Nguyễn Văn Khanh
Về mặt nghi lễ và ngoại giao, chuyến viếng thăm Hoa Kỳ kéo dài 6 ngày của Ðức Giáo Hoàng Francis bắt đầu vào sáng Thứ Tư khi Ngài đặt chân ở Tòa Bạch Ốc. Cũng về mặt nghi lễ và ngoại giao, buổi hội kiến giữa Ngài và Tổng Thống Hoa Kỳ Barrack Obama sẽ là cuộc gặp gỡ quan trọng nhất, nhưng trong cương vị của một nhà lãnh đạo tinh thần nổi bật nhất thế giới, nhưng chưa hẳn những gì ngài và tổng thống Hoa Kỳ thảo luận với nhau sẽ là những điều đáng chú ý nhất.
Lý do thật dễ hiểu.

Ðức Giáo Hoàng Francis rời phi trường Andrews, Maryland. (Hình: Olivier Douliery-Pool/Getty Images)
Trong những ngày có mặt tại Mỹ, Ðức Giáo Hoàng sẽ đọc bản thông điệp gửi người dân Hoa Kỳ trước Lưỡng Viện Quốc Hội, đến New York đọc bản thông điệp gửi nhân dân toàn cầu trước Ðại Hội Ðồng Liên Hiệp Quốc, và dừng chân ở Philadelphia để chủ tọa Ðại Hội Gia Ðình Thế Giới, nơi Ngài sẽ đọc bài giảng nói về trách nhiệm của con người và hôn nhân. Thành phố Philadelphia cũng là nơi Ngài sẽ cử hành thánh lễ với sự tham dự của khoảng 1 triệu người, và theo các viên chức Tòa Thánh, “đó mới thật sự là mục đích của chuyến viếng thăm nước Mỹ lần đầu tiên của Ðức Thánh Cha Francis.”
Nhưng không vì thế mà buổi lễ đón tiếp Ngài ở Tòa Bạch Ốc mất đi phần long trọng. Sẽ có 15,000 khách được mời, “mọi nghi thức sẽ là những nghi thức dành cho một quốc trưởng cộng với nghi thức dành cho nhà lãnh đạo tinh thần của thế giới,” theo lời ông Phụ Tá Cố Vấn An Ninh Quốc Gia Ben Rhodes. “Ðây là một chuyến viếng thăm rất đặc biệt, khác hẳn với những chuyến viếng thăm của những nhà lãnh đạo khác mà chúng ta thường thấy, vì Ðức Giáo Hoàng còn là nhà lãnh đạo tinh thần, ảnh hưởng rất lớn với người Hoa Kỳ cũng như với người dân toàn cầu.” Ông Ben Rhodes nói thêm, “Tiếng nói của Ðức Giáo Hoàng luôn luôn được lắng nghe, do đó, không chỉ tổng thống hay người dân Mỹ chờ đợi để nghe lời Ngài phát biểu, mà dân chúng khắp mọi nơi cũng đang trông chờ xem Ngài sẽ nói gì trong bài huấn từ đọc ở buổi lễ chào mừng Ngài đến Hoa Kỳ.”
Sau phần nghi lễ đón tiếp là cuộc riêng giữa Ðức Giáo Hoàng Francis và Tổng Thống Obama tại Phòng Bầu Dục, cùng lúc đó sẽ có một buổi thảo luận khác giữa các cố vấn Tòa Bạch Ốc và viên chức chính phủ Hoa Kỳ với phái đoàn Tòa Thánh do Ðức Hồng Y Tổng Trưởng Ngoại Giao Pietro Parolin hướng dẫn. Theo lời một viên chức Hội Ðồng An Ninh Quốc Gia, “tất cả những vấn đề cần phải bàn đến sẽ được đặt ra ở cuộc họp này” vì “cuộc thảo luận giữa đức giáo hoàng và tổng thống là một buổi gặp gỡ hoàn toàn mang ý nghĩa riêng tư, những gì được nói tới chỉ có tổng thống và Ngài biết, chứ không một ai khác được biết.” Vì thế, “có thể trong lúc tổng thống và Ðức Thánh Cha thảo luận với nhau về quyền tự do của con người, ở phòng họp bên cạnh chúng tôi sẽ bàn thảo với các viên chức Tòa Thánh về kế hoạch cứu trợ người tỵ nạn, về chính sách bảo vệ môi trường, hay trong lúc tổng thống và Ðức Thánh Cha nói chuyện với nhau về đường hướng phát triển tự do tín ngưỡng, có thể ở phòng bên cạnh chúng tôi sẽ bàn thảo với các viên chức Tòa Thánh về những bất đồng giữa đôi bên về quyền phá thai của phụ nữ và quyền được kết hôn dành cho người đồng tính. Cũng có thể, chúng tôi sẽ tranh luận về những khó khăn cần giải quyết giữa chính phủ và Hội Ðồng Giám Mục Hoa Kỳ, chẳng hạn như luật pháp bắt buộc các công ty bảo hiểm y tế phải cung cấp thuốc ngừa thai cho phụ nữ, trong khi giáo luật không cho phép phụ nữ Mỹ được dùng thuốc ngừa thai.”
Ông Charlie Kupchan, người đại diện cho Tòa Bạch Ốc để dàn xếp chuyên viếng thăm của Ðức Giáo Hoàng cho biết dù có 2 cuộc thảo luận khác nhau, “nhưng tựu trung vẫn nhắm vào một điểm, đó là những giá trị tinh thần mà Tổng Thống Obama và Ðức Thánh Cha chia sẻ với nhau.” Ông nói rõ, “Tòa Thánh Vatican không phải là một quốc gia như nước Anh hay nước Ðức, mà còn là biểu tượng của tôn giáo và tâm linh, do đó, trách nhiệm của chúng tôi là phải làm cho tròn cả hai, thực hiện tất cả những gì đức giáo hoàng và tổng thống mong muốn.”
Trong cuộc họp báo diễn ra một tuần trước ngày Ðức Thánh Cha đến Hoa Kỳ, Ðức Hồng Y Donald Wuerl của Tổng Giáo Phận Washinton D.C. cho biết Ðức Giáo Hoàng Francis “không mang theo thông điệp chính trị” khi đến thăm Hoa Kỳ, “Ngài chỉ muốn đóng vai trò của một chứng nhân rao giảng Tin Mừng.” Chủ Nhật vừa rồi trong cuộc phỏng vấn trên đài truyền hình FOX News, Ðức Hồng Y Wuerl nói rõ hơn “theo chỗ tôi hiểu, Ðức Thánh Cha muốn thế giới sống trong an bình, Ngài muốn mọi người hiểu trách nhiệm của bản thân với Thượng Ðế và với những người chung quanh. Có thể những việc Ngài làm sẽ được nhìn dưới con mắt chính trị hoặc được xem là mang ý nghĩa chính trị, nhưng tôi tin rằng huấn từ của Ngài chỉ nhắm vào mục đích kêu gọi con người sống với tinh thần hướng thiện và bác ái, để tất cả chúng ta đều có cuộc sống bình an.”


































































