(CNBC) – Lần đầu tiên trong sáu tháng nay, số nhà bán trên thị trường đang khởi sự gia tăng. Trong khi số nhà bán vẫn giảm gần 20% so với một năm trước đây, quả thật con số đã tăng nhiều hơn mức tiêu chuẩn theo mùa trong Tháng Hai so với Tháng Giêng, theo một báo cáo mới của Hiệp Hội Ðịa Ốc Toàn Quốc (NAR).
Một khu nhà mới xây ở Mesa, Arizona. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)
Con số sơ khởi trong các danh sách nhà bán gia tăng 10% so với tháng trước, và sau khi được điều chỉnh theo mùa, mức tăng chỉ còn 2.6%, nhưng vẫn là mức tăng lớn nhất trong hai năm qua.
Số cung eo hẹp cho tới nay là một vấn đề nghiêm trọng đối với thị trường địa ốc: Số nhà bán ít ỏi đã đưa tới những cuộc chiến tranh giá cả và có nghĩa người mua ít có nhà để chọn lựa và các địa ốc viên không có nhiều nhà để bán, theo ông Jed Kolko của Trulia.com, một website cung cấp các thông tin về thị trường nhà đất. Ông nói: “Số lượng nhà bán trở nên eo hẹp bởi vì mức độ xây dựng vẫn còn thấp, không đủ để thêm nhà mới vào khối dự trữ, và các chủ nhà đang chờ để bán nhà cho tới khi họ có thêm equity.” (Equity là phần trị giá căn nhà mà họ làm chủ, sau khi trừ số tiền vay mua nhà mà họ còn nợ.)
Số cung eo hẹp đã thúc đẩy giới xây dựng nhà trên toàn quốc sản xuất nhanh hơn nhiều so với mức họ dự trù. Ðiều đó làm gia tăng phí tổn, khi họ phải trả thêm phí tổn vật liệu và phí tổn lao động, hiện ít hơn. Công ty Lennar, trụ sở tại Miami, tuần này báo cáo một mức tăng vọt 34% trong những hợp đồng xây dựng mới.
“Chúng tôi đang xây dựng nhà với nhịp độ khoảng 5 đến 600,000 căn một năm, chúng tôi có thể cần một lực lượng nhân công 1.25 triệu người để bắt kịp sự thành lập gia đình đã bình thường trở lại và đà gia tăng dân số,” ông Stuart Miller, tổng giám đốc của Lennar, nói với CNBC. “Không có gì phải nghi ngờ về chuyện chúng ta đang ở trong tình trạng hồi phục.”
Do đó số cung gia tăng là tin tức được hoan nghênh, giữa lúc sự thiếu hụt trầm trọng về số nhà bán đã thúc đẩy giá nhà lên nhanh hơn nhiều so với dự đoán của bất cứ ai. Giá cả tăng vọt nhanh chóng, cùng với số cung thấp, đang cản trở những vụ mua bán, chỉ tăng 0.8% trong Tháng Hai so với tháng trước, không đạt được những mong đợi của những nhà phân tích. Những vụ mua bán loại nhà biệt lập thực ra yếu hơn, trong khi những vụ mua bán loại nhà condo tăng gần 9% so với Tháng Giêng. (Nhà condo, hay condominium, là loại nhà nằm trong một khu vực được quản trị chung bởi hiệp hội chủ nhà, nhưng mỗi đơn vị do các cá nhân làm chủ).
Việc tăng giá nhanh chóng không phải là tin vui cho những người mua nhà, theo ông Lawrence Yun, kinh tế gia trưởng của NAR. “Lương bổng chỉ tăng 2 đến 3%, trong khi giá nhà đang tăng gấp 4 hoặc 5 lần mức tăng đó.”
Cùng với sự gia tăng trong số cung là việc trở lại của giới đầu tư mua bằng tiền mặt, những người trước đó đã rời khỏi thị trường. Theo NAR, giới đầu tư chiếm 22% tổng số người mua nhà trong Tháng Hai, so với 19% trong Tháng Giêng. Những vụ mua bán hoàn toàn bằng tiền mặt lên tới 32%, tăng từ tỉ lệ 28%, và những vụ mua bán nhà bị túng quẫn cũng lên tới 25% tổng số những vụ mua bán, so với 23% trong tháng trước.
Số cung thấp đã loại ra khỏi thị trường những người mua nhà lần đầu, những người phần lớn tìm kiếm những căn nhà giá hạ. Lấy thí dụ cặp vợ chồng mới cưới Brian và Ali Earle, họ đã tìm kiếm một căn nhà ở Bắc Virginia từ gần một năm nay.
Ông Brian nói: “Chúng tôi thấy những căn nhà được ký hợp đồng trong vòng một hoặc hai ngày, do đó chúng tôi thực sự phải đi trước và chúng tôi sẵn sàng từ bỏ mọi thứ và chạy tới coi một căn nhà, nếu không nó sẽ biến mất.”
Hai vợ chồng đủ điều kiện để vay một món thế chấp, nhưng nhiều người bán vẫn chuộng một thỏa thuận hoàn toàn bằng tiền mặt. Ðiều đó đặt họ vào một địa vị bất lợi hơn nữa.
Theo lời người vợ, bà Ali, mọi nơi mà họ đã tới xem nhà đều có ít nhất năm hoặc sáu người trả giá trong vòng 48 giờ.
Ðứng trước sự cạnh tranh từ những nhà đầu tư rủng rỉnh tiền mặt, những người mua nhà lần đầu chỉ chiếm khoảng 30% tổng số người mua trong Tháng Hai, so với một mức bình thường hơn từ trước tới nay là 40%. (n.n.)
