Năm nay giới cổ nhạc hải ngoại sẽ có hai ngày cúng Tổ khác nhau; cúng Tổ đờn ca tài tử ngày 25 Tháng Chạp Âm lịch, và cúng Tổ cải lương ngày 12 Tháng Tám Âm lịch.
Từ trước đến giờ nhiều người lầm tưởng rằng đờn ca tài tử và cải lương là một Tổ, nhưng năm nay Hội Cổ Nhạc Miền Nam Việt Nam Hải Ngoại vừa thông báo là hội sẽ tổ chức cúng Tổ vào ngày 25 Tháng Chạp Âm lịch, tức là khác với ngày cải lương cúng Tổ (ngày 12 Tháng Tám Âm lịch).
Năm 2000, cải lương hải ngoại bắt đầu cúng Tổ, và từ ấy đến nay việc cúng Tổ không thống nhứt, mỗi năm cúng khác địa điểm, mà người tổ chức cúng cũng khác.
Còn cúng Tổ đờn ca tài tử ở hải ngoại ngày cúng sẽ là ngày 25 Tháng Chạp Âm Lịch, tức ngày 10 Tháng Hai 2018 Hội Cổ Nhạc Miền Nam Việt Nam Hải Ngoại sẽ tổ chức cúng Tổ đờn ca tài tử tại Little Saigon. Do đó rất nhiều người thắc mắc rằng Tổ đờn ca tài tử là ai, và Tổ cải lương lài ai?
Vì năm nay là giỗ Tổ đờn ca tài tử lần đầu tiên được tổ chức ở hải ngoại, nên Hội Cổ Nhạc phải chuẩn bị ngay từ bây giờ, đồng thời phải phổ biến rộng rãi để mọi giới hiểu rõ. Ðặc biệt từ ngày UNESCO công nhận đờn ca tài tử là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, thì vấn đề cúng Tổ đờn ca tài tử cần phải có, để tỏ lòng tôn kính những bậc tiên hiền đã khai sáng ra môn nhạc thuần túy dân tộc này.
Hiện nay tại Bà Ðiểm, Hóc Môn vùng đất được mệnh danh “18 Thôn Vườn Trầu” đã có nhà thờ Tổ đờn ca tài tử và là điểm hẹn của giới này. Nhà thờ Tổ cũng là nơi mà hằng năm ngày 25 Tháng Chạp giới tài tử quy tụ về đây tham dự ngày giỗ Tổ.
Cũng có câu hỏi Tổ đờn ca tài tử là ai? Có phải là người Việt Nam hay là người nước nào? Căn cứ vào lịch sử mà người viết bài này có tài liệu và có thể trả lời rằng: Tổ đờn ca tài tử là người Việt Nam chính thống, Ðức Ông nghệ nhân Nguyễn Quang Ðại vốn là một vị nhạc quan của triều đình Nhà Nguyễn, hưởng ứng phong trào Cần Vương chống Pháp. Khi phong trào Cần Vương tan rã, Ðức Ông buồn nản bỏ vào Nam cư ngụ tại vùng Tân Ðịnh, Ðakao và biến cải Nhã Nhạc cung đình miền Trung dần dần thành nhạc tài tử âm điệu miền Nam. Các môn đệ của Ðức Ông Nguyễn Quang Ðại về sau là chức sắc Thiên Phong khai sáng đạo Cao Ðài, đã đưa Nhạc Lễ Nam Kỳ – đờn ca tài tử vào Nhạc Lễ Cao Ðài, thành ra môn nhạc thuần túy dân tộc này sẽ sống mãi với thời gian thôi!
Còn Tổ cải lương là ai, là người nước nào? Theo truyền thuyết thì cải lương có tam vị Thánh Tổ: Một vị hoàng tử, người nước Tấn thời Ðông Châu bên Trung Hoa; một vị tên Hồng Tào Xạc nguyên là tướng cướp biển bị triều đình truy nã, và một vị tên là Quách Di nguyên là ăn mày.
Người ta thường bảo ở cải lương vốn có chất ăn mày, nhưng lại cũng có chất ăn cướp, mặc dầu bản thân họ rất ư là nghệ sĩ. Ít có dân ăn mày nào xin tiền đào kép hát, cũng như đào kép hát kiêng kỵ cho tiền ăn mày, vì họ nhìn nhận hai giới họ cũng là một Tổ.
Các kỳ sau chúng tôi sẽ có bài viết nói rõ ràng hơn về Tổ cải lương.
Thông báo họp mặt đờn ca tài tử hải ngoại
Kể từ nay giới đờn ca tài tử hải ngoại họp mặt sinh hoạt hàng tuần vào ngày Thứ Năm lúc 7 giờ chiều tối, tại hội trường nhật báo Người Việt, 14771 Moran St., Westminster, CA 92683.
Ban tổ chức mời tất cả giai nhân tài tử, những ai từng học đờn, học ca cổ nhạc hãy đến tham gia. Những người mà khi xưa từng đi đờn ca nhưng bỏ lâu quá quên bài ca, xin hãy cứ đến nói lên kỷ niệm của mình đối với đờn ca tài tử.
Riêng những người yêu thích, chỉ muốn nghe đờn ca thì đến với tư cách khán giả. Vào cửa tự do, miễn phí. Liên lạc trưởng ban tổ chức, ông Lê Quang Thế (714) 454-7851.
