MANILA, Philippines (Philippines Daily Inquirer) –Bộ Ngoại Giao Philippines hôm Thứ Sáu cho biết Cambodia đã triệu hồi đại sứ của họ ở Manila về nước vì lời phát biểu của ông này cho rằng Philippines và Việt Nam dùng đường lối “chính trị bẩn thỉu” bằng việc thúc đẩy các thành viên ASEAN phải có một lập trường chung trong cuộc tranh chấp trên Biển Ðông.
Bộ trưởng Ngoại Giao Philippines trong hội nghị ASEAN ở Phnom Penh. (Hình: Getty Images)
Ông Raul Hernandez, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Philippines, nói là Bộ Ngoại Giao Cambodia và sứ quán Cambodia ở Manila đã đồng thời báo tin triệu hồi Ðại Sứ Hos Sereythonh. Ông nói thêm: “Cambodia là thành viên ASEAN và một nước bạn. Chúng tôi hy vọng Cambodia sẽ giúp củng cố tình hữu nghị đã có giữa hai nước chúng ta.”
Sau hội nghị các bộ trưởng ASEAN họp tại Cambodia tháng trước, Thứ Trưởng Ngoại Giao Philippines Erlando Basillo đưa ra một tuyên bố chính thức “Chuyện gì đã xảy ra ở Phnom Penh,” giải thích về việc ASEAN lần đầu tiên trong lịch sử 45 năm không đưa ra được một bản thông cáo chung. Theo ông, Cambodia đã bảo vệ một quan điểm không phản ánh đúng thực trạng lúc ấy đang diễn ra trên Biển Ðông giữa Trung Quốc với Philippines và Việt Nam, mặc dầu đa số các thành viên ASEAN đều nhận thấy những chuyện này phương hại đến an ninh chung của khu vực.
Trong một thư ngỏ trả lời bài viết, Ðại Sứ Hos Sereythonh, bằng những lời lẽ nặng nề, lên án Philippines và Việt Nam “bảo vệ lập trường cứng nhắc không thể thương lượng” trong việc tranh chấp chủ quyền ở Trường Sa với Trung Quốc. Bức thư được đăng trên nhật báo Philippines Star tố cáo Việt Nam và Philippines “phá hoại” tuyên bố chung của hội nghị, vì nhất định đòi đưa vấn đề tranh chấp Biển Ðông vào trong đó.
Bộ Ngoại Giao Philippines tuần trước đã triệu Ðại Sứ Hos đến để chất vấn, nhưng ông này cáo bệnh và chỉ gởi đệ nhị tham vụ Tan Chandaravuth tới để nhận lời yêu cầu chính thức giải thích chuyện này.
Triệu hồi đại sứ là chuyện hiếm thấy giữa các nước ASEAN, và xảy ra đúng vào thời điểm khối Ðông Nam Á kỷ niệm 45 năm thành lập với chủ đề kêu gọi gia tăng đoàn kết dù cho có những tranh chấp. Nhưng Ngoại Trưởng Philippines Albert del Rosario nói: “Tôi hoàn toàn không cho rằng việc này sẽ ảnh hưởng đến mối quan hệ song phương và tôi nghĩ chúng ta nên hướng tới quan hệ lành mạnh với Cambodia.” Trả lời câu hỏi là Ðại Sứ Hos có tham khảo Bộ Ngoại Giao Cambodia khi viết lá thư đăng trên báo Philippines Star hay không, Ngoại Trưởng Del Rosario nói rằng bình thường một đại sứ không tự ý hành động, tuy nhiên, có thể những lời lẽ đã dùng không được duyệt qua. Ông cho biết Cambodia không giải thích quyết định triệu hồi đại sứ, nhưng ông nói rằng Ðại Sứ Hos sẽ về nước ngày 17 Tháng Tám và Cambodia đang tìm một người thay thế. (HC)
