Trên tờ Globe and Mail cuối tuần qua, Luo Zhaohui, đại sứ Trung Quốc tại Canada cho biết, Trung Quốc muốn được Canada “hợp tác” chặt chẽ hơn trong việc săn lùng, truy tìm những quan tham nhũng lạm và thu hồi các loại tài sản bất hợp pháp.
Cảnh sát Canada truy lùng tội phạm. (Hình: Getty Images)
Cũng trong chủ đề này, trong một bài báo do Reuters xuất bản hôm Thứ Hai, Hoàng Thục Hiền, phó trưởng ban Ủy Ban Kiểm Tra Kỷ Luật Trung Ương Đảng Cộng Sản Trung Quốc, cơ quan chống tham nhũng của Trung Quốc, đã viết rằng Trung Quốc phải “tăng tốc việc ký kết hiệp ước dẫn độ và hình thành các hợp tác về pháp luật với những nước thường là điểm đến cho những người chạy trốn ra nước ngoài.”
Giới thẩm quyền Trung Quốc tin rằng có đến 26 người trong danh sách 100 kẻ bị truy nã vì các tội phạm kinh tế từ lục địa hiện vẫn đang được thong dong tại Canada.
Khi cựu Thủ Tướng Stephen Harper đến thăm Bắc Kinh vào năm 2014, hai nước đã đồng ý cùng “tiếp tục hợp tác chống tội phạm xuyên quốc gia và tham nhũng.” Canada thường yêu cầu Trung Quốc phải cam kết không ngược đãi các nghi can bị trả về nước.
Thời gian qua, theo thủ tục hiện hành, thỉnh thoảng Canada có trục xuất người theo yêu cầu của Trung Quốc, nhưng phía Trung Quốc thường rất ít cung cấp bằng chứng để có thể lưu giữ các cáo buộc về hành vi sai trái của những người bị trục xuất.
Từ năm 2009 đến 2015, Canada trục xuất 1,400 người Trung Quốc, hầu hết trong số họ đã bị trả về nước vì nhập cư bất hợp pháp.
Tuy nhiên, triển vọng của mối quan hệ pháp lý chặt chẽ hơn với Trung Quốc đã khiến các chuyên gia pháp luật phải đưa ra cảnh báo vì những hiểu biết khá ngây thơ của Canada về hệ thống tư pháp Trung Quốc vốn nổi tiếng là thường xuyên ngược đãi tù nhân, tra tấn nghi phạm và bắt giữ người vô tội không xét sử trong thời gian dài.
Đầu năm nay, Hội Đồng Luật Gia của Úc giận dữ lên án một hiệp ước đề xuất về dẫn độ với Trung Quốc, nói rằng Úc không có cách nào để bảo đảm những người bị dẫn độ sẽ được xét xử công bằng, hay Trung Quốc sẽ tuân thủ các thỏa thuận quốc tế để không tra tấn hoặc xét sử người vô tội.
Trong một tuyên bố vào Tháng Hai, Ủy Ban Chống Tra Tấn Liên Hiệp Quốc bày tỏ lo ngại sâu sắc về các hành vi tra tấn và ngược đãi vẫn còn ăn sâu trong hệ thống điều tra của Trung Quốc.
Clive Ansley, một chuyên gia về luật Trung Quốc, người thường xuyên kêu gọi Hội Đồng Di Trú và Tị Nạn Canada lưu ý đến quan điểm của ông cho biết: “Chúng ta đã thường xuyên đưa người trở lại đất nước của họ để bị tra tấn và đối mặt với khả năng không có được một phiên tòa công bằng. Và chúng ta thực sự không có cách nào đánh giá được hiệu quả hoặc ngay cả những cáo buộc chống lại họ,”
Lâu nay, Hoa Kỳ, Canada và Úc được xem là nơi trú ẩn lớn nhất cho nhiều người Trung Quốc, gồm các tội phạm kinh tế, tham nhũng và kể cả một số không ít các thành phần bất đồng chính kiến với chính quyền Trung Quốc. (L.Q.T)
