JERUSALEM, Israel (AP) – Ứng cử viên tổng thống Hoa Kỳ đảng Cộng Hòa Mitt Romney đã gây phản ứng chống đối mạnh mẽ của Palestine khi ông tuyên bố Jerusalem là thủ đô của dân Do Thái khi ông đến thăm Israel hôm Chủ Nhật.
Ông Mitt Romney phát biểu trước cổ thành Jerusalem chiều Chủ Nhật, nói rằng ông ủng hộ quyền của dân Do Thái chống lại mối đe dọa nguyên tử từ Iran. (Hình: Uriel Sinai/Getty Images)
Năm 1948 khi thành lập quốc gia Israel, Liên Hiệp Quốc đã công bố Jerusalem là thành phố quốc tế, được chia làm đôi cho người Do Thái và người Palestine. Tới cuộc chiến tranh 7 ngày năm 1967, Israel chiếm giữ toàn thể thành phố, sát nhập vào lãnh thổ của mình và sau đó tuyên bố nơi này là thủ đô. Cộng đồng quốc tế cũng như dân Palestine không chấp nhận điều ấy vì yếu tố lịch sử và tính cách thiêng liêng đối với dân tộc họ.
Do tính cách phức tạp và tế nhị của vấn đề tranh chấp giữa hai dân tộc, dưới nhiệm kỳ Tổng Thống Bush cũng như Tổng Thống Obama, Hoa kỳ chưa bao giờ chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel và tòa đại sứ Hoa Kỳ cũng như các quốc gia Tây phương khác vẫn đặt tại Tel Aviv.
Ông Saeb Erakat, một giới chức cao cấp Palestine, công kích lời tuyên bố của ông Romney tại cổ thành Jerusalem là “tuyệt đối không chấp nhận được”. Nabil Nabu Rudeineh, một giới chức khác nói rằng tuyên bố này “không đóng góp gì cho tiến trình thương thuyết hòa bình và đi ngược lại quan điểm của các chính quyền Mỹ trước đây”.
Ông Romney cũng gây sự phẫn nộ khi nói trong một buổi tiệc gây quỹ tranh cử ở Jerusalem, ca ngợi thành tựu phát triển của dân Do Thái trái với tình trạng kinh tế khó khăn của Palestine, mà ông cho rằng căn bản là do “văn hóa của dân tộc này”. Ông Erakat gọi lời phát biểu này mang tính kỳ thị chủng tộc.
Như vậy trong chuyến xuất ngoại đầu tiên, ông Romney đã có hai lời phát biểu gây nhiều bất bình trong dư luận Anh về Thế Vận Hội và bây giờ tới vấn đề Trung Ðông.
Tòa Bạch Ốc đưa ra một thông cáo viết: “Quy chế của Jerusalem là một việc cần được giải quyết dứt khoát qua những cuộc thương lượng hòa bình. Chúng tôi tiếp tục làm việc với cả hai bên về vấn đề này và những vấn đề khác trên cơ sở công bằng và hợp lý, tôn trọng quyền và nguyện vọng của dân Do Thái cũng như dân Palestine”. (H.C.)
