Bảo thủ ủng hộ, nhưng Tea Party thất vọng với Marco Rubio

Nguyễn Văn Khanh

Không ai chối cãi chuyện Thượng Nghị Sĩ Marco Rubio là một trong những chính trị gia đầy triển vọng của đảng Cộng Hòa. Xuất thân từ Florida, vị nghị sĩ trẻ tuổi này được chú ý tới từ khi ông còn là một vị dân cử cấp tiểu bang, tên tuổi trở thành lẫy lừng hơn khi ông bước vào chính trường cấp quốc gia, lại lẫy lừng hơn nữa sau khi có tin ông nằm trong danh sách những người có thể được ông Mitt Romney mời đứng chung liên danh ở cuộc bầu cử tổng thống 2012. Dù vào tới chung kết nhưng không được ông Romney chọn, nhưng điều đó chẳng ảnh hưởng gì tới tương lai chính trị của ông, bằng chứng là ông đang nằm trong danh sách những người có triển vọng đại diện đảng Cộng Hòa tranh cử tổng thống 2016.

Gần đây tên ông hầu như ngày nào cũng được giới truyền thông Hoa Kỳ nói tới vì ông là 1 trong 8 vị nghị sĩ (4 Cộng Hòa, 4 Dân Chủ) đồng soạn thảo dự luật di trú, mong muốn giải quyết tình trạng của 11 triệu người đang cư ngụ bất hợp pháp trên đất Mỹ, trong đó có 2 điều khoản quan trọng: Cho tập thể này được quyền nhập tịch để trở thành công dân Mỹ và tăng cường ngân sách để bảo vệ an ninh biên giới, tránh tình trạng người từ các nước khác tiếp tục tìm cách vào Mỹ cư trú bất hợp pháp.

Việc làm của ông đang gây nhiều tranh cãi ngay trong những lực lượng chính trị của đảng Cộng Hòa, số người ủng hộ ông khá đông, con số người phản đối cũng chẳng phải là ít. Chẳng hạn như kể từ tuần này cư dân Florida sẽ nhìn thấy quảng cáo (trên báo chí và trên TV) của tổ chức bảo thủ “American Action Network” kêu gọi mọi người gọi điện thoại cám ơn Thượng Nghị Sĩ Marco Rubio vì ông đã giữ đúng lời cam kết “tranh đấu bảo vệ an ninh biên giới”, một tổ chức khác -cũng của phe bảo thủ Cộng Hòa- có tên là “Americans For a Conservative Direction” cho chạy loạt quảng cáo ở Iowa mang nội dung “cùng nhau sát cánh với Thượng Nghị Sĩ Marco Rubio” vì những điều ông đòi hỏi phải ghi trong dự luật cải tổ di trú đều là những điều hữu lý, khác hẳn với những đòi hỏi phía Dân Chủ bị xem là “giả hiệu” (de facto), chỉ để thực hiện mục đích “ân xá cho những người cố tình vi phạm luật pháp khi họ trốn vào Mỹ”. Tổ chức bảo thủ này do cựu Thống Ðốc Haley Barbour của tiểu bang Mississippi thành lập, chọn Iowa để tung loạt quảng cáo này vì đây là tiểu bang giữ vai trò rất quan trọng trong những cuộc bầu cử tổng thống, điều này cũng chứng tỏ những người điều hành tổ chức tin ông Rubio là ứng viên sáng giá của đảng cho cuộc đua 2016.

Trong khi đó, những thành viên nòng cốt của Tea Party lại lên tiếng bày tỏ sự thất vọng ở chính người cách đây chỉ hơn 3 năm họ đã hết lòng ủng hộ. Bà Jenny Beth Martin, đồng chủ tịch Hội Ái Quốc Tea Party (Tea Party Patriots) kể lại “Tôi nghe hết người này đến người khác ở Florida than phiền ông Rubio, không muốn thấy ông ta trong danh sách những ứng cử viên tranh vòng sơ bộ, lại nghe cử tri vòng quanh nước Mỹ không muốn ông ta đại diện đảng ra tranh cử tổng thống”. Lý do: Thành phần ủng hộ Tea Party cho rằng thay vì phải giữ lập trường cứng rắn hơn khi soạn thảo dự luật, ông Rubio lại xuôi theo những chính trị gia cấp tiến Dân Chủ, dễ dãi tán đồng những gì bên “cánh tả” đề nghị.

