WASHINGTON DC (NV) – Ông Gary Johnson, cựu thống đốc tiểu bang New Mexico, phát biểu qua một cuộc phỏng vấn rằng ông thấy ứng cử viên của một đảng thứ ba là một cơ hội, thay vì một sự đe dọa, theo trang mạng The Hill.
Ông Johnson, người hy vọng được đảng Tự Do (Libertarian Party) đề cử tranh ghế tổng thống, nói: “Theo tôi đây là một cơ hội thực sự. Bà Hillary Clinton và ông Donald Trump là hai nhân vật thái cực nhất trong cuộc chính trị ngày nay.”
Ông tiếp: “Và khi 50% người Mỹ ngày nay tuyên bố họ đứng về phía độc lập, theo tôi họ đều là người theo khuynh hướng tự do, có điều là họ không biết mà thôi.”
“Hãy nhìn xem, trách nhiệm về ngân sách, bảo thủ về ngân sách, chính quyền nhỏ và rồi chọn lựa của cá nhân, tự do này tự do nọ. Con người cần quyết định chọn lựa cho đời mình, không phải chính phủ,” ông giải thích.
Hiểu theo cách đơn giản nhất, chủ nghĩa “libertarian” cho rằng mỗi cá nhân có quyền tự do và được phép làm bất cứ điều gì mà không có hại tới người khác. Vì coi trọng tự do cá nhân, nên chủ nghĩa này không tín nhiệm sự can thiệp của nhà nước.
Nhà báo nổi tiếng PJ O’Rourke, người ủng hộ chủ nghĩa tự do, nói: “Trao tiền và quyền cho chính phủ cũng giống như đưa chai rượu whiskey và chìa khóa xe cho mấy em tuổi thiếu niên.”
Ý của ông O’Rourke phản ảnh suy nghĩ của người theo chủ nghĩa tự do, cho rằng chính quyền là một nhóm người không tin tưởng được. Càng trao quyền nhiều bao nhiêu, càng hại bấy nhiêu.
Người theo chủ nghĩa này được xem như “bảo thủ về kinh tế và cấp tiến về xã hội.”
Ông Johnson nhấn mạnh rằng ông không tin là ứng cử viên theo chủ nghĩa này sẽ thu hút phiếu từ phía ông Trump, người có khả năng được đảng Cộng Hòa đề cử, nhiều hơn từ phía bà Clinton, ứng viên tổng thống dẫn đầu đảng Dân Chủ, “nhưng sẽ thu hút từ cả hai phía, và rồi ra 50% người Mỹ nói rằng họ là người theo phía độc lập.”
“Vậy thì ai là người đại diện cho họ? Theo tôi đó là người theo chủ nghĩa tự do,” ông Johnson nói.
Khi được hỏi, nếu phải chọn giữa ông Trump và bà Clinton, sẽ bỏ phiếu cho ai, ông từ chối trả lời.
Ông cho biết: “Từ lâu tôi thường dồn phiếu cho người theo chủ nghĩa tự do. Hồi năm 1971 tôi được đọc một cuốn sách trong đó giải thích thế nào là một người theo chủ nghĩa này. Và từ đó tôi tự xem mình như là một người như vậy.”
Ông nói: “Tôi luôn tin rằng sắp tới sẽ có tên một người ‘libertarian’ trong phiếu bầu.”
Chủ trương của nhóm người này tại Mỹ có thể thấy trong bảng trắc nghiệm mệnh danh “bảng trắc nghiệm chính trị ngắn nhất thế giới.”
Trong bảng này có 10 điều và ai “đồng ý” với cả 10 điều thì được xem là “libertarian” nhất. Mười điều này gồm:
Về cá nhân:
* Không kiểm duyệt báo chí, Internet, nghệ thuật. Tự do ngôn luận phải là tự do, không thể chỉ là tự do trong mức cho phép của nhà nước.
* Không ép buộc quân dịch, quân đội phải tự nguyện.
* Không can thiệp vào chuyện phòng the. Ðồng tính, ngừa thai, là chuyện riêng mỗi người. Riêng về quyền phá thai, trong nhóm này, có người ủng hộ và có người chống.
* Không cấm người đã trưởng thành sở hữu và dùng ma túy. Người “libertarian” cho rằng người đã trưởng thành thì người ta tự biết cái gì có hại, cái gì không có hại, và mỗi người tự quyết định cho mình thì vẫn hơn là chính quyền quyết định giùm người ta.
* Không dùng căn cước toàn quốc (vì họ cho rằng điều này dẫn tới chính quyền trung ương kiểm soát người dân)
Về kinh tế:
* Không dùng tiền thuế để hỗ trợ các doanh nghiệp. Thị trường tự do sẽ quyết định kỹ nghệ nào lên kỹ nghệ nào xuống. Ðể tự nhiên, nền kinh tế sẽ phát triển hơn.
* Bãi bỏ các loại rào cản ngăn chặn tự do mậu dịch.
* Người ta phải có quyền tự điều khiển tiền hưu của mình; tư nhân hóa an sinh xã hội. Người “libertarian” không tin rằng chính quyền có thể quản trị quỹ an sinh xã hội tốt hơn mỗi người tự lo cho mình.
* Bãi bỏ các loại tiền welfare. Việc từ thiện do cá nhân hảo tâm thực hiện vẫn tốt hơn.
* Giảm thuế, giảm ngân sách nhà nước Hoa Kỳ ít nhất 50%. (TP)
