BẮC KINH (NYT) –“Trung Quốc không bao giờ thương lượng về những gì đã được coi là lợi ích cốt lõi của chủ quyền lãnh thổ và an ninh.” Ðó là lời khẳng định của Tập Cận Bình, được Tân Hoa Xã phổ biến lần đầu tiên kể từ khi ông được bầu làm tổng bí thư Ban Chấp Hành Trung Ương đảng.
Ông Natsuo Yamaguchi (trái), chủ tịch đảng Komeito đọc lá thư riêng của Thủ Tướng Nhật Shinzo Abe gởi Tổng bí thư đảng CS Trung Quốc Tập Cận Bình (phải), tại Ðại sảnh Nhân dân Bắc Kinh, trong chuyến thăm hữu nghị nhằm hàn gắn quan hệ căng thẳng giữa hai nước do vụ tranh chấp quần đảo Senkaku/Ðiếu Ngư. (Hình: Ng Han Guan/AFP/Getty Images)
Theo Tân Hoa Xã, Tập đã đề ra một số nguyên tắc chính về đường lối đối ngoại trong buổi nói chuyện hôm Thứ Hai với các thành viên Bộ Chính Trị, cơ quan lãnh đạo cao nhất của đảng Cộng Sản Trung Quốc.
Các quan sát viên không thể nào định nghĩa “lợi ích cốt lõi” bao gồm những gì, nhưng về mặt chủ quyền có các lãnh thổ tự trị như Tân Cương, Tây Tạng và đảo Ðài Loan là nơi Trung Quốc vẫn khẳng định là không thể tách rời. Các lãnh thổ tranh chấp như các quần đảo ở Ðông Hải (Senkaku/Ðiếu Ngư) và Biển Ðông có lẽ không được coi là nằm trong loại này ít nhất là trên mặt pháp lý quốc tế.
Nguyên tắc do Tập đề ra nhằm quân bình giữa những cam kết duy trì hòa bình và những đòi hỏi mà Bắc Kinh coi là không thể nào khác. Lời lẽ này tuy nhiên sẽ cổ vũ khuynh hướng dân tộc chủ nghĩa ở Trung Quốc và gây lo ngại cho các nước lân bang rằng Tập có thể thúc đẩy các tranh chấp chủ quyền lãnh thổ một cách kiên quyết hơn là Hồ Cẩm Ðào, người mà tới Tháng Ba Tập mới chính thức thay thế khi Quốc Hội bầu ông làm chủ tịch nước.
Các quan sát viên cũng nhận định rằng việc Philippines đưa vấn đề tranh chấp với Trung Quốc ở vùng quần đảo Trường Sa ra trước Liên Hiệp Quốc thì bản “Quy tắc Ứng xử Biển Ðông” sẽ còn lâu mới có thể có thêm bước tiến. Mặc dầu hiện nay ASEAN có những thuận lợi mới, Brunei là nước nắm vai trò chủ tịch và tân tổng thư ký là ông Lê Lương Minh của Việt Nam, không còn sự cản trở từ phía Cambodia như trong năm qua, nhưng không có dấu hiệu gì cụ thể cho thấy Trung Quốc sẵn sàng khỏi sự đàm phán. Sự kiện Philippines căn cứ trên Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển để kiện Trung Quốc và làm cho tình hình thêm phức tạp, sẽ khiến Trung Quốc viện lý do “thời điểm chưa chín muồi” để trì hoãn thảo luận bản Quy tắc Ứng xử Biển Ðông. (HC)
