Hà Tường Cát/Người Việt
Trong một bản thông cáo của Tòa Bạch Ốc đưa ra hôm Thứ Ba, Tổng Thống Obama cho biết: “Hôm nay tôi đã gặp Tướng John Allen và chấp thuận yêu cầu được giải ngũ của ông để lo vấn đề sức khỏe trong gia đình ông.” Theo lời tổng thống: “Tôi nói với Tướng Allen rằng cá nhân tôi ngưỡng mộ sâu sắc sự phục vụ của ông trong 19 tháng vừa qua ở Afghanistan cũng như nhiều thập kỷ trong binh chủng Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ.”
Tướng John Allen (trái) nhận là cờ Tư lệnh để trao lại cho Tướng Joseph Dunford (giữa) trong buổi lễ chuyền giao nhiệm vụ tại Bộ Tư Lệnh ISAF (Lực lượng Quốc tế Hỗ trợ An ninh Afghanistan) ở Kabul hôm 10 Tháng Hai, 2013. (Hình: Omar Sobhani/AFP/Getty Images)
Như vậy Tướng Allen đã xin rút khỏi sự chỉ định của tổng thống vào chức vụ Tư Lệnh NATO và chờ qua thủ tục chuẩn nhận của Thượng Viện. Hồi Tháng Mười Một năm ngoái, ông bị nghi ngờ có liên hệ với vụ tai tiếng làm Giám Ðốc CIA David Petraeus phải từ chức, và Bộ Trưởng Quốc Phòng Leon Panetta đề nghị hoãn việc bổ nhiệm. Nhưng hôm 22 Tháng Giêng, 2013, tổng giám đốc thanh tra Ngũ Giác Ðài sau cuộc điều tra đã giải tỏa mọi liên lụy của ông trong chuyện này.
Các giới chức Ngũ Giác Ðài cho biết Tướng Allen đã nghĩ đến việc giải ngũ từ khi việc bổ nhiệm ông bị hoãn lại, và tình trạng sức khỏe của bà vợ ông càng ngày càng kém do chứng bệnh rối loạn hệ thống miễn nhiễm. Trong một bản lên tiếng đưa ra hôm Thứ Ba, Tướng Allen viết: “Từ hơn 35 năm, Kathy, người vợ yêu quý của tôi hoàn toàn đứng bên để tôi có thể phục vụ đất nước. Nhưng đã có bao nhiêu thời gian tôi ở xa bà và hai đứa con gái. Bây giờ là lúc tôi phải nên trở về đứng bên họ khi họ đang cần có tôi hơn hết.”
Việc tướng 4 sao Thủy Quân Lục Chiến John R. Allen, 59 tuổi, từ chối chức Tư Lệnh NATO, chức vụ cao cấp nhất trong quân đội chỉ kém tổng tham mưu trưởng, không khỏi là đề tài gây sự chú ý của dư luận. Ngoài các lời giải thích từ Tòa Bạch Ốc, Ngũ Giác Ðài và cá nhân ông, người ta vẫn hoài nghi là còn có những nguyên nhân khác về chính trị, ngoại giao, đồng thời một phần không tránh khỏi là bóng mây trong vụ tai tiếng của giám đốc CIA mặc dầu ông đã được chính thức xác nhận là không vướng mắc điều gì sai trái.
Tướng James Amos, tư lệnh Thủy Quân Lục Chiến, người có thể được chọn vào vị trí còn bỏ trống ở NATO, không ngần ngại nhận định rằng sự rút lui của Tướng Allen là cái giá phải trả về vụ tai tiếng ấy. Theo Amos, vụ điều tra về những emails qua lại giữa Tướng John Allen và người phụ nữ ở Florida trong chuyện quan hệ tình cảm tam phương của Tướng Petraeus “gây thương tổn nặng cho John, chính vì ông được tiếng là chính trực và sự chính trực ấy bị đặt thành vấn đề.”
Một bài viết trên tạp chí Foreign Policy ngày 13 Tháng Hai nói rằng John Allen đã không được tái đề cử – sau thời gian hai tháng đình hoãn vì vụ điều tra emails – do đó ông cho rằng sự chỉ định này không còn nữa. Một giới chức cao cấp ở Ngũ Giác Ðài khẳng định là “chính quyền Obama không đổi ý, vẫn hoàn toàn tin cậy Tướng Allen và nếu ông muốn được tấn phong thì ông sẽ có cơ hội ấy.”
Ngày 22 Tháng Giêng, Allen được tổng thanh tra quân lực giải trừ mọi lỗi lầm sai quấy và ngày hôm sau khi được hỏi về việc tiếp tục tiến cử ông vào chức Tổng Tư Lệnh NATO, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Jay Carney tuyên bố: “Chúng tôi hy vọng Thượng Viện sẽ cứu xét vấn đề kịp thời.” Nhưng đáp lại thắc mắc là khi nào Tòa Bạch Ốc chuyển sự đề cử tới Thượng Viện thì Carney chỉ nói: “Chúng tôi dự tính việc đề cử sẽ được tiến hành.”
