Hà Tường Cát/Người Việt (tổng hợp)
Trong các cuộc bầu cử tổng thống ở Hoa Kỳ, một ứng cử viên nói ra bất cứ điều gì khác lạ, dù đúng dù sai, dù vào thời điểm nào, đã lâu hoặc mới đây, cũng có tác dụng thu hút được sự chú ý của dư luận và như thế có lợi ích cho việc tranh cử.
Và cuộc bầu cử lần này, cho năm 2016, cũng không phải là ngoại lệ.
Bác Sĩ Ben Carson, ứng cử viên tổng thống đảng Cộng Hòa. (Hình: Joe Raedle/Getty Images)
Ông Ben Carson, bác sĩ chuyên khoa giải phẫu thần kinh 64 tuổi, ứng cử viên tổng thống đảng Cộng Hòa đang đứng hạng nhì theo thăm dò dư luận, đã bị dư luận thắc mắc, đề cập đến bài phát biểu của ông vào năm 1998, tại Andrews University, một trường đại học của giáo hội Tin Lành bảo thủ Seventh-day Adventist Church ở Michigan.
Lúc đó, ông Carson cho rằng căn cứ trên “Sách Sáng Thế” (Book of Genesis), cuốn đầu tiên trong Thánh Kinh (Cựu Ước), thì Joseph, một trong 12 người con của tổ phụ Do Thái Jacob, đã xây các kim tự tháp để chứa thóc.
Ông nói: “Mặc dầu bây giờ các nhà khảo cổ đều đồng ý kim tự tháp là mộ của những hoàng đế Pharaoh, nhưng theo tôi nó phải là việc gì vĩ đại hơn nhiều.”
Báo mạng Buzzfeed tiết lộ tin này hôm Thứ Tư tuần trước, và hôm Thứ Năm, trong cuộc vận động tranh cử ở Florida, khi được hỏi, ông Carson bênh vực giả thuyết của mình.
Ông giải thích: “Kim tự tháp được xây dựng với những ngăn hàn kín. Không cần những phòng kín bưng như vậy cho một ngôi mộ nhưng cần để bảo quản ngũ cốc một thời gian dài.”
Theo “Sách Sáng Thế,” Joseph lưu trữ một số lớn lương thực để nuôi sống dân ở Ai Cập trong nạn đói kéo dài bảy năm liền.
Nói trên truyền hình MSNBC, tỷ phú Donald Trump đã phê bình thuyết của ông Ben Carson.
Ông nói: “Tôi phải xếp cái này vào thư mục khi nói về Ben… Một chuyện kỳ lạ!”
Tờ Guardian ở Anh cho biết giới học giả cổ Ai Cập phản ứng mạnh mẽ hơn.
Bộ Trưởng Mamdouh el-Damaty nói là “không đáng để phải trả lời ông Carson” và dân Ai Cập ít quan tâm đến chuyện này.
Ông Mahmoud Afifi, giám đốc cổ học Ai Cập, nói: “Nhiều người đã từng nói những chuyện tương tự giống như chính trị gia này chỉ với mục đích quảng cáo. Ông không phải là nhà khảo cổ và tôi không hiểu lập luận của ông căn cứ vào cái gì.”
Một ứng cử viên khác, cựu Thống Ðốc Jeb Bush của tiểu bang Florida, trên xe buýt tranh cử đi đến New Hampshire, trả lời câu hỏi có tính giả thiết của phóng viên báo Huffington Post, một tờ báo thiên Dân Chủ, xác định rằng ông sẽ giết đứa trẻ sau này trở thành Hitler.
Câu hỏi này đã được tờ New York Times Magazine nêu ra cho độc giả tháng trước và đa số trả lời giống như ông Bush.
Với ông Bush, câu trả lời ấy có thể là hơi vội vã và thiếu khôn ngoan và cân nhắc. Ðạo lý Thiên Chúa Giáo, Hồi Giáo và nhiều tôn giáo khác, không chấp nhận việc giết trẻ con vì bất cứ lý do gì.
