MOSCOW, Nga (AP) – Trong khi Tổng Thống Vladimir Putin của Nga chuẩn bị lên đường viếng thăm Trung Quốc vào cuối tuần này, giới chức cả hai nước đều lên tiếng ca ngợi “mối quan hệ chiến lược” của hai quốc gia.
Ông Vladimir Putin (trái) gặp ông Tập Cận Bình ở Bắc Kinh hồi năm 2015. (Hình: Parker Song/AFP/Getty Images)
Tuy nhiên, dù Moscow đang cố gắng tăng cường mối quan hệ với Bắc Kinh giữa khi có sự căng thẳng với Tây phương, trao đổi buôn bán giữa Nga và Trung Quốc đã giảm mạnh và nhiều dự án to tát hiện vẫn chỉ là trên giấy tờ.
Các quan sát viên cho rằng sở dĩ có tình trạng tiến triển chậm chạp này là vì thái độ thương thảo đàm phán gay gắt ở phía Trung Quốc và sự nghi ngờ Trung đã có từ lâu nay ở phía Nga về sự phát triển ngày càng mạnh mẽ về sức mạnh quân sự của Trung Quốc.
Điểm chính khiến có sự hợp tác giữa Nga và Trung Quốc trong lúc này chính là nhu cầu đối phó với Mỹ trên toàn cầu và mối quan hệ cá nhân giữa ông Putin và ông Tập Cận Bình.
Việc Mỹ và khối EU có các biện pháp trừng phạt kinh tế Nga sau khi quốc gia này chiếm đóng và sát nhập bán đảo Crimea hồi Tháng Ba, 2014, khiến quốc gia này phải tiến gần Trung Quốc hơn.
Nhằm chứng tỏ với thế giới Tây phương rằng quan hệ chặt chẽ với Trung Quốc sẽ giúp họ vượt qua các chướng ngại do Tây phương đặt ra, ông Putin viếng thăm Bắc Kinh hồi Tháng Năm, 2014, chủ tọa việc ký kết một loạt các thỏa thuận thương mại, kể cả thỏa thuận bán khí đốt trong 30 năm trị giá khoảng $400 tỷ.
Tuy nhiên, trị giá trao đổi thương mại giữa Nga và Trung Quốc đã giảm từ con số gần $100 tỷ một năm hồi năm 2014 xuống còn $60 tỷ hồi năm ngoái. Nguyên do chính là vì đồng rúp phá giá và giá nhiên liệu xuống thấp.
Các công ty và ngân hàng Trung Quốc cũng rất cẩn thận khi giao dịch với phía Nga vì không muốn có ảnh hưởng xấu đến hoạt động của họ ở các nơi khác do những biện pháp trừng phạt của Mỹ và Tây phương.
Trong khi đó, một số chuyên gia quân sự và chính trị Nga cũng bày tỏ sự lo ngại về việc phát triển sức mạnh quân sự quá nhanh của Trung Quốc, sợ rằng sẽ có ngày quốc gia láng giềng ở phía Đông này sẽ tìm cách chi phối Nga.
Nhiều người ở Nga cũng giận dữ trước việc nông dân Trung Quốc thuê đất nông nghiệp của Nga để sản xuất nhưng lại tạo ra tình trạng ô nhiễm trầm trọng vì dùng quá nhiều phân bón độc hại.
“Nông dân Trung Quốc đang làm ô nhiễm đất nước chúng ta,” theo một nhân vật lãnh đạo phía bảo thủ tại Quốc Hội Nga, ông Vladimir Zhirinovsky, nói trong cuộc tranh luận mới đây. “Sau khi họ đã sử dụng rồi thì không còn gì có thể trồng được ở đây.” (V.Giang)
