Bếp lửa Xuân
(Kính dâng hương hồn mẹ Trần Thị Ngọc Trai)
Hoàng Thị Như Huy
Sáng nay mở cửa đón nắng ban mai, nhìn thấy cây mai vàng bên hòn non bộ đã trổ mấy nụ báo mùa Xuân sắp đến, tôi chạnh lòng nhớ cảnh nhà xưa.
Ngày ấy, vào những khoảnh khắc này, nhà tôi đã chộn rộn không khí đón Xuân. Trong lúc cha cùng các anh, em trai sơn quét lại bức tường, đánh sáng bộ lư đồng trên bàn thờ… thì mẹ lại quây quần với mấy cô con gái nơi bếp lửa lo chuyện mứt bánh ngày Xuân.
Dù chỉ mới trung tuần Tháng Chạp, nhưng mẹ đã lo xa. Cứ mỗi buổi chợ, lại tha về lúc là bó lạt để chuẩn bị gói bánh tét, lúc cái sàng, cái nia để sậy (sấy bằng than vùi tro) mứt, phơi dưa món…
Rồi thời gian cứ trôi theo tiếng pháo đì đùng thúc giục, lễ cúng ông Táo về trời đã xong là lúc mẹ thật sự cùng bầy nữ chiến binh vào cuộc.
Nhà tôi có đến năm cô con gái. Tùy độ tuổi và bàn tay khéo léo mà mẹ phân công việc rạch ròi. Tôi là gái út nên chỉ làm thành viên “xớ rớ.” Việc gì cũng bị các chị sai bảo chạy lui chạy tới mệt bở hơi tai nhưng khi miếng ăn ngon đẹp được khách ngợi khen thì… các chị tôi lãnh phần cả. Đã có lúc tôi khóc thầm vì quá tủi thân.
Tôi vẫn nhớ như in chị cả Hoàng Mai do có bàn tay tài hoa thiên phú, được mẹ giao tỉa những củ cà rốt, quả đu đủ… Tôi ngồi bên, tròn xoe con mắt ngắm chị múa lượn con dao. Chỉ một lúc thôi từ trên tay chị, thả nhẹ nhàng xuống thau nước những đóa hoa hồng, thược dược, cúc đại đóa với những lớp cánh mỏng manh như hoa thật vừa hái trong vườn. Rồi những đóa hoa ấy được ngâm qua đêm trong nước vôi để làm cứng cánh, khi rim trong nước đường sẽ giữ nguyên dạng thành những đóa hoa mứt đẹp tuyệt vời. Đó là món mứt màu hoa mà giờ đây hầu như vắng bóng. Những đóa hoa mứt sau khi sậy khô được đặt vào hộp giấy có nắp là giấy gương trong suốt. Mẹ trịnh trọng dâng lên bàn thờ Phật. Đến ngày đầu năm có khách quí viếng nhà, mẹ kính cẩn cầm ba cây hương lầm bầm khấn vái rồi mới xin hạ xuống mời khách.
Cùng lúc chị Hoàng Mai đang miệt mài tỉa những cánh hoa mứt thì chị hai Hoàng Hoa do tính vốn cần cù nhẫn nại, được mẹ phong giải Á Hậu một lãnh việc ngào mấy thau mứt gừng mà mới thoạt nhìn tưởng đơn giản nhưng thật sự rất kỳ công.
Theo mẹ ra chợ, chị chọn mua củ gừng non trông trên đất rẫy, nhỏ xíu nhưng nhiều mụt như bàn tay năm ngón. Gọt vỏ, bào lát mỏng thanh, luộc xả bớt nước cay rồi ngâm trong thau nước phơi dưới ánh nắng cho trắng dần ra. Khi ngào mứt, chị ngồi bên canh ngọn lửa. Nước đường rim mứt chỉ được phép đun đến độ sủi tăm. Kiên nhẫn từng giờ, từng giờ để làm nên những cánh mứt khô dòn thơm dậy hương gừng,cho vào thẩu thủy tinh trong veo đậy kín. Mâm cỗ đầu năm sẽ dâng cúng ông bà rồi khi khách đến mừng Xuân, trong cái giá lạnh Tháng Giêng, lát mứt gừng cay uống cùng tách trà ướp hương sen, khiến lòng ta thật ấm áp. Cái thau ngào mứt xong, chị luôn ý nhị dành cho riêng tôi. Bạn có biết tôi làm gì không? Từ lòng thau, dùng muỗng, tôi cạo rột rột để lấy ra lớp đường trắng phau thơm dậy hương gừng. Gói kín vào tờ giấy vở học trò đem lên lớp học, cùng năm ba con bạn thân giờ ra chơi chia nhau chấm mút. Ngon thật là ngon. Cay thật là cay. Càng ăn đôi má lũ chúng tôi càng phừng phừng hửng đỏ thật đáng yêu.
Hoàng Trang là cô chị thứ ba lại luôn lãnh phần làm những chiếc bánh in nhỏ nhắn gói trong giấy kính ngũ sắc. Tùy hình dạng và chất liệu bột mà bánh có rất nhiều tên gọi khác nhau: bánh in bột nếp, bánh in đậu xanh, bánh phục linh, bánh uyển cao… Kỹ thuật in thì dễ vì đã có sẵn khuôn. Nhưng cách rang bột, sên đường, phơi sương thì lại là một bài học nhiều năm tháng mà mẹ tôi đã dày công vẽ bày cho con gái.