Ông Bush giải thích rằng biết là không thể nào đi ngược thời gian và biết dòng lịch sử nhân loại sẽ thay đổi ra sao, nếu tránh khỏi Thế Chiến 2 và nếu nhà độc tài Ðức không sống sót qua tuổi thơ ấu, nhưng nếu dự đoán được thì chắc chắn ông sẽ hành động như thế.
Thống Ðốc Chris Cristie, tiểu bang New Jersey, nếu đắc cử vào Tòa Bạch Ốc thì sẽ là vị tổng thống mập nhất từ xưa đến nay, không kém William Howard Taft, vị tổng thống thứ 27.
Vì vậy, trước khi chính thức ứng cử, vị thống đốc New Jersey đã tìm cách chứng tỏ thể lực và sự linh hoạt của mình qua một trận bóng baseball. Tuy nhiên, cho đến nay, điểm thăm dò dư luận của ông Christie quá kém, và theo định chuẩn của Fox Business Network, hệ thống truyền hình hợp tác với báo Wall Street Journal đứng tổ chức cuộc tranh luận tối Thứ Ba, 10 Tháng Mười Một, ông bị loại khỏi cuộc tranh luận chính ở Wisconsin, và bị “hạ” (demote) xuống cuộc tranh luận với ba người khác cũng có sự ủng hộ thấp như ông, đó là Thống Ðốc Bobby Jindal của Louisiana, cựu Thượng Nghị Sĩ Rick Santorum của Pennsylvania, và cựu Thống Ðốc Mike Huckebee của Arkansas, vào lúc 4 giờ chiều (giờ California).
Tuy nhiên, ông Christie lại cho rằng, đây chỉ là sự “chuyển” (transfer) hạng!
Ða số cử tri New Jersey muốn ông Christie trở về làm nhiệm vụ thống đốc sau khi nhận thấy thành tích tranh cử của ông đến nay vẫn còn quá kém. Thăm dò dư luận của Quinnipiac University cho biết 61% muốn ông Christie bỏ cuộc, chỉ có 33% đồng ý ông tiếp tục tranh cử. Riêng trong số cử tri Cộng Hòa, 53% đồng ý ông tiếp tục tranh cử, 40% muốn ông rút lui. Thông điệp chung của họ là ông phải chọn hoặc tranh cử và từ chức thống đốc, hoặc trở về thủ phủ Trenton.
Cuộc tranh luận chính, dài 2 giờ, khởi đầu lúc 6 giờ chiều (giờ California), chỉ còn tám ứng cử viên là Donald Trump, Ben Carson, Marco Rubio, Jeb Bush, Ted Cruz, Carly Fiorina, John Kasich và Rand Paul.
Bà Carly Fiorina, cựu tổng giám đốc công ty Hewlett-Packard, tiến lên hạng nhì sau cuộc tranh luận do CNN chủ trì tháng trước, nhưng sau đó đã xuống hạng trở lại và hiện nay ở hàng thứ 7 với điểm thăm dò dư luận chỉ 4%. Bà đã chứng tỏ khả năng, khi tranh luận với ông Trump và tỏ ra thông thạo về vấn đề đối ngoại. Bà nổi bật trong vụ tấn công tổ chức Planned Parenthood, nhưng những tuần lễ sau đó đã mất điểm vì không tiếp tục khai thác được thế mạnh này.
Người ta chú ý tới sự kiện ông John Kasich, thống đốc Ohio, luôn luôn tấn công hai ông Trump và Carson, và thỉnh thoảng cũng nhắm tới ông Bush, nhưng tránh đụng với ông Rubio. Vị thượng nghị sĩ của tiểu bang Florida cũng tránh đụng vị thống đốc tiểu bang Ohio.
Do đó, một số quan sát viên cho rằng, liên danh Kasich/Rubio có thể được chuẩn bị thành liên danh lý tưởng của đảng Cộng Hòa trong cuộc đua vào Tòa Bạch Ốc lần này.