“Ðó là điều chúng tôi bực mình nhất”, bà Amy Kremer của lực lượng Tea Party Express chia sẻ, bảo tiếp “Dân chúng quan tâm đến chuyện di trú hơn chuyện Obamcare rất nhiều, và điều đau lòng nhất là thấy người chúng tôi đã hết lòng ủng hộ để cùng xây dựng một lực lượng bảo thủ ở Quốc Hội Liên Bang lại quay lưng với chúng tôi”. Bà kể thêm trong 3 chính trị gia nhận được sự ủng hộ của Tea Party và đều nằm trong danh sách có thể ra tranh cử tổng thống “mỗi một mình ông Rubio bỏ phiếu tán thành” hai người còn lại là Thượng Nghị Sĩ Rand Paul (Kentucky) và Ted Cruz (Texas) đều bỏ phiếu chống đối.

Chính ông Marco Rubio cũng thấy điều đó. Trước khi bỏ phiếu đồng ý với dự luật cải tổ di trú, ông một mình đứng trước diễn đàn Thượng Viện để trình bày lý do tại sao ông quyết định gia nhập nhóm 8 vị nghị sĩ soạn thảo ban dự thảo đại cương và ủng hộ bản dự thảo sau nhiều lần được nhiều lần sửa đổi. Ông nói “Nghe những quan tâm, thắc mắc, lo lắng, và tiếng nói giận dữ của chính những người góp phần giúp tôi thành công lúc ra tranh cử” là “nỗi gian nan” của cá nhân ông, vì “Tôi hoàn toàn đồng ý với tất cả những gì họ trình bày hoặc suy nghĩ”. Tuy nhiên, ông giải thích rằng nước Mỹ phải đối đầu với trường hợp của cả chục triệu người cư trú bất hợp pháp “mà chúng ta biết không thể nào bắt tất cả những người này rồi đưa họ trở về nguyên quán” thì cách hay nhất “là phải tìm giải pháp để giải quyết vấn đề”, và đó là lý do tại sao ông đồng ý tham gia vào nhóm 8 vị nghị sĩ cùng soạn thảo dự luật, và ủng hộ dự luật cuối cùng “vì tôi tin những điều khoản được ghi trong dự luật này đủ mạnh để bảo vệ an ninh biên giới, giúp chúng ta không phải đối phó với một làn sóng người nhập cư bất hợp pháp nữa”. Ông không nói gì đến sự kiện những cuộc thằm dò cho thấy tỷ lệ dân chúng có cảm tình hay ủng hộ ông giảm bớt, nhưng cho hay ông làm điều này “không phải vì trông chờ sự ủng hộ (vững mạnh hơn) để ra tranh cử trong tương lai”.
Ông Rubio giải thích như thế, nhưng vẫn không làm siêu lòng những người “từng ủng hộ” bây giờ xoay sang “chống đối” hay ít nhất “không hài lòng” với ông. Một trong những người này là ông Ken Crow của lực lượng Tea Party tiểu bang Iowa và cũng là người dựng lên TeaPartyCommunity.com để kêu gọi cử tri đóng góp cho những ứng cử viên bảo thủ. Ông này bảo “điều khiến tôi khó chịu nhất là ông ta (Rubio) sẵn sàng bỏ cả triệu lá phiếu ủng hộ mà ông ta có thể có (của cánh bảo thủ) để lấy phiếu của cử tri Dân Chủ mà ông ta sẽ không có”. Cũng vẫn ông Crow: “Cánh Dân Chủ sẽ bỏ phiếu cho người của họ chứ không bỏ phiếu chọn ông Rubio” làm tổng thống.