Chị tư Hoàng Lan lại thích ngồi chắn tỉa những con thú, bông hoa nhỏ từ cái khuôn cắt mẹ đặt bác thợ thiếc đầu ngõ làm. Chị phải thức dậy thật sớm để làm cho xong một lố cà rốt, đu đủ, củ cải, su hào.. .rồi đem phơi cho kịp nắng. Đêm ấy, lại tiếp tục bỏ lên nia sậy trên bếp than hoa phủ tro đến độ khô dòn rồi chuyển giao cho thủ trưởng mẹ làm món dưa món.
Có người bảo, làm dưa phải có tay. Không có tay dưa không thơm. Bàn tay mẹ tôi làm dưa thì không ai chê được nên việc nấu nước mắm làm dưa món, mẹ phải tự đảm trách. Có hôm mẹ quá mệt mà lại phải nhận thêm khoản này nên làu bàu ca cẩm: “Chúng mày nhác nên bày đặt.” Miệng nói thế nhưng vẫn hì hục đi nấu nồi nước mắm đường trong veo, thơm ngát vì chính mẹ cũng sợ lỡ cô con gái không thơm tay thì Xuân này toi mất thẩu dưa món.
Bé út Hoàng Trúc là tôi, kể từ năm lên cấp hai học trường Đồng Khánh, lãnh về mấy bận điểm mười môn gia chánh với cô Hoàng Thị Kim Cúc nên được mẹ tin tưởng giao làm món thịt giầm. Tôi vốn mộng mơ nên đặt tên là Nhục Trầm Thủy (thịt chìm trong nước). Từng khối thịt bắp bò mẹ đã từng dạy tôi lọc bỏ bạng nhạng, rửa sạch, hấp chín, lau thật ráo rồi ngâm trong thẩu nước mắm nấu với đường độ nước quẹo lại, sắc trong veo. Món này phải làm trước Tết ít nhất năm ngày cho thấm vị. Khi ăn, cắt lát thịt mỏng tanh như tờ giấy pơ luya. Trong từng lát thịt nổi lên những thớ gân trong veo. Buổi Xuân sang, cha tôi đã trịnh trọng mời mấy tửu khách nhâm nhi cùng củ hành hương ngâm giấm đỏ ong và đồ chua ngọt sắc màu rực rỡ xếp hình bó hoa mùa Xuân. Ai ngờ đâu tác phẩm đầu tay ấy đã đưa tôi lên ngay ngôi Á Hậu hai khiến các chị tôi xúm lại chúc mừng cô em bé bỏng vừa từ quả thị bước ra thành cô Tấm.
Các món do bàn tay khéo của “ngũ long công chúa” nhà tôi làm xong thì Tết cũng cận kề. Mẹ bê tất cả vào xếp đầy trong tủ thức ăn, ngày ngày ngây người đứng ngắm như kẻ si tình ngắm bóng giai nhân.
Ba mươi Tết, cả nhà xúm lại gói bánh tét. Lúc này cha tôi và cả mấy cậu con trai cũng nhập cuộc. Dù mẹ đã gói sẵn một đòn bánh mẫu nhưng mỗi người cứ gói theo ý mình nên kết quả đòn dài ngoằn, đòn mập ù, đòn bé tẻo teo. Nhưng mẹ vẫn luôn động viên tinh thần đồng đội: “Không sao, tốt khoe, xấu che các con ạ!” Những đòn bánh mẹ gói dành cúng tổ tiên và mời khách. Các đòn khác do dung nhan không mấy đẹp, sẽ được cả nhà khai đao ngay sau giờ bánh chín.
Có năm tôi còn bé tí được mẹ cho nguyên liệu thừa gói chiếc bánh đầu tay. Đêm ấy tôi không ngủ, ra ngồi bên bếp lửa háo hức chờ bánh chín. Thời gian sao trôi chậm thế? Đã có lúc tôi buồn ngủ quá ngủ gục ngay bên chiếu mà mẹ đang cùng cha và mấy anh chị ngồi uống trà. Mấy lần cha muốn bế tôi vào phòng ngủ nhưng tôi đã không chịu rời đi vì sợ lỡ ai lấy mất đòn bánh tét của mình thì sao? Lúc bánh được vớt lên, tôi tỉnh ngủ hẳn, đeo tòn ten trên vai cặp bánh méo xẹo, hãnh diện chạy đi khoe khắp cùng. Ôi cái bánh đầu đời sao mà thương đến thế! Nó đã đem đến niềm hạnh phúc con trẻ mà tuổi thơ tôi đã có được trong những năm tháng ấu thơ sống với gia đình.
Giờ đây, một mùa Xuân đang đến. Cuộc sống tất bật đã làm nhiều bếp lửa Xuân không bập bùng ánh lửa, vắng luôn cả bóng dáng nữ tướng của gia đình.