Cuộc tranh luận tối Thứ Ba chỉ mới là thứ tư trong đảng Cộng Hòa, sẽ còn bốn cuộc tranh luận nữa nên chưa thể dự đoán tình thế.
Nhưng cho tới nay, ông Trump nhắm nhiều tấn công vào ông Carson, và ông Bush cần tranh chấp với ông Rubio.
Ở vị trí là ứng cử viên dẫn đầu và với tác phong quen biết, ông Trump mạnh mẽ tấn công tất cả các đối thủ. Ông phê phán ông Carson thiếu năng lực nhưng không quên tấn công quá khứ của ông Carson.
Những điều ông Carson tự ý nói ra và bị truyền thông chỉ trích là chuyện dàn dựng bịa đặt chẳng hạn như việc được hứa hẹn nhận vào Học Viện Quân Sự West Point, với học bổng toàn phần.
Khi bị khui ra, ông Carson nói rằng, ông được nhận bằng “lời nói” (verbal), và không có giấy tờ chứng minh.
Ông Ben Carson cũng bị ông Trump chế giễu chuyện vị bác sĩ này nói rằng ông từng đâm một người lúc ông 14 tuổi, nhưng báo giới không thể nào xác định được chuyện này.
“Một người bạo động như thế thì không thể làm tổng thống được,” ông Trump nói.
Trong một vụ khác, Thượng Nghị Sĩ Marco Rubio bị ông Trump chế diễu vụ sử dụng thẻ tín dụng của đảng Cộng Hòa, cho rằng ông Rubio thiếu tiền.
Trong vụ này, ông Rubio nói rằng, ông xài “lộn,” và sau đó đã trả tiền lại cho đảng.
Nhưng ông Trump cũng còn đề cập đến những chuyện khác như chuyện được thăm dò làm ứng cử viên phó tổng thống cho ông George H.W. Bush (Bush cha). Trong cuộc phỏng vấn trên đài truyền hình CNN hôm Chủ Nhật, ông Trump xác nhận là Lee Atwater, cố vấn tranh cử của ông Bush, có đề xuất vấn đề này nhưng cuối cùng không đi đến kết luận gì.
Trong một cuộc tập họp vận động cử tri, ông Trump cũng nói đến công ty cà phê Starbucks.
Theo ông, “Chúng ta nên tẩy chay Starbucks, mặc dù Starbucks là một thân chủ thuê Trump Tower ở New York, vì trong mùa lễ cuối năm năm nay chiếc ly mới mà Starbucks đưa ra hàng năm chỉ là chiếc ly màu đỏ, hoàn toàn không mang một hình ảnh truyền thống nào như lá thông, bông tuyết, ngôi sao Giáng Sinh,…”
Trong chuyện này, ông Trump có vẻ muốn chứng tỏ là ông không bị lệ thuộc vào lợi ích kinh tế tài chính trong đường lối hành động.
Ông Donald Trump là người giầu nhất, đứng đầu các ứng cử viên Cộng Hòa cũng như Dân Chủ về mặt tài chính theo xếp hạng của tạp chí Forbes.
(1) Donald Trump $4.5 tỷ. (2) Carly Fiorina $58 triệu. (3) Hillary Clinton $45 triệu, hai vợ chồng Clinton thu được $28 triệu năm 2014. (4) Lincoln Chafee $32 triệu, thừa hưởng những tài sản ở Rhodes Island. (5) Ben Carson $26 triệu, thành viên hội đồng quản trị Costco và Kellogg. (6) Jeb Bush $22 triệu, tài sản tăng gấp 16 lần kể từ khi rời khỏi chức vụ thống đốc Florida năm 2007… (8) John Kasich $10 triệu, lương thống đốc Ohio, làm việc cho Lehman Bros. và Fox News… (18) Bernie Sanders $700,000. (19) Marco Rubio $100,000, có nhà, thuyền nhưng nợ rất nhiều.
