Nguyễn Văn Khanh
Chỉ trong mỗi ngày Thứ Sáu, Thượng Viện Liên Bang Hoa Kỳ làm được khá nhiều chuyện.
Việc đầu tiên là các bà nghị Dân Chủ lẫn Cộng Hòa bỏ phiếu ngăn cản không cho Thượng Nghị Sĩ Ted Cruz của tiểu bang Texas cơ hội thực hiện ý định giữ diễn đàn (filibuster) để tạo áp lực chính trị, ngay sau đó là cuộc bỏ phiếu về dự thảo ngân sách cho tài khóa 2014, trong đó có cả quy định sẽ cấp ngân khoản thực hiện Obamacare. Kết quả cuộc bỏ phiếu này cho thấy tất cả các vị nghị sĩ Dân Chủ đều ủng hộ, bên cánh Cộng Hòa mọi người đều chống đối, chứng tỏ Obamacare vẫn là nguyên nhân đang gây chia rẽ trầm trọng ở Quốc Hội Liên Bang, và nguy cơ chính phủ sẽ phải đóng cửa vào ngày Thứ Ba tuần tới vẫn còn.
Ba thượng nghị sĩ đảng Dân Chủ, từ trái, Charles Schumer (New York), Harry Reid (Nevada, lãnh tụ khối đa số), và Patty Murray (Washington), trở về phòng làm việc sau khi bỏ phiếu tại Thượng Viện tiếp tục cấp ngân sách cho chính phủ đến ngày 15 Tháng Mười Một. (Hình: Alex Wong/Getty Images)
Theo đúng thủ tục, dự luật của Thượng Viện Dân Chủ được gửi sang Hạ Viện để cứu xét, đi kèm với lời nhắn gửi của ông Chủ Tịch Khối Ða Số Harry Reid với đại ý nói rằng không còn thì giờ để bàn cãi nữa “họ (Hạ Viện) phải chấp nhận những điều khoản chúng tôi mới thông qua” để tránh chuyện chính phủ Mỹ phải đóng cửa vì không có ngân sách, tránh chuyện uy tín nước Mỹ bị giảm sút vì không được tăng mức nợ trần, đồng thời thực hiện luật bảo hiểm y tế toàn dân để tất cả mọi người đều có bảo hiểm.
Bên Hạ Viện Cộng Hòa không nghĩ như thế. Chiều Thứ Năm, ông Chủ Tịch John Boehner báo trước “sẽ bác tất cả những dự luật về ngân sách nếu có điều khoản cấp tiền cho Obamacare,” đến chiều Thứ Sáu lại có tin ông sẽ triệu tập phiên họp với các vị dân cử cùng đảng “để bàn tính chiến lược” xem phải đối phó với Thượng Viện như thế nào. Cuộc họp dự trù diễn ra vào sáng Thứ Bảy chưa khởi sự mọi người đã bàn với nhau với thế khó xử của ông Boehner, không biết ông sẽ giải quyết ra sao trước áp lực của cánh bảo thủ Cộng Hòa nhất định không chấp nhận Obamacare và phe Dân Chủ ở Thượng Viện cương quyết không nhượng bộ những đòi hỏi bên Cộng Hòa đưa ra.
Ngay chính các vị nghị sĩ Cộng Hòa cũng đang ở trong thế khó xử. Khi ông Ted Cruz tính chuyện giữ diễn đàn, rất nhiều nghị sĩ cùng đảng lên tiếng chống đối, xem đó không phải là sách lược hay lại có thể gây ảnh hưởng bất lợi cho đảng ở cuộc bầu cử giữa kỳ 2014 và cuộc bầu cử tổng thống 2016. Tin từ văn phòng Chủ Tịch Khối Ða Số cho biết Thượng Nghị Sĩ Mitch McConnell tin tưởng đảng Cộng Hòa “có cơ hội lấy được khối đa số thượng viện, mở đầu cho bước tiến kế tiếp là lấy được Tòa Bạch Ốc” vì thế, ông và những nghị sĩ quyền thế khác “không muốn bị chỉ trích là cố tình đẩy chính phủ tới chỗ phải đóng cửa.” Sách lược của những nghị sĩ Cộng Hòa này là “sẽ đem Obamacare ra tranh luận trong thời gian vận động tranh cử, để dân chúng quyết định bằng lá phiếu của họ” ở 2 cuộc bầu cử sắp tới. Ngay lúc này “chúng ta bày tỏ quan điểm bằng cách bỏ phiếu chống Obamacare nhưng đồng thời không ủng hộ mọi ý kiến để cho chính phủ phải đóng cửa.”
Sách lược đó chưa hẳn “đã giúp giải quyết vấn đề mà rõ ràng, đang đẩy đảng Cộng Hòa vào thế yếu” là nhận định của Thượng Nghị Sĩ Ted Cruz. Vị nghị sĩ từng đứng trước nghị trường nói liên tục gần 22 giờ đồng hồ cho rằng người dân Hoa Kỳ sẽ tỏ thái độ khi thấy tiếng nói của họ không được lắng nghe. “Chúng ta phải làm việc cho 300 triệu người dân chứ không phải làm việc cho đảng phái,” ông Cruz phát biểu ngay sau khi các vị nghị sĩ Cộng Hòa bỏ phiếu chung với phía Dân Chủ để cản trở ý định giữ diễn dàn của ông. “Nếu chúng ta (Cộng Hòa) đoàn kết với nhau (tức ủng hộ việc làm của ông), chắc chắn bên Dân Chủ sẽ không có cơ hội thông qua dự thảo về ngân sách.”
Chuyện còn lại là trong vòng 24 giờ tới Hạ Viện Cộng Hòa sẽ đi nước cờ kế tiếp như thế nào. Hầu hết các vị nghị sĩ Thượng Viện đều nói rằng khó có thể đoán biết những gì sẽ xảy ra. Theo lịch trình làm việc, Thượng Viện đến trưa ngày Thứ Hai mới làm việc lại nhưng các vị nghị sĩ đều được yêu cầu có mặt ở Washington D.C. vì có thể sẽ phải làm việc sớm hơn, trong trường hợp Hạ Viện đồng ý với dự luật mới được chuyển từ Thượng Viện sang, hoặc phải cứu xét đề nghị mới mà Hạ Viện có thể sẽ đưa ra ngay sau cuộc họp của các vị Dân Biểu Cộng Hòa.
Một điểm đáng chú ý khác: từ Thứ Năm tới giờ ông Boehner và ông Reid không nói chuyện với nhau, văn phòng của cả 2 ông lại bảo “không nghĩ cuối tuần này 2 ông sếp sẽ gặp nhau để bàn tính chuyện ngân sách.” Nếu đúng như thế, sớm nhất cũng phải là Thứ Hai ông sếp Hạ Viện và ông sếp Thượng Viện mới gặp nhau, tức chỉ ít tiếng đồng hồ trước khi ngân sách cũ hết hiệu lực.
Và ngay ngày hôm sau, Thứ Ba mùng 1 Tháng Mười, chính phủ liên bang có thể đóng cửa vì nhà nước không có tiền chi tiêu!