Ngoài kia chợ Xuân đang bày bán đủ thứ. Chỉ một hai tiếng đi qua các cửa hàng là người ta có thể sắm đủ mọi thứ mà năm xưa ngũ long công chúa nhà tôi phải miệt mài ngày này qua ngày khác. Có kẻ cho thế là hạnh phúc, là người phụ nữ được giải phóng. Nhưng thử hỏi nếu nhà nhà đi mua, người người đi sắm cả thì các thế hệ mai sau sẽ không học được cái hay mà bao đời các cụ truyền lại. Bởi mỗi gia đình luôn có một truyền thống và bí quyết riêng, mỗi vùng miền có bản sắc ăn uống riêng… mà các cơ sở sản xuất công nghiệp hiện đại không thể thay thế hết cho cả kho kinh nghiệm dân gian quý giá ấy được.
Riêng với tôi, đó còn là nỗi ngậm ngùi, bởi lũ con trẻ quanh tôi sẽ không có những kỷ niệm đáng yêu như tôi từng tận hưởng nơi bếp lửa ngày Xuân.
(Nguồn: http://www.art2all.net/tho/hoangthinhuhuy/hoangthinhuhuy_bepluaxuan.html)
Marynka Smoking (1980); Kitaj Ron B.
Người tình khói sương
T.Vấn
1. Khúc dạo đầu của một cuộc chia tay: Sau gần 30 năm hút thuốc lá (kể cả gần 10 năm hút thuốc lào trong trại cải tạo), với trung bình một ngày một gói, tôi đã bỏ hút. Lý do bỏ khá bất ngờ và đơn giản. Đứa con gái nhỏ 5 tuổi thấy tôi vừa ra ngoài vườn hút thuốc xong, bước chân vào đến cửa là ho sặc sụa. Nó nói sao bố không bỏ hút thuốc đi. Bố sẽ chết sớm nếu bố cứ tiếp tục hút thuốc. Câu nói này nguyên văn là từ cửa miệng bà cụ thân sinh ra các con tôi. Và cũng chẳng phải là lần đầu tiên con tôi lập lại lời nói của mẹ. Nhưng lần này thì khác. Nhìn con qua những dòng nước mắt (chảy vì ho) và nỗi khó chịu ở trong cổ, tôi chợt nẩy ý định: hay là mình thử bỏ thuốc? Và ý nghĩ cai thuốc lởn vởn mãi trong đầu tôi suốt cả một buổi sáng. Tôi vẫn còn mấy gói thuốc nguyên chưa hút hết. Bỏ cả thì uổng quá. Vả lại, nếu để đó thì khi cơn ghiền lên lại chịu thua vì thuốc vẫn còn sẵn trong tầm tay. Nhưng tôi lại nghĩ, nếu đã không kềm chế được cơn ghiền thì dù thuốc không có sẵn ở trong nhà, tôi chỉ cần vài phút lái xe là có thể mua thuốc tại bất cứ trạm bán xăng nào trong thành phố.
Còn nhớ một lần, đang trên đường đi làm, giữa xa lộ nườm nượp xe cộ, sắp tới chỗ exit để đến sở làm, tôi bỗng sực nhớ là đã bỏ quên gói thuốc ở trên bàn ăn. Cái sực nhớ ấy đã làm tâm thần tôi bấn loạn. Chưa bao giờ tôi ra khỏi nhà mà không có gói thuốc trong người. Chỉ còn khoảng 15 phút nữa là tới giờ làm việc. Tôi không có đủ thì giờ để ghé lại một trạm xăng mua thuốc. Nếu không mua, làm sao tôi có thể chịu đựng hơn 8 tiếng đồng hồ liên tục không có thuốc lá. Mãi hoảng hốt với ý nghĩ liệu có thể ghé đâu để mua thuốc mà vẫn kịp giờ vào làm suýt chút nữa tôi đã gây tai nạn. Tôi thản nhiên sang lane để xuống exit mà không ngoái đầu nhìn lại để thấy có một chiếc Sport đang trờ tới với tốc độ khá nhanh. May mà tiếng kèn xe đã làm tôi tỉnh thức và kịp thời bẻ tay lái về bên trái. Tôi nhận được một ngón giữa đỏ chót với nét mặt hầm hầm của cô gái Mỹ trẻ đẹp lái chiếc Sport. Và tôi vẫn có thì giờ liếc thấy bàn tay phải của cô cầm điếu thuốc lá đang đỏ.
Cuối cùng tôi cũng đủ nhanh nhẹn để xoay sở mua được gói thuốc lá từ một tiệm grocery gần đó và vào sở làm chỉ trễ có vài phút. Xem thế thì biết, khi đặt vấn đề cai thuốc, đầu tiên phải đặt câu hỏi: Mình có thắng mình được không? Lúc ấy, tôi không có câu trả lời quả quyết. Tôi chỉ nghĩ đến lúc mình thua cuộc trước mặt con mình. Nỗi xấu hổ với vợ tôi thì không nhiều lắm. Vì vợ tôi đã chứng kiến tôi thua cuộc nhiều lần. Kể cả những thua cuộc thầm kín. Còn nỗi xấu hổ với chính mình. Dường như, với tôi cũng không thành vấn đề cho lắm. Vì tôi đã quá quen thuộc với “cái tôi chẳng nên trò trống gì” rồi. Nhưng với đứa con gái 5 tuổi thì khác. Nó coi tôi như thần tượng. Trong trí óc non nớt của con tôi, không có chỗ cho cái “không thể” của bố nó. Tôi mường tượng câu hỏi ngây thơ của con một khi tôi thử cai thuốc nhưng thất bại: Tại sao bố KHÔNG THỂ bỏ thuốc được hả bố? Tôi sẽ trả lời sao với con?
