WASHINGTON (AP) – Thông tấn xã AP cho biết nghi can nổ bom ở Boston đã bị bắn chết, Tamerlan Tsarnaev, nhiều lần bị chú ý theo dõi từ hơn 2 năm nay, nhưng chưa bao giờ tìm thấy những bằng chứng gì để tiếp tục nghi ngờ và theo dõi.
Tamerlan Tsarnaev, 26 tuổi (trái), đã bị bắn chết và người em Dzhokhar Tanaev, 19 tuổi, trọng thương, bị bắt. Từ 18 tháng trước CIA đã ghi tên Tamerlan trong danh sách tình nghi có hoạt động khủng bố, nhưng không cơ quan an ninh nào tìm thấy chứng cớ để theo dõi kiểm soát và ngăn chặn. (Hình: AP/The Lowell Sun & Robin Young, File)
FBI mở cuộc điều tra và tên của Tsarnaev được đưa vào hồ sơ TECS của bộ Nội An, để dùng cho các cửa khẩu kiểm tra người xuất nhập cảnh Hoa Kỳ. Qua cuộc điều tra, FBI đã phỏng vấn Tsarnaev cùng gia đình và không tìm thấy có liên hệ nào với khủng bố. FBI chia sẻ các thông tin ấy với Nga và đề nghị cung cấp thêm tài liệu khác về đương sự nhưng không bao giờ nhận được trả lời và đã đóng hồ sơ lại tháng 6 năm ấy.
Tới tháng 11, 2011, Nga tiếp xúc riêng với CIA và cũng đưa ra những thông tin như trước. CIA quyết định đưa Tsarnaev vào danh sách TIDE (Terrorist Identities Datamart Environment), hồ sơ lý lịch khủng bố của Trung Tâm Quốc Gia Phản Tình Báo. Danh sách này có khoảng 750,000 tên và các chuyên viên tình báo truy tìm theo dõi để cập nhật hóa những hoạt động khả nghi.
CIA cũng gởi thông tin cho các cơ quan an ninh khác. Nhưng có một trục trặc là tên của Tsarnaev không giống với tên FBI dùng trong cuộc điều tra, sự khác biệt này là do cách đọc và viết của tiếng Nga với một người lại là dân Chechen.
Tháng 1 năm 2012, Tamerlan Tsarnaev về Nga 6 tháng; ba ngày trước khi lên đường, TECS đưa ra cảnh báo cho các nhân viên kiểm soát biên giới và thành viên lực lượng đặc nhiệm chống khủng bố của FBI ở Boston. Nhưng lúc đó FBI đã điều tra xong và đóng hồ sơ vì không tìm thấy bằng chứng về hoạt động khủng bố của đương sự. Ngày 21 tháng 1, 2012, hãng hàng không trình danh sách hành khách cho cơ quan an ninh viết tên Tsarnaev khác, nên báo động 3 ngày trước cũng không còn nữa.
Tháng 7, Tsarnaev từ Nga trở lại Hoa Kỳ và TECS lại đưa ra báo động. Nhưng FBI đã đóng hồ sơ về Tsarnaev từ một năm trước nên không còn lý do gì để nghi ngờ nữa. Có thể CIA hay một cơ quan an ninh khác đã phỏng vấn tìm hiểu nhưng cũng không tìm ra điều gì khả nghi.
Những tiết lộ về việc Tsarnaev đã bị chú ý từ lâu như vậy mà các cơ quan an ninh không tìm ra điều gì, chắc chắn sẽ là vấn đề được Quốc Hội quan tâm trong những cuộc điều trần và điều tra sau này. Ngay sau vụ nổ bom, các giới chức chính quyền Hoa Kỳ cũng cho biết là cộng đồng tình báo không nhận được thông tin nào về những đe dọa khủng bố ở Boston. (HC)
