LS John C. Trang
Luật sư thuộc Hội Người Mỹ Gốc Á Thăng Tiến Tư Pháp-Los Angeles (AAAJ)
(Trước đây là APALC)
Trong năm 2009, cô Vi, một phụ nữ Việt ở Huế, gặp Thông, một công dân Mỹ gốc Việt. Vi và Thông gặp nhau qua gia đình của hai người.
Thông và cha mẹ anh bay đến Huế để gặp Vi và cha mẹ của cô. Vi và Thông dành khoảng hai tuần với nhau, đi khắp miền Trung Việt Nam, và cùng nhau chụp ảnh. Họ nói về nhiều điều khác nhau và rất thích sự hiện diện của nhau. Hai tuần qua đi, Thông trở về Hoa Kỳ.
Thông và Vi tiếp tục liên lạc qua điện thoại và Internet trong khi xa nhau. Họ gửi email, nhắn tin, và thậm chí nói chuyện qua video. Cha mẹ của cả Vi và Thông đều khuyến khích họ kết hôn một cách nhanh chóng để họ có thể lập thủ tục nhập cư. Họ quan tâm đến nhau nhưng họ không chắc chắn là sẽ lấy nhau. Cả hai đều cảm thấy đi đến hôn nhân là quá nhanh. Tuy nhiên, Thông và Vi vâng lời cha mẹ, và ba tháng sau, Thông trở về Việt Nam, và thăm Huế. Thông và Vi làm đám cưới lớn với hơn ba trăm khách và chụp rất nhiều hình ảnh. Thông và Vi đi hưởng tuần trăng mật ở Ðà Lạt, nơi họ chụp thêm hình ảnh. Thông ở lại Việt Nam khoảng hai tuần trước khi trở về Hoa Kỳ. Thông và Vi ăn nằm với nhau và không ai biết Vi đã mang thai đứa con với Thông. Khi Thông trở lại Mỹ, anh bắt đầu làm thủ tục nhập cư ngay lập tức; anh ký giấy bảo lãnh (Affidavit of Support) hứa Vi sẽ không trở thành một gánh nặng xã hội nếu chính phủ Mỹ cho phép Vi định cư tại Hoa Kỳ.
Thông và Vi tiếp tục liên lạc qua email và video. Khoảng sáu tuần sau khi Thông về Mỹ, Vi phát hiện ra mình có thai. Vi cho Thông biết. Thông và Vi tiếp tục liên lạc trong khi họ xa nhau. Khi Vi có mang được tám tháng rưỡi, Thông bay đến Huế và ở lại hai tuần để được ở bên cạnh Vi khi sanh. Vì Thông là một công dân Mỹ, con gái của họ hội đủ điều kiện mang quốc tịch Hoa Kỳ một khi cô đến Mỹ. Một vài tháng sau sanh bé gái, chính phủ Hoa Kỳ chấp thuận đơn xin của Thông cho vợ con anh nhập cảnh Hoa Kỳ vào cuối năm 2010. Con gái của họ được quyền công dân Mỹ. Vi nhận một thẻ xanh có điều kiện hợp lệ trong hai năm vì hôn nhân của Vi và Thông chưa đầy hai năm khi đơn xin của Thông được chấp thuận. Nếu hôn nhân của hai người được hơn hai năm vào thời điểm đơn xin được chấp thuận, Vi sẽ nhận được một thẻ xanh vĩnh viễn, hiệu lực mười năm.
Vi và con gái dọn về sống với Thông và cha mẹ chồng. Vi phát hiện Thông có vấn đề với rượu và uống mỗi ngày, chồng cô uống ít nhất ba ngày một tuần. Vi biết Thông uống nhưng không biết chồng là một người nghiện rượu. Mẹ chồng của Vi bắt cô nấu ăn và dọn dẹp nhà cửa mỗi ngày. Vi than phiền với Thông về cách cô bị đối xử. Nhưng Thông không chú ý đến sự phàn nàn của vợ. Vi cũng cho biết cô muốn học tiếng Anh, học lái xe và có được một bằng làm móng tay để cô cũng có thể kiếm được tiền. Thông nói không.