Và tất nhiên, tôi không muốn phá đổ thần tượng của con tôi. Tôi tự hỏi mình câu hỏi khó nhất trong đời: Liệu mình có bỏ thuốc được không?
Nhưng trước hết, tại sao lại phải bỏ hút thuốc? Tôi cũng tự đặt cho mình câu hỏi này và chưa bao giờ có được câu trả lời đầy đủ.
Trong tâm tư tôi khi ẩn khi hiện một mối tình… rất đẹp.
2. Ba mươi năm tình lận đận: Thuốc lá là người tình khói sương thân thiết của tôi đã 30 năm. Chúng tôi chưa hề rời xa nhau, phụ rẫy nhau dù 1 ngày. Kể cả những lúc tôi đói nghèo, quần áo 1 bộ, cơm ăn 1 bữa. Thuở ban đầu lưu luyến ấy, nàng mặc áo màu xanh – màu xanh Bastos – nằm chễm chệ bên ly cà phê phin đậm đặc, trong quán cà phê nhỏ chung cư Nguyễn Thiện Thuật, Sài Gòn, với cô gái thâu ngân có nét đẹp liêu trai của các nhân vật trong truyện Bồ Tùng Linh. Đôi mắt cô to, mái tóc bới cao. Trông cô giống hệt đào cải lương Mỹ Châu nổi tiếng lúc bấy giờ của Sài Gòn cuối thập niên 60s. Hình như, đối với tôi (và những người bạn cùng trang lứa thuở ấy) gói thuốc lá Bastos xanh và ly cà phê phin đậm đặc làm cho tôi có nam tính hơn dưới mắt cô.
Ngày tháng và những mùa thi nối đuôi nhau đến rồi nối đuôi nhau đi. Hằng đêm, chúng tôi – tôi, gói thuốc Bastos xanh, ly cà phê đậm đặc và cô thâu ngân của quán cà phê chung cư – vẫn ngồi đó, nhìn nhau. Cho đến một hôm, cô gái không còn ngồi ở chỗ hằng đêm cô vẫn ngồi nữa, mà thay vào đó một cô gái khác, khá lớn tuổi hơn. Tôi cũng bỏ chỗ hằng đêm tôi vẫn ngồi để đến một chỗ khác. Vì những mùa thi đã chấm dứt với tôi, tôi không cần những ly cà phê phin đậm đặc nữa, thay vào đó là ly sữa ngọt nóng bỏ vào đó một chút cà phê đắng lạnh. Còn người tình khói sương mặc áo Bastos xanh? vẫn là nàng an ủi tôi cho hết chuỗi ngày… phiền muộn vì thất tình cô gái thâu ngân quán cà phê không tên ở chung cư Nguyễn Thiện Thuật.
Rồi chiến cuộc ngày một trở nên ác liệt. Cùng với những chàng trai cùng trang lứa, chúng tôi – tôi và người tình khói sương (làm sao mà thiếu vắng nàng cho được) – giã từ bút nghiên lên đường nhập ngũ. Lúc này, nàng hiện thân là những Pall Mall, Lucky Strikes, Winston, Salem, v.v… Có những câu thơ rất ngộ nghĩnh dựa trên tên của nàng được truyền tụng rộng rãi trong giới lính tráng chúng tôi. Chẳng hạn như: Phải Anh Là Lính Mời Anh Lên Lầu (Pall Mall), Sao Anh Làm Em Mệt, Mà Em Làm Anh Sướng (SaLem), hoặc Chiếc Áo Phong Sương Tình Anh Nặng, Nặng Áo Thư Sinh Phụ Áo Chàng (Capstan). Dù nàng mang bất cứ tên gì, bao giờ nàng cũng ở bên cạnh tôi chứng kiến những nhọc nhằn hiểm nguy của đời lính. Cùng với người tình khói sương, tôi băng rừng vượt núi, vào sinh ra tử, hãnh diện làm nhiệm vụ của người trai thời ly loạn.
