NAYPYIDAW, Myanmar (AFP) – Sự kiện Trung Quốc ngày càng hung hăng trong cuộc tranh chấp biển đảo là một vấn đề chính trong cuộc họp của ngoại trưởng các quốc gia ASEAN ở Myanmar hôm Thứ Sáu.
Trong khi đó tiến triển của nỗ lực cải cách chính trị và nhân quyền ở Myanmar cũng là điều được nhắc tới.
Ngoại trưởng của các quốc gia ASEAN tại hội nghị tại Myanmar. (Hình: AP/Photo)
Tổng thống Myanmar, ông Thein Sein, khai mạc cuộc họp của ngoại trưởng các quốc gia ASEAN với lời kêu gọi hãy tăng cường nỗ lực thúc đẩy “có sự giải quyết ôn hòa về các tranh chấp và khác biệt.”
“Tình trạng hiện nay trên thế giới đang tạo sự lo ngại cho tất cả chúng ta,” ông Thein Sein nói thêm, nhưng không nêu rõ các thí dụ điển hình, trong bài diễn văn đọc tại thủ đô Naypyidaw.
Các hành động mới đây của Bắc Kinh ở Biển Ðông, kể cả việc kéo giàn khoan vào hải phận Việt Nam, nhưng sau đó đã dời đi, đã gây thêm tình trạng căng thẳng mới trong khu vực.
Hải lộ này, được coi là một trong những nơi trọng yếu nhất cho thương mại thế giới, cũng là nơi có dự trữ tài nguyên thiên nhiên dồi dào như dầu thô và khí đốt. Trung Quốc cho rằng hầu như toàn thể vùng Biển Ðông thuộc chủ quyền của họ.
Thành viên các quốc gia khối ASEAN, gồm Brunei, Malaysia, Philippines và Việt Nam đều cho rằng mình làm chủ một số nơi trên vùng biển này, trong khi Ðài Loan cũng có can dự vào cuộc tranh chấp.
“Chúng tôi bày tỏ sự lo ngại về những gì xảy ra gần đây ở Biển Ðông, vốn làm tăng tình trạng căng thẳng trong khu vực,” theo một bản dự thảo tuyên bố của hội nghị được đưa ra trước đó. Các thành viên dự trù sẽ thống nhất được ngôn từ của bản thông cáo vào cuối ngày Thứ Sáu.
Bản dự thảo này cũng kêu gọi “chấm dứt các hành động làm bất ổn,” một điều có thể tạo ra tranh cãi từ những thành viên đồng minh với Trung Quốc.
Vụ Trung Quốc đưa giàn khoan vào Biển Ðông hồi Tháng Năm đã đưa mối quan hệ giữa Bắc Kinh và Hà Nội xuống đến mức thấp nhất từ nhiều thập niên nay.
Ngoại trưởng các quốc gia Malaysia, Philippines và Việt Nam đã họp bán chính thức tại Naypyidaw vào chiều tối ngày Thứ Năm để khẳng định lập trường chung về Biển Ðông.
Một chuyên gia về Ðông Nam Á, Giáo Sư Carl Thayer, cho rằng quyết định dời giàn khoan ra khỏi Biển Ðông của Trung Quốc là để đối phó với dự trù có cuộc phản công ngoại giao của Mỹ ở Diễn Ðàn ASEAN (ARF) vào ngày Chủ Nhật.
Ngoại Trưởng Mỹ John Kerry dự trù sẽ lên tiếng kêy gọi “ngưng các hành động có tính cách khiêu khích” trên biển.
Ông Kerry cũng dự trù sẽ thúc đẩy Myanmar có thêm nỗ lực cải cách dân chủ trước ngày có cuộc bầu cử toàn quốc vào năm tới. (V.Giang)
