Nguyễn Văn Khanh
Chẳng ai ngạc nhiên khi được tin ông Cựu Thống Đốc Rick Perry quyết định ngưng mọi hoạt động tranh cử. Từ đầu tháng trước đã có tin ông gặp khó khăn vì không kiếm được tiền vận động, chừng một tuần trước đây có tin nói ông không còn tiền để trả cho nhân viên ở các văn phòng địa phương, những người muốn tiếp tục giúp ông phải làm việc dưới danh nghĩa thiện nguyện, không ăn lương. Đến trưa Thứ Sáu, mọi ngươi được tin ông quyết định rời cuộc đua, chấm dứt ước mơ trở thành người lãnh đạo quốc gia.
Cựu Thống Đốc Rick Perry. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)
Quyết định ngưng cuộc vận động 2016 được chính ông thông báo với mọi người trong bài nói chuyện đọc trước các đảng viên Cộng Hòa bản thủ tại St. Louis. Ông bảo “chuyện trở thành rõ rệt hơn,” ý muốn nói ông không thấy sự ủng hộ cần có để tiếp tục cuộc đua đầy khó khăn lẫn tốn kém. Ông cũng báo tin này cho những người thân cận, bảo rằng dù không còn tranh cử nhưng ông rất an tâm vì “(đảng Cộng Hòa của) chúng ta có những ứng cử viên tài ba nhất, có lẽ những người tranh cử lần này là nhóm lỗi lạc nhất từ trước đến giờ.”
Ông Perry được cử tri Hoa Kỳ biết tới vì nhiều lý do, từ chuyện ông xuất thân ở Teaxas (quê nhà của 2 vị Tổng Thống George Bush và George W. Bush), là vị thống đốc phục vụ lâu năm nhất của tiểu bang, đồng thời cũng là chính trị gia ngay từ ngày đầu tiên đã chẳng ngần ngại cho dàn cố vấn biết ước muốn của ông là có ngày “tôi cùng các bạn kéo nhau về Washington D.C. làm việc.” Khoảng thời gian từ 2006 đến 2009 khi kinh tế quốc gia gặp khó khăn, cả nước Mỹ xem ông là “nhân vật tiêu biểu của thành công”: Tiểu bang phát triền tốt, tỉ lệ thất nghiệp rất thấp, và chính ông cũng từng hãnh diện nói mô hình kinh tế ông gầy dựng ở Texas là bằng chứng cho thấy ông có đủ những điều kiện mọi người trông chờ. Chính điều đó đã giúp ông trở thành ứng cử viên sáng giá nhất, đẫn đầu tất cả những cuộc thăm dò 2008 trước khi ông chính thức công bố quyết định tranh cử.
Rất tiếc, ông giữ vị trí hàng đầu đó chẳng được bao lâu. Lý do: Trong một cuộc tranh luận truyền hình, ông cho hay nếu được cử tri tín nhiệm, một trong những điều ông sẽ làm ngay là cắt giảm ngân sách, “bỏ 3 cơ quan làm việc chẳng hiệu quả, cũng chẳng có lợi gì cho người dân,” nhưng ông không nhớ 3 cơ quan sẽ bị cắt bỏ đó là những cơ quan nào. Hinh ảnh cả nước nhìn thấy là cảnh ông đứng ngẩn người vì biết mình mới phạm lỗi thật quan trọng, và ngay sau đó, uy thế của ông giảm bớt, từ vị trí đầu bảng lọt xuống gần cuối bảng, những người từng hứa hẹn ủng hộ ông quyết định đi tìm người sáng giá hơn, không ai muốn ở lại với người “vấp ngã” ngay từ lúc đầu.
Lần này, khi ra tranh cử trở lại, ông thẳng thắn cho biết “đã sẵn sàng nhờ học được bài học cũ.” Trước ngày thật sự đặt chân vào cuộc đua 2016, ông đi một vòng nước Mỹ, nói chuyện với mọi người “để lắng nghe những điều cử tri muốn người lãnh đạo phải làm.” Trong buổi tiếp xúc với báo chí ở Washington D.C., ông cho biết “có cả một kế hoạch để xây dựng quốc gia,” đặt mục tiêu “nước Mỹ phải trở lại vị trí hàng đầu thế giới, phải được mọi người kinh nể.” Hôm đó, ông Rob Johnson, người điều khiển dàn cố vấn tranh cử còn nói “những kế hoạch ông Thống Đốc Perry đưa ra sẽ là những kế hoạch tuyệt diệu nhất, để đưa quốc gia này đến chỗ mọi người đều muốn đến.” Ông Trưởng Ban Vận Động Jeff Miller cũng hãnh diện khoe “chúng tôi đã có người làm việc ở những tiểu bang quan trọng,” chú trọng đến Iowa, New Hampshire, South Carolina và Nevada, những địa điểm tổ chức bầu sơ bộ sớm hơn những tiểu bang khác. Vẫn theo lời ông Miller, với dàn quân sẵn có, “không có lý do gì để chúng tôi phải lo lắng cả.”
Thực tế không đúng với những gì ông Perry mong chờ.
Trong tháng đầu tiên, Ủy Ban Vận Động Tranh Cử của ông cho hay chỉ xin được 1 triệu dollars, số tiền quá nhỏ để dựng bước đầu tiên; tổ chức siêu vận động RickPAC cũng nhìn nhận không được sự ủng hộ như mong đợi, nói rõ khoản tiền có được ừ những nhà tài trợ chẳng nhiều, mọi người phải dè sẻn từng đồng một. Trở ngại tài chánh này khiến Ủy Ban Vận Động “phải lấy chỗ này vá chỗ khác,” -theo lời một người thân với ông kể lại – dùng cả khoản tiền “dự trữ khẩn cấp” 5 triệu dollars của tỷ phú Darwin Deason tặng đê trang trải chi phí mỗi ngày.
Đi kèm với khó khăn đó là uy tín của ông không tăng, luôn luôn lẹt đẹt đứng cuối bảng, ngay cả những cuộc phỏng vấn truyền hình ông nhận lời tham gia cũng không giúp ông được cử tri chú ý hơn. Mới 2 ngày trước đây, cuộc thăm dò mới nhất do nhật báo USA Today thực hiện cho thấy ông đứng hạng 14 trong danh sách 17 ứng cử viên Cộng Hòa, và theo giải thích của phân tích gia độc lập Michael Higgins, “không thấy ông Perry có triển vọng hay cơ hội đứng trong hàng ngũ 10 ứng cử viên sáng giá nhất,” những bài noi chuyện hùng hồn của ông cũng không đủ để xóa lấp lỗi lầm chính trị ông phạm phải khi ra tranh cử 4 năm trước.
Đó cũng là dấu hiệu “rõ rệt” mà ông nhìn thấy khi loan báo quyết định rời khỏi cuộc đua, trở thành chính trị gia đầu tiên rút khỏi cuộc tranh cử 2016.