Rồi cuộc chiến chấm dứt một cách tức tưởi. Và những năm tháng tù đày. Từ Nam ra Bắc, từ Bắc vào Nam. Bên cạnh tôi vẫn là người tình khói sương yêu dấu ấy, dẫu cho nàng có hiện thân dưới hình dạng xấu xí của thuốc rê, thuốc lào hay lá tàu bay phơi khô thái mỏng tẩm nước thuốc lào hay nửa phần khoai mì lát đổi lấy 6 con ruồi sơ sinh (từ này không có trong Tự Điển Việt Nam trước năm 75, có nghĩa: thuốc lào được vê thành từng phần hút nhỏ bằng hạt đậu đen trông giống như con ruồi mới từ dòi lột xác) đều vẫn không làm phai nhạt nỗi đam mê sặc sụa của tôi với khói sương. Nhưng mãi đến những năm tháng này, tôi mới thực sự nhận chân và đánh giá đúng sức hấp dẫn và ảnh hưởng của khói sương đối với những kẻ say mê nàng. Có người đã bán rẻ phẩm cách cũng chỉ vì không cầm cự nổi nỗi nhớ nhung khói sương. Có người thân tàn ma dại vì đã đem cả phần ăn chết đói của mình hàng ngày đi đổi lấy chút khói nhớ nhung. Trong bất cứ lá đơn xin quà gởi về nhà từ trại cải tạo, trong phần liệt kê hàng hóa, tên của nàng bao giờ cũng được nhắc đến đầu tiên và gạch đít nhiều lần: 1 ký thuốc rê Gò Vấp, 4 bánh thuốc lào 888 loại 250g 1 bánh hoặc sang hơn nữa là thuốc lá thơm Samit, v.v…
Rồi đến những ngày lang thang vất vưởng ở Sài Gòn. Những ngày người tình khói sương bị đày đọa thành những Mai, những Đà Lạt, những gói thuốc quấn tay đủ loại bởi những thằng chết đói cũng như tôi. Tôi vẫn ngày ngày cùng nàng gắn bó bên những quán cóc vỉa hè bụi bậm, bên những ly cà phê bắp rang chát ngắt, bên những xị ruợu Cây Lý uống vào đái ra máu, bên những thân phận bạn bè cũng chẳng khá gì hơn, bên những câu chuyện về một nước Mỹ hào phóng, bên những câu chuyện về những chuyến vượt biên nhưng không bao giờ có đủ 1 chỉ vàng chung trước cho chủ tàu, v.v và v.v…
Và rồi, hết cơn bỉ cực tới hồi thới lai. Một buổi trưa nóng chảy mỡ và nồng nặc hơi người của phi trường Tân Sơn Nhất, chúng tôi áo lớn quần dài cà vạt chỉnh tề bước chân lên máy bay để hân hoan làm một kiếp lưu vong nơi đất khách quê người. Đồng thời cũng hân hoan vĩnh biệt những Mai, những Đà Lạt, những gói thuốc quấn tay vụng về – những dấu tích của một chuỗi ngày khốn khổ – để hân hoan chào mừng những ngày sắp tới no đủ những Ba Số 5, những Pall Mall, những Lucky Strikes, những Malboros, những… Lúc này đây, thuốc lá được mua từng cây chứ không phải từng gói. Những tưởng rằng thời oanh liệt của người tình khói sương là đây.
3. “Cái… hút ngày nay đã hỏng rồi” (*): Nhưng nỗi hân hoan kéo dài không bao lâu. Nước Mỹ có thể là đất của những cơ hội cho tất cả mọi thứ ngoại trừ thuốc lá. Mỉa mai thay, nước Mỹ lại là nơi tọa lạc của hãng thuốc lá lớn nhất thế giới, Phillips Morris. Người hút thuốc lá ở Mỹ bị làm khó đủ điều. Họ bị cấm không được hút thuốc ở những nơi công cộng, sở làm, trong quán ăn, quán cà phê, trên máy bay, trong xe bus. Về nhà, họ bị vợ (hoặc chồng) cấm (hoặc tự họ cấm) không cho hút thuốc ở trong nhà. Mỗi khi mối sầu tương tư sương khói trở giấc là họ phải ra ngoài vườn, trước cửa nhà hoặc nhà để xe, bất kể thời tiết nóng hay lạnh, tuyết hay mưa, hay bão táp. Nếu không thì chỉ có nước nhịn.
Ôi đau xót thay cho những mối tình khói sương nơi Mỹ quốc. Thế mới biết, cuộc đời chẳng cho ai được niềm vui trọn vẹn. Luôn luôn có một điều gì đó trắc trở. Và tôi cũng không là một ngoại lệ. Ngay chính vợ tôi cũng phải thú nhận rằng, khi xưa, lúc còn ở ViệtNam, nụ hôn tuyệt vời là nụ hôn có mùi thuốc lá, nhất là thuốc lá thơm mua lẻ từng điếu và hình ảnh nam tính nhất phải là hình ảnh điếu thuốc kẹp tay tì lên chiếc cằm cương nghị với khuôn mặt lẩn khuất sau màn khói thuốc trắng nhạt. Và sau mỗi lần chúng tôi yêu nhau, nàng lại gắn lên môi tôi điếu thuốc lá thơm – mà nàng đã mua sẵn và giấu ở đâu đó từ bao giờ. Để rồi, cả hai chúng tôi, kẻ hút người ngửi, lim dim tận hưởng những dư vị của loài dã thú khi yêu nhau. Vậy mà giờ đây, hết vợ đến con chê miệng bố hôi mùi thuốc quá. Đến sở làm 8 tiếng, có được15 phút nghỉ giữa giờ thì mất hết 10 phút chạy từ chỗ làm ra ngoài chỗ quy định cho hút thuốc và chạy về lại. Chỉ còn 5 phút vừa hút thuốc vừa ăn vội miếng snack cho đỡ đói lòng. Ngày xưa, gói thuốc hộp vuông bao giờ cũng có một vị trí trang trọng ngay trên ngực áo. Gói thuốc càng đắt tiền càng làm “tăng giá trị” của người hút nó. Ngày nay, gói thuốc phải được cất ở chỗ kín đáo. Ít người thấy, ít người biết.
