Chuck Hagel và vị trí quan trọng trong chính quyền Mỹ

Hà Tường Cát/Người Việt

Cựu thượng nghị sĩ Cộng Hòa tiểu bang Nebraska, ông Chuck Hagel, điều trần trước Ủy Ban Quân Lực Thượng Viện hôm Thứ Năm theo thủ tục để có thể được chấp nhận vào chức vụ Bộ Trưởng Quốc Phòng.

Thượng Nghị Sĩ John McCain (Cộng Hòa-Arizona), bạn cũ với Hagel, ở trong số những người đã chất vấn ông gay gắt nhất. Ông McCain từng mạnh mẽ ủng hộ việc gia tăng lực lượng Hoa Kỳ ở Iraq năm 2007, đặt câu hỏi là bây giờ nghĩ lại ông Hagel thấy ông đúng hay sai khi chống lại việc tăng 30,000 quân lúc đó. Ông Hagel né tránh trả lời trực tiếp, nói rằng lịch sử sẽ phán đoán, nhưng ông nêu ra sự kiện rằng Iraq đã làm Hoa Kỳ giảm sự quan tâm đến cuộc chiến ở Afghanistan. Ông McCain không thỏa mãn với giải đáp ấy và nói rằng cách trả lời ấy có thể ảnh hưởng đến lá phiếu đồng ý hay không đồng ý của mình để ông Hagel làm Bộ Trưởng Quốc Phòng.

Ông Hagel cũng như ông McCain đều là những cựu chiến binh được tặng thưởng huy chương cao cấp trong chiến tranh Việt Nam. Ông McCain là phi công hải quân lái máy bay oanh kích A-4 Skyhawk sau nhiều phi vụ oanh tạc Bắc Việt bị bắn rơi xuống hồ Trúc Bạch ở Hà Nội và bị giam giữ gần 7 năm trong nhà tù Hỏa Lò, được các tù binh chiến tranh mệnh danh là Hanoi Hilton.

Ông Hagel là hạ sĩ quan trong Sư Ðoàn 9 Bộ Binh Hoa Kỳ hoạt động ở vùng đồng bằng sông Cửu Long. Nếu được Thượng Viện chấp thuận, ông sẽ là cựu chiến binh Việt Nam đầu tiên – và có lẽ là cuối cùng – giữ chức vụ Bộ Trưởng Quốc Phòng.

Về việc Tổng Thống Obama chưa quyết định sẽ để lại bao nhiêu quân Hoa Kỳ ở Afghanistan – nếu có – sau năm 2014, ông Hagel cho biết là tổng thống muốn biết chính quyền Afghanistan có thể thỏa thuận dành cho các quân nhân Mỹ quy chế miễn tố theo luật pháp của họ như thế nào.

Các thượng nghị sĩ Cộng Hòa chất vấn ông Hagel gắt gao về đường lối chiến tranh, đẩy ông vào thế thụ động phải biện bạch trong buổi điều trần thay vì có thể trình bày phác họa ra những chủ trương mới mẻ.

Thượng Nghị Sĩ James M. Inhofe (Cộng Hòa-Oklahoma) trước cuộc điều trần đã nói là sẽ không bỏ phiếu thuận cho ông Hagel vì lập trường hòa hoãn với những nước thù địch, làm suy yếu thế lực và ảnh hưởng của Hoa Kỳ trên thế giới.

Cuộc điều trần của những giới chức chính quyền do Tổng Thống Obama chỉ định, được coi là gay go nhất trong trường hợp ông Chuck Hagel vì ông là người có nhiều tư tưởng và quan điểm táo bạo từng gây va chạm với những người khác kể cả các cựu đồng viện tại Quốc Hội. Tuy nhiên, các quan sát viên nhận định là ông Hagel sẽ là cộng sự viên rất hữu hiệu cho tổng thống tại Ngũ Giác Ðài trong hoàn cảnh hiện tại và tương lai dù chưa hẳn đã là lý tưởng.

Những bất đồng ý kiến với ông Hagel của nhiều giới, không chỉ người Cộng Hòa mà cả một số người Dân Chủ, là về các vấn đề Israel, Iran và xa hơn nữa là Á Châu, Trung Quốc, chủ trương trong việc sử dụng quân lực Hoa Kỳ. Nhưng khó khăn trực tiếp lớn hơn hết mà ông Hagel sẽ phải đương đầu sau này là ngân sách quốc phòng.

