LÀO CAI, Việt Nam (NV) – Một công ty được Bộ Tài Nguyên và Môi Trường cấp phép thăm dò đất hiếm ở huyện Bảo Thắng với thời hạn bốn năm đã lách luật thuê 19 chuyên gia Trung Quốc làm việc không cần giấy phép, bất chấp việc lộ bí mật quốc gia và ô nhiễm môi trường.
Trả lời báo Đất Việt về vấn đề ô nhiễm môi trường trước việc công ty tiến hành thăm dò đất hiếm ở huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai bằng công nghệ khai thác không rõ ràng, ông Lê Văn Thức, giám đốc điều hành “Dự Án Thăm Dò Đất Hiếm” của Công Ty Cổ Phần Khánh An, cho rằng: “Đơn vị đã sử dụng công nghệ mới của Trung Quốc, lần đầu tiên được ứng dụng tại Việt Nam.”
Tuy nhiên, nói với báo Đất Việt ngày 3 Tháng Mười Hai, 2019, Giáo Sư Tiến Sĩ Khoa Học Lê Huy Bá, nguyên viện trưởng Viện Khoa Học Công Nghệ và Quản Lý Môi Trường, nghi ngờ việc Công Ty Cổ Phần Khánh An (công ty Khánh An) dùng “công nghệ mới của Trung Quốc, lần đầu tiên áp dụng ở Việt Nam” nhưng mập mờ không nói rõ đó là công nghệ gì, bởi người dân sống quanh vùng thăm dò đã phản ảnh tình trạng xảy ra ô nhiễm môi trường làm cá chết hàng loạt. Điều này cho thấy có điểm bất thường trong công nghệ thăm dò mà công ty này đang áp dụng.
“Sử dụng công nghệ thăm dò, khai thác đất hiếm cần hết sức thận trọng. Bởi để tách được đất hiếm ra khỏi quặng thì cần nhiều hóa chất, mà bản thân đất hiếm cũng gồm các nguyên tố phóng xạ nên có thể gây ô nhiễm môi trường rất cao.” Giáo Sư Bá cho biết.
Ngoài ra, ông Bá còn lo ngại vấn đề bí mật quốc gia sẽ bị bại lộ khi công ty Khánh An sử dụng phần lớn chuyên gia Trung Quốc để thăm dò đất hiếm.
Cụ thể, trong số 24 người tham gia thăm dò đất hiếm của công ty Khánh An có 19 chuyên gia Trung Quốc được thuê luân phiên nhau, mỗi người làm việc dưới ba tháng lại trở về nước rồi quay trở lại làm việc tiếp. Chính vì thế, họ không cần phải xin cấp giấy phép lao động.
“Đặt trong bối cảnh đất hiếm là tài nguyên quyết định đến cuộc phát triển công nghệ 4.0, quốc gia nào có được đất hiếm là chiếm được ưu thế trong vấn đề này. Trung Quốc là nước được đánh giá có trữ lượng đất hiếm lớn nhất thế giới nhưng cũng đang dần cạn kiệt, trong khi đất hiếm ở Việt Nam còn rất nhiều. Trung Quốc từng nhiều lần bày tỏ ý định muốn khai thác đất hiếm ở Việt Nam nhưng chưa được cũng vì tầm quan trọng của tài nguyên này ở hiện tại và tương lai. Đặt trong bối cảnh đó, việc sử dụng chuyên gia Trung Quốc của công ty Khánh An cần hết sức thận trọng, tránh thất thoát tài nguyên. Cơ quan hữu trách cần vào cuộc quản lý chặt chẽ,” Giáo Sư Lê Huy Bá cảnh báo.
Trả lời sự việc với báo Người Lao Động, bà Đinh Thị Hưng, giám đốc Sở Lao Động Thương Binh và Xã Hội Lào Cai, cho rằng bản thân cũng rất “khổ tâm.”
“Vì vướng quy định nên chúng tôi không thể xử lý được. Các lao động Trung Quốc mà công ty Khánh An sử dụng đều chỉ có thời hạn làm việc dưới ba tháng ở Việt Nam nên không cần làm thủ tục xin cấp giấy phép,” bà Hưng nói.
Còn ông Đỗ Văn Duy, giám đốc Sở Tài Nguyên và Môi Trường Lào Cai, cho biết đầu Tháng Mười Một, 2019, công ty Khánh An làm đơn xin vận chuyện 200 tấn quặng chứa nguyên tố đất hiếm đi phân tích. Tuy nhiên, việc này đã bị cơ quan hữu trách tỉnh Lào Cai ngăn cản vì nhận thấy “có nhiều điểm bất thường.”
“Hiện số quặng này vẫn đang được quản lý, chờ ý kiến từ Bộ Tài Nguyên và Môi Trường quyết định,” ông Duy cho biết.
“Riêng phản ảnh của người dân về tình trạng ô nhiễm môi trường mà công ty Khánh An gây ra, sở đã kiểm tra nhưng không phát hiện có sai phạm,” ông Duy nói với báo Đất Việt. (Tr.N)
[jwplayer zpp92oQc-YzmDPLlM]