Hút thuốc, giờ đây trên đất Mỹ, như một tội tình.
“Cái hút ngày nay đã hỏng rồi
Mười người xưa hút, chín người thôi” (*)
4. Lời tạ tình cho em: Chưa bao giờ, trong 30 năm sương khói, mối tình chung thủy của tôi với người đẹp khói sương, phải trải qua giai đoạn thử thách oan nghiệt như bây giờ. Bỏ nàng ư? Cuộc đời còn có niềm vui nào khác đâu mà từ với bỏ. Tiếp tục cuộc tình duyên 30 năm ư? Ái ân gì mà lúc nào cũng vụng vụng trộm trộm như đôi gian phu dâm phụ. Còn đâu cái dáng vẻ sảng khoái của một chiều xưa tóc bời lộng gió, điếu thuốc trên môi mắt đăm đăm nhìn về phương trời vô định, mơ ngày mai pháo rộn đường vui?
Cuối cùng, sau nhiều ngày đêm trăn trở, vật vã, tôi đã hoàn tất xong bức tuyệt mệnh thư gửi đến người tình 30 năm có lẻ:
Em yêu dấu,
Ngàn đời vĩnh biệt em, người tình khói sương của 30 năm ân ái mặn nồng. Xin em nhận những lời tạ lỗi chân thành nhất từ trái tim đã bao phen đau đớn, khó thở vì nỗi đam mê em ngự trị. Nhưng dẫu đau đớn tôi nào dám hờn giận gì em, hay đoái hoài gì đến cuộc đời bỏ đi của chúng ta. Tôi mang tiếng phụ tình cũng chỉ vì lòng thương con quá bao la. Em đã sống với tôi hơn 30 năm. Quá đủ cho một đời người ngắn ngủi. Xin hãy nhường phần đời còn lại của tôi cho con tôi, đứa con gái bé bỏng cần cha như cần hơi thở. Mai sau, nếu có (bao giờ) gặp lại nhau, xin hãy xem nhau như hai người xa lạ. Nếu tôi có yếu lòng, muốn được hôn đôi môi trong trắng thơm mùi thuốc lá của em, dù chỉ một lần, xin hãy vì con tôi mà thẳng tay từ chối. Hệ lụy cuộc đời nhiều lắm em ơi. Tôi không muốn mãi mãi lún sâu vào hệ lụy em thêm một lần nào nữa.
Ơi người tình khói sương một thời yêu dấu!
Vĩnh biệt!
Mỹ Quốc, một ngày ảm đạm.
(Viết 1996 – hoàn chỉnh lần cuối cùng 2020 để kỷ niệm 24 năm chia tay người tình khói sương)
(*) Kẻ hậu bối xin dập đầu tạ tội với tiền bối Trần Tế Xương vì tội dám “nhại” bài thơ lừng danh của tiền bối. Thiết tưởng, tiền bối hẳn cũng đã từng nặng nợ với “người tình thuốc lào” nên sẽ hào sảng khoát tay “chuyện nhỏ: ta cũng đã từng bỏ thuốc cả trăm lần. ”
Dưới đây là nguyên văn bài thơ của cụ Trần Tế Xương:
Cái học nhà nho
Cái học nhà nho đã hỏng rồi,
Mười người đi học, chín người thôi.
Cô hàng bán sách lim dim ngủ,
Thầy khóa tư lương nhấp nhỏm ngồi.
Sĩ khí rụt rè gà phải cáo,
Văn chương liều lĩnh đấm ăn xôi.
Tôi đâu dám mỉa làng tôi nhỉ ?
Trình có quan tiên thứ chỉ tôi.
(Nguồn: sangtao.org)
Thơ Phạm Mạnh Tiến
Cảm tác
Đừng tưởng cứ thi là sĩ
Thi năm bảy lượt
Thẩn thơ điên cuồng!
Đừng tưởng cứ nhân là sĩ
Tham quan sĩ diện
chẳng sao nên người!
Đừng tưởng cứ thi là nhân
Thả thơ học đạo tu thân
Đường trần lạc lối niết bàn thấy đâu!
(Nguồn: [email protected])
Thơ Cường Mai
Nắng Xuân
Nắng Xuân tràn hơi ấm
Hoa chanh, cam thơm lừng
Góc vườn hoa đào nở
Trong nhà một nhành mai
(Nguồn: [email protected])
Thơ Lê Minh Hiền
Tình Xuân
Em yêu!
có nghe mùa xuân về
mơn nhẹ trên những cánh mai vàng mơ
vừa nở trong đêm buốt lạnh
mai rùng mình lay lay…
sáng nay xuân
đâu đây
Em yêu!
anh yêu em
mịn màng những cánh mai vàng mơ
vừa nở mát rượi những giọt sương mai
trong ngời như yêu mùa xuân
nơi khởi sự trinh nguyên nôn nao
nôn nao
dưới những đám mây trắng
ngàn năm lang thang
Em yêu!
ví dầu tình mỏng như sương
xin cho hoa nở lừng hương ban đầu
mai kia theo gió về đâu
cũng còn thoang thoảng chút sầu quạnh hiu*
Stanton California
*4 câu lục bát ngày xưa cách nay gần 40 năm một lần tình cờ đọc được từ một bài thơ đăng trên một tạp chí… mãi đến nay vẫn không biết tác giả là ai!