Vi ngày càng mệt mỏi vì bị đối xử như một người đầy tớ. Cô cảm thấy như mình không có sự độc lập. Một đêm, Thông trở về nhà say rượu vì vui chơi với bạn bè. Vi bắt đầu phàn nàn không ngờ gặp cuộc hôn nhân khủng khiếp thế này. Cô nói Thông rất khác với Thông cô gặp lần đầu. Thông tức giận và xô Vi xuống đất. Vi hét lên và cố gắng chạy trốn. Thông nắm lấy cô và xô mạnh Vi vào tường. Và tát cô ấy, và nói cô là một người vợ không vâng lời. Má bên trái của cô đỏ lên ngay – và thâm tím vào ngày hôm sau. Vi chạy vào phòng tắm và gọi cảnh sát, với rất ít tiếng Anh, cô nói, “Cứu tôi.” Bố mẹ chồng của Vi nghe tiếng la hét nhưng bỏ đi. Khoảng mười phút sau, cảnh sát đến.
Thông và gia đình của anh cho rằng có sự hiểu lầm. Gia đình Thông nói dối và nói Vi tấn công Thông trước. Nhưng cảnh sát nhìn thấy bên má của Vi đỏ và không tin Thông và gia đình của anh. Cảnh sát bắt Thông. Trong khi Thông bị đem đi, anh la Vi và nói rằng Vi chỉ có thẻ xanh có điều kiện mà sẽ hết hạn trong vòng chưa đầy hai năm. Anh cho biết nếu cô chịu nói dối với cảnh sát, anh ta sẽ giúp cô có được thẻ xanh mười năm. Ngày hôm sau, Vi chụp ảnh vết bầm tím của cô.
Thật không may, câu chuyện của Vi không phải là không phổ biến trong cộng đồng người Việt. Ðôi khi có những trường hợp có người phải đối mặt với hoàn cảnh tồi tệ hơn Vi và đôi khi có người không gặp sự nghiêm trọng hơn cô. Theo luật di trú Hoa Kỳ hiện nay, bất cứ ai nhập cảnh Hoa Kỳ thông qua một cuộc hôn nhân, và nếu cuộc hôn nhân đó dưới hai năm, người nhập cư sẽ nhận được một thẻ xanh chỉ có giá trị hai năm, thay vì một thẻ xanh thường có hiệu lực là mười năm. Các thẻ xanh có “điều kiện” sẽ hết hạn vào cuối hai năm trừ khi một số tài liệu được nộp cho chính phủ Mỹ.
Trong cuộc hôn nhân hạnh phúc, vợ chồng sẽ nộp giấy tờ đặc biệt với chính phủ Mỹ. Nếu chính phủ Mỹ quyết định hôn nhân có một “tin cậy tốt” (good faith), chính phủ Mỹ sẽ loại bỏ các điều kiện hai năm trên thẻ xanh của người nhập cư. Hôn nhân có “tin cậy tốt” được hiểu là người nhập cư không kết hôn chỉ vì muốn nhập cư. Trong ví dụ của chúng tôi, Vi có thể đã hẹn hò quen Thông trong một thời gian ngắn trước khi kết hôn, nhưng Vi không kết hôn chỉ vì để muốn nhập cư. Vi có thể tranh luận rằng cô kết hôn với Thông vì có sự “tin cậy tốt” với Thông.
Trong cuộc hôn nhân không hạnh phúc, người nhập cư như Vi có phải cam chịu ở lại với người bảo lãnh như Thông trong hai năm, hoặc hơn thế nữa không? Không. Có ba cách để loại bỏ các điều kiện trên thẻ xanh hai năm mà không cần người bảo lãnh.
Cách thứ nhất, người nhập cư phải cho thấy rằng bị trục xuất về nước sẽ là một “khó khăn cùng cực” cho mình. Ví dụ, nếu Vi phát hiện ở Mỹ rằng cô bị nhiễm HIV và điều trị y tế cho bệnh HIV ở Việt Nam không đầy đủ, Vi có thể tranh luận rằng cô không nên bị trục xuất về Việt Nam. Trục xuất người nhập cư sẽ là “một khó khăn cùng cực” vì người nhập cư sẽ thiếu chăm sóc y tế thích hợp. Nhiều luật sư di trú tin rằng điều này là khó khăn nhất trong ba căn cứ để loại bỏ các điều kiện trên thẻ xanh hai năm.