Thượng Nghị Sĩ Carl Levin (Dân Chủ-Michigan), chủ tịch Ủy Ban Quân Lực, chắc chắn cuối cùng sẽ bỏ phiếu chấp thuận ông Hagel, nhưng trong lời mở đầu buổi điều trần cho rằng ông Hagel đã có những những phát biểu “không ổn” về Israel và có ý muốn thương lượng với Iran về những vấn đề mà theo ông Levin là “không thể thương lượng được.”

Trước nhiều câu hỏi dồn dập về Iran, ông Hagel trả lời rằng khi ở Thượng Viện, ông đã biểu quyết chống lại việc đơn phương cấm vận Iran năm 2001 và 2002 “vì lúc ấy là thời điểm và vị trí khác bây giờ.”

Các nhóm ủng hộ Israel không công khai vận động chống đối ông Hagel như người ta đã tưởng, có lẽ vì nhận thấy nên chấp nhận thực tế là vừa lòng với những gì có thể có. Hội Ðồng Dân Chủ Quốc Gia Do Thái giải thích: “Chúng tôi tin tưởng rằng khi được chấp thuận, Bộ Trưởng Quốc Phòng Hagel sẽ đi theo đường lối của Tổng Thống Obama và tiếp tục cung cấp những gì cần thiết cho Israel trong khuôn khổ hợp tác chiến lược vững bền giữa hai quốc gia.”

Về ngân sách, nếu không có quyết định gì khác từ Quốc Hội, ngân sách quốc phòng sẽ tự động bị cắt giảm 10%. Ông Hagel đã nhận định là ngân sách quốc phòng phình lên quá lớn và nên giảm bớt. Nhưng theo đạo luật tiết giảm chi tiêu và hạn chế nợ đã được thỏa thuận giữa Tổng Thống Obama và Quốc Hội năm 2011, trong vòng 10 năm tới ngân sách quốc phòng sẽ giảm bớt từ $350 tỷ đến $487 tỷ, và từ ngày 1 Tháng Ba, sẽ phải cắt giảm thêm $500 tỷ trong vòng 10 năm. Cắt giảm lớn ấy có thể là không khôn ngoan và có lẽ ông Hagel cũng đồng ý như thế. Tuy nhiên, trong buổi điều trần, những chi tiết này đã không được đề cập để thảo luận.

Trong lời mở đầu, ông Chuck Hagel đã nói là Hoa Kỳ phải dẫn dắt các quốc gia khác trong việc đương đầu với sự đe dọa, dùng mọi khả năng của quân đội Mỹ để bảo vệ dân chúng và duy trì một quân lực mạnh nhất thế giới.

Ông nói: “Tôi tin, và luôn luôn tin rằng, chúng ta phải can dự chứ không đứng ra ngoài thế giới.”

Ông Hagel cũng cho thấy là ông muốn tiếp nối chính sách của người đương nhiệm, Bộ Trưởng Quốc Phòng Leon Panetta. Theo ông, Hoa Kỳ phải là cường quốc Thái Bình Dương và Bộ Quốc Phòng đang quân bình, điều phối lực lượng đến khu vực Á Châu-Thái Bình Dương.

Tuy nhiên, ông Chuck Hagel có những quan điểm tương đồng với Tổng Thống Obama trong vấn đề sử dụng lực lượng Hoa Kỳ ở hải ngoại. Nhắc lại rằng đã từng là quân nhân chiến đấu ngoài mặt trận và một lần hai anh em ở trong cùng đơn vị bị thương nặng, ông nói: “Tôi không phải là người luôn luôn chủ trương hòa bình, tôi tin ở việc cần sử dụng vũ lực, nhưng chỉ sau một quá trình tính toán cân nhắc cẩn thận. Tôi sẽ cố gắng làm tất cả những gì có thể được để tránh khỏi một cuộc chiến tranh không cần thiết và không có ý nghĩa.”

Người ta tin là dù ông Chuck Hagel có trải qua những buổi điều trần gay go nhất, cuối cùng ông cũng sẽ được Thượng Viện tín nhiệm. Những vấn đề khó khăn mà các thượng nghị sĩ đặt ra cho ông hy vọng sẽ là nhắc nhở cần thiết để cho người nắm giữ vai trò quan trọng bậc nhất của chính quyền Hoa Kỳ phải luôn luôn cân nhắc thận trọng.