(Nguồn: [email protected])
Thơ Thọ Khương
Chỉ là thơ
Người ôm rách nát tâm linh
Tiếng yêu thầm lặng giọng tình xót xa
Đôi môi héo… mộng thật thà
Khép mi lệ đẫm người xa ngàn trùng
Chiêu hồn phiêu lãng mông lung
Lắng nghe đá sỏi mặn nồng có… nhau
Yêu người tình trả cơn đau
Phố đêm vắng lặng đời nhầu u mê
Trong cơn mơ cũ não nề
Bước chân mỏi rũ sầu lê thê dài
Si cuồng một thưở tình phai
Thắp cây nhang muộn… chờ ai… lạnh lùng…
Xin cho giây phút sau cùng
Bóng hoa lay mộng… vẫn trong đợi chờ
Thôi thì tình chỉ là thơ
Nếm quen vị đắng phỉnh phờ… thương yêu
Thiếu vòng tay xưa
Khi nỗi đau trùm kín
Thấm lặng suốt đời người
Cho ngày cũng tắt nghỉ
Ngậm ngùi bóng hoa rơi
Ai sẽ còn nước mắt
Một lần khóc ly tan
Cho tay gầy rũ mỏi
Cạn khô giọt phũ phàng
Khuya về căn gác nhỏ
Thiếu vắng vòng tay xưa
Ê chề chăn gối lạnh
Khát khao giọt tình… thưa
Anh tìm quanh phố núi
Tóc thả miền âu lo
Em theo người… xa lạ
Quên sao thưở hẹn hò
Đời tô đen dĩ vãng
Ngại ngần trước tương lai
Nghèo nàn tay níu giữ
Đớn đau mộng tàn phai…
Vọng tình
Trời mềm mây tím đan treo
Giữ cơn mộng kín… tình gieo muộn màng
Yêu thương thầm lặng mênh mang
Nửa đêm thức giấc hồn lang thang tìm
Mơ hồ chín rộ mùa sim
Sắc chiều hoen đỏ ngày chìm nắng phai
Giong đời theo gót chân ai
Võ vàng thân phận niệm dài tiếng kinh
Ưu tư giọt vỡ lung linh
Lắng nghe sầu thở cuộn mình đớn đau
Cho nhau giọt vỡ nhiệm mầu
Giữa đêm se lạnh tình đâu chợt về
Kiếp người nhuốm bụi u mê
Thong dong ngày tháng cận kề cỏ cây
Buông tay tình vọng còn đây
Ngẫm suy mộng mỏng… bay bay bụi nhòa….
(Nguồn: [email protected])
Thơ Trần Vấn Lệ
Em Ơi Em Là Nắng
Cuối tháng Hai, trời đẹp. Nắng ngay từ bình minh!
Bầy chim sẻ giật mình hót ca ngày nắng ấm…
Tôi cũng giống chim lắm: nói lên lời mừng em,
vừa mới một tuổi thêm, sắp tới ngày thanh thản…
Em là vầng ánh sáng! Vườn tôi sẽ thêm hoa…
vì ai áo hai tà… gió bay… em và gió…
Em ơi ngày sáng tỏ vì em mặt sáng trưng.
Đứng lại cho anh hôn! Dừng chân anh bồng nhé…
Thơ tôi làm thật dễ vì em là hồn thơ!
Tôi biết ai mộng mơ, tình yêu đều giống vậy!
Giống như dòng sông chảy quanh co trong núi rừng…
rồi ra tới cửa sông, rồi đi ra biển lớn!
Sóng biển có hung tợn, em vẫn hiền ngoan nha!
Mình có trời bao la. Mình có tình bát ngát!
Tôi muốn nghe em hát bài Tình Xa thuở nào…
nghĩ như đang chiêm bao chúng mình là mây trắng!
Em ơi em là nắng. Anh hôn nắng hôm nay…
Duyên
Tôi đứng chỗ này, cổng nghĩa trang
không nghe mùi khói, chẳng mùi nhang
không ai dừng lại, không ai viếng…
Những nấm mồ không ai nhớ thương?
Những hàng hoa tím rưng rưng nở
những nụ hoa rưng rức mắt người
gió thổi đó, đây, vài lá rụng
vài bông hoa héo lạnh lùng rơi!
Không phải tự dưng tôi đứng đó
mà tôi, tài xế, đợi người ta…
hôm nay có hẹn nên xe đậu
một chỗ đìu hiu… thật xót xa!
Người hẹn với tôi chừng bận lắm
mới vừa phone nhắn: “Đợi nha anh.”