Lựa chọn thứ hai là chứng minh rằng người nhập cư kết hôn nhân với “tin cậy tốt” và bị bạo lực gia đình. Bạo lực gia đình không chỉ là lạm dụng về thể xác, mà có thể là lạm dụng tình cảm, tài chính, tâm lý và tình dục. Lạm dụng tình dục có thể là quan hệ cưỡng bức tình dục (được gọi là hiếp dâm, thậm chí giữa vợ chồng). Trong trường hợp Vi, cô có một số bằng chứng về bạo lực gia đình, chẳng hạn như một báo cáo cảnh sát và hình ảnh của các vết bầm tím.
Hơn nữa, Vi cần phải chứng minh cô lấy Thông với đức tin tốt. Cô có rất nhiều hình ảnh, email, và các văn bản để trình cho chính phủ Hoa Kỳ rằng Vi thực sự quan tâm đến Thông trước khi kết hôn. Ngoài ra, Vi và Thông có con với nhau, đó là bằng chứng hơn nữa để hỗ trợ rằng cô không lấy Thông chỉ để nhập cư. Nhiều luật sư chuyên về di trú tin rằng cách này là dễ nhất nếu có bằng chứng về bạo lực gia đình và bằng chứng về một cuộc hôn nhân với đức tin tốt.
Lựa chọn thứ ba là để chứng minh rằng người nhập cư kết hôn vì đức tin tốt. Cách thứ ba này cũng tương tự như cách thứ hai nhưng không có yêu cầu chứng minh bất kỳ bạo lực gia đình. Ví dụ, trong trường hợp Vi, nếu Vi không bao giờ bị xâm phạm, nhưng Thông và Vi chỉ đơn giản là không còn yêu nhau nữa thì Vi vẫn có thể thuyết phục chính phủ Mỹ loại bỏ các điều kiện trên thẻ xanh hai năm của cô. Tuy nhiên, giống như cách thứ hai, những người nhập cư vẫn phải cho thấy họ không kết hôn với người bảo lãnh chỉ vì muốn nhập cư. Nhiều luật sư chuyên về di trú tin rằng cách này không dễ dàng, trừ khi có bằng chứng mạnh mẽ của vợ chồng bước vào một cuộc hôn nhân với đức tin tốt. Chính phủ Mỹ không thích cuộc hôn nhân giả. Chính phủ Mỹ tin rằng những người lấy nhau vì mục đích duy nhất để được nhập cư là kết hôn gian lận, là vi phạm nghiêm trọng luật nhập cư.
Nhiều phụ nữ nhập cư, cảm thấy bị mắc kẹt trong cuộc hôn nhân của họ, tin rằng họ không có lựa chọn ngoại trừ phải chờ đợi hai năm trôi qua để có được một thẻ xanh mười năm. Họ sai. Ngay cả khi hai năm qua sau khi nhận được một thẻ xanh, cả hai vợ chồng cần phải cùng nộp đơn để cho người vợ nhập cư nhận được thẻ xanh vĩnh viễn. Trong trường hợp xấu nhất, người chồng đe dọa không nộp bất kỳ giấy tờ gì, mục đích để kiểm soát vợ. Nhưng như đã nói ở trên, vợ chồng nhập cư như vậy (nam và nữ), có thể ở lại Hoa Kỳ mà không cần sự giúp đỡ của người bảo trợ nếu họ đáp ứng các yêu cầu nào đó.
Nếu bạn hay người quen của bạn có câu hỏi pháp lý về thẻ xanh có điều kiện, bạn có thể gọi tổ chức của chúng tôi, Hội Người Mỹ Gốc Á Thăng Tiến Tư Pháp-Los Angeles (AAAJ). AAAJ là một tổ chức có trụ sở tại Los Angeles, với một văn phòng tại Quận Cam, cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho người nhập cư Châu Á có thu nhập thấp. Chúng tôi có nhiều nhân viên nói tiếng Việt.
Ðể được hỗ trợ thêm, xin vui lòng liên lạc đường dây nóng tiếng Việt: 1-800-267-7395.
*** Những thông tin trên không có ý định như tư vấn pháp lý và không nên được sử dụng như là một thay thế cho sự giúp đỡ và hướng dẫn của một luật sư có kinh nghiệm hay một cơ quan dịch vụ pháp lý phi lợi nhuận có uy tín.