Những tình tiết ấy cho thấy Tòa Bạch Ốc không nhiệt thành lắm trong sự đẩy mạnh việc hoàn tất thủ tục chấp nhận ở Thượng Viện và có thể muốn chờ đợi phản ứng gì khác nếu có từ phía Quốc Hội.
Hôm Chủ Nhật, 10 Tháng Hai, Tướng Allen đã bàn giao quyền Tư Lệnh ở Afghanistan và trở về Washington, sau đó gặp Bộ Trưởng Quốc Phòng Leon Panetta và Tướng Tổng Tham Mưu Trưởng Marty Dempsey. Ngày Thứ Tư, 13 Tháng Hai, trong buổi họp báo cuối cùng với tư cách là bộ trưởng Quốc Phòng, ông Leon Panetta cho biết đã gặp nói chuyện với Tướng Allen. Bộ Trưởng Panetta cho rằng Tướng Allen đã phải “chịu nhiều áp lực nặng nề và thách đố khó khăn.” Theo ông, đó là những đòi hỏi trong trách nhiệm chỉ huy, nỗ lực kết hợp thi hành các yêu cầu của tổng thống về mức quân đội còn lại ở Afghanistan.
Bộ Trưởng Panetta ca ngợi Allen là vị tư lệnh lâu dài nhất ở Afghanistan, 19 tháng, và được sự tin cậy của Tổng Thống Obama. Nhưng ông cũng tỏ ra không trực tiếp chờ đợi Tướng Allen sẽ là Tư Lệnh NATO. Ông cho biết đã khuyên Tướng Allen hãy dành thời gian với gia đình và suy nghĩ về những gì ông ta thực sự cần làm. Ông nhắc lại lời đã nói với Tướng Allen: “Quốc gia luôn luôn muốn sử dụng đến những khả năng phục vụ xuất sắc của ông. Nhưng ông mới là người phải quyết định làm gì cho tương lai.” Trong buổi họp báo ngày 13 Tháng Hai ấy, Bộ Trưởng Panetta cho biết Tướng John Allen chưa có quyết định sẽ nhận sự đề cử vào chức vụ Tư Lệnh NATO hay sẽ rời khỏi quân ngũ.
Một tuần lễ sau, ngày 19 Tháng Hai, Tướng John Allen chính thức công bố quyết định rút lui.
Nhìn qua diễn tiến trong sự việc này, người ta cho rằng quả thật vụ tai tiếng về emails có tác động quan trọng với việc Tòa Bạch Ốc muốn tiếp tục chọn Tướng John Allen làm Tư Lệnh NATO. Nỗ lực tranh đấu đưa Allen vào nhiệm vụ ấy bị suy giảm, nếu không phải là đã hết. Tòa Bạch Ốc có 2 lo ngại dễ hiểu.
Thứ nhất, mặc dầu Tướng Allen đã được chính thức xác định là không có lỗi lầm sai trái gì, nhưng chưa thể bảo đảm rằng sau này sẽ còn có những bí mật khác được phơi bày từ vụ tai tiếng ấy mà đến nay cuộc điều tra chưa tìm ra. Như vậy sẽ là điều phiền phức lớn cho Tổng Thống Obama và Bộ Quốc Phòng vì vị Tư Lệnh NATO có vai trò quân sự, chính trị và ngoại giao trọng yếu ở Âu Châu.
Thứ hai, như mọi người đều rõ, đảng Cộng Hòa luôn tìm mọi cách để tấn công Tổng Thống Obama và đảng Dân Chủ. Vì thế có thể dự đoán là các thượng nghị sĩ Cộng Hòa đã chuẩn bị sẵn những tài liệu bí mật mà họ thu thập được để trong quá trình điều trần trước Thượng Viện, sẽ đưa ra chất vấn, làm khó không chỉ Tướng John Allen mà cả chính quyền để cuối cùng có thể loại bỏ việc chấp nhận ông.
Cũng nên lưu ý rằng việc chuẩn nhận cựu Thượng Nghị Sĩ Cộng Hòa Chuck Hagel vào chức vụ bộ trưởng Quốc Phòng đến nay vẫn còn chưa kết thúc vì sự ngăn trở của phía Cộng Hòa, dù cho ông Hagel không có vấp váp gì cụ thể để có thể bị loại bỏ. Như vậy quyết định tự rút lui của Tướng John Allen có thể làm dư luận bất ngờ nhưng là tất yếu không đáng ngạc nhiên. (HC)
