PHNOM PENH, Cambodia (AP) – Ba thập niên rưỡi sau ngày chế độ Khmer Ðỏ ở Cambodia bị sụp đổ, một tòa án quốc tế có sự hỗ trợ của Liên Hiệp Quốc hôm Thứ Năm tuyên án tù chung thân hai nhân vật lãnh đạo hàng đầu của chế độ này vì gây ra các tội ác chống lại con người trong thập niên 70.
Các bản án lịch sử này được dành cho Khieu Samphan, 83 tuổi, nguyên chủ tịch nước, và Nuon Chea, 88 tuổi, lý thuyết gia của chế độ hai người duy nhất trong thành phần lãnh đạo còn sống và bị đưa ra tòa.
Nuon Chea (trái) và Khieu Samphan (phải) trong phiên tòa hôm 7 Tháng Tám tại Phnom Penh. (Hình: AP/Photo)
Chánh Thẩm Nil Nonn ra lệnh cho cả hai người phải đứng lên nghe bản án, nhưng Nuon Chea, đeo kính râm đen, nói rằng ông ta quá yếu sức nên được cho phép tiếp tục ngồi trên xe lăn.
Chánh Thẩm Nil Nonn nói rằng cả hai người đều bị kết tội diệt chủng, bao gồm cả sát nhân và các hành động vô nhân đạo khác, kể cả cưỡng bách di dân, thủ tiêu và vi phạm phẩm giá con người.
Cả hai bị cáo đều không thấy có phản ứng gì khi nghe tuyên án. Cả hai trước đó đều khai là mình vô tội. Ông Nil Nonn nói rằng vì sự trầm trọng của các tội đã phạm, cả hai tiếp tục bị giam giữ trong thời gian chờ đợi kháng án.
Gần một phần tư dân số Cambodia, khoảng 1.7 triệu người, đã chết trong thời gian chế độ Khmer cầm quyền, do đói kém, đau yếu không được chăm sóc thuốc men, lao động đến kiệt sức và bị xử tử, từ năm 1975 tới 1979.
Những người dân sống sót dưới chế độ Khmer Ðỏ đã từ khắp nước đổ về chứng kiến ngày lịch sử này, ngồi chật mấy trăm ghế dành cho công chúng.
Sau khi bản án được công bố, nhiều người cho rằng không có hình phạt nào xứng đáng với tội ác mà chế độ Khmer Ðỏ đã phạm và tù chung thân còn quá nhẹ.
Phát ngôn viên của tòa quốc tế, Lars Olsen, gọi đây là “ngày lịch sử cho cả người dân Cambodia và cho tòa. Các nạn nhân chờ đợi 35 năm nay để có công lý, và nay tòa đã đưa ra phán quyết.”
Tòa án quốc tế này gồm các thẩm phán Cambodia và ngoại quốc. Từ khi khởi sự hoạt động từ năm 2006 tới nay, tòa chi khoảng hơn $200 triệu và chỉ mới kết tội được một người là Kaing Guek Eav, chúa ngục Tuol Sleng, nơi nhiều ngàn người dân Cambodia mọi lứa tuổi bị tra tấn rồi thủ tiêu.
Khieu Samphan xác nhận rằng có tình trạng giết người hàng loạt, nhưng nói rằng ông không hề ra lệnh vì không có thực quyền, đổ mọi tội lỗi cho Pol Pot.
Nuon Chea, người được gọi là “Anh Ba” vì là phụ tá thân cận nhất của Pol Pot, nói rằng quân đội Cộng Sản Việt Nam, chứ không phải Khmer Ðỏ, đã tàn sát dân Cambodia. Nuon Chea nói rằng Khmer Ðỏ “không phải là kẻ xấu.”
Cả hai đều sẽ bị đưa ra xử trong một phiên tòa khác vào Tháng Chín hay Tháng Mười tới đây, về tội ác diệt chủng. (V.Giang)