Dĩ nhiên tôi chẳng phiền chi cả
(tôi có dịp nhìn một nghĩa trang!)
Tôi đợi đến chiều cũng chẳng sao
(việc tôi là đợi chậm hay mau
với tôi, công việc là đưa, đón
khách trả tiền, xong, một cái chào!)
Có dịp cho tôi nhìn nghĩa địa
nhìn tên mình mai mốt mộ bia…
Nghĩ vui! Chắc chẳng cần mai mốt
khoảnh đất cho mình yên giấc khuya…
***
Tôi đợi tới khi điện sáng đường
khách ra, xe chạy, xé mù sương…
hình như: tôi, khách, đều thanh thản
đời, nhẹ nhàng thôi! Đời Dễ Thương!
Nghĩa trang lùi hẳn trong đêm tối
Tôi có bài thơ vậy cũng duyên?
(Nguồn: [email protected])
Thơ Nguyễn Minh Phúc
Mùa Xuân dang dở
Ta yêu nhau một thuở
Mùa xuân rộn bên trời
Có mai vàng hé nở
Tình xuân nồng chơi vơi
Con bướm vàng hôn nhẹ
Xôn xao nụ hoa vàng
Mùa xuân về thật khẽ
Trong tay người bâng khuâng
Rồi mùa xuân quay gót
Em cũng rời xa anh
Ngoài hiên chiều vàng vọt
Nụ hoa cũng lìa cành
Khi tình là mộng ảo
Mùa xuân vỡ bên trời
Chiếc lá vàng thay áo
Con sóng tình xa khơi
Sẽ không còn xuân nữa
Khi anh mất em rồi
Khúc tình nồng chan chứa
Xin gửi ngày phai phôi..
Tiễn bạn về Lại Sơn
Gửi Tâm Nhiên
Và đây xuân đã cạn ngày
Buồn vui đã cạn rượu đầy đã vơi
Bạn về phương ấy mù khơi
Tôi còn ở lại bên đời bể dâu
Vài cơn gió buốt ngang đầu
Bàn tay nắm lấy bàn tay rã rời
Tiếc chi một chén rượu mời
Mà không cạn hết nỗi đời sóng xô…
Bạn về ngược sóng nhấp nhô
Gió không che nổi con đò bạn tôi
Núi thì xa quá bạn ơi
Làm sao níu bóng mồ côi lỡ làng…
Sầu nghiêng chén rượu hoang tàng
Mắt tôi lệ ứa nhòa màn nước sông…
Mùng 5 Tết Canh Tý 2020
(Nguồn: sangtao@org)
Nhà tôi bán tạp hóa
Khoa Cát
Nguyễn Khoa Cát Nguyện, rút gọn thành “Khoa Cát,” xuất hiện trong trang nhà Facebook của cô với những hình ảnh và những đoản văn do cô đăng tải hoặc viết ra, ghi lại những kỷ niệm nhỏ nhưng sâu sắc và đầy cảm xúc…
Cứ mỗi lần đọc Murakami là liền có tâm trạng phải thú nhận một điều gì đó. Không hiểu sao Murakami lại có biệt tài làm người ta phải sống thật với chính mình và mọi người, mặc dù con người thật của mình thật nhiều khiếm khuyết.
Không hiểu sao tôi nhớ về thời niên thiếu của mình, thời kỳ thiếu tự tin và hay xấu hổ về mọi chuyện. Nhà tôi bán tạp hóa!
Đó là câu mà tôi không thể thốt nên lời khi còn nhỏ. Vì sao vậy?
Vì tôi xấu hổ lắm, tôi không thích nhà mình buôn bán những thứ lặt vặt như xà bông tắm, giấy vệ sinh, đến cái bánh cái kẹo cho mấy đứa trong xóm. Tôi luôn trốn trong nhà mỗi khi bố mở cửa hàng, cảm thấy khổ sở khủng khiếp khi bố nhờ trông coi dùm cửa hàng khi ông phải đi đâu đó. Tôi ghét buôn bán, ghét luôn cả khách hàng, nên nhiều khi những người khách quen trong xóm chẳng hiểu vì sao con bé này lại hay lầm lầm lì lì.
Trong tất cả những món hàng nhà tôi bán, tôi ghét nhất là dầu hôi. Vì sao ư? Vì dầu hôi rất hôi, và vì một lý do vô cùng tế nhị nữa, là vì tôi không thích đong dầu. Khi dầu hôi được mua về, bố tôi đựng trong một can nhựa lớn. Can nhựa có một cái miệng rất nhỏ, đủ để bỏ vào đó một dụng cụ dùng để hút dầu lên và đong thành từng lít cho khách. Lúc đó tôi không thể nào hiểu nổi, tại sao chúng tôi lại phải bán thứ sản phẩm đó, và càng không hiểu người trong xóm mua nó về để làm gì. Tôi đâu biết người dân trong xóm lao động chúng tôi vẫn phải nấu ăn bằng dầu hôi và những ngày cúp điện thì phải chong đèn dầu nữa. Nhà tôi thì sung túc hơn một chút, đã được dùng bếp điện từ lâu nên tôi nào có biết. Nhưng dù sao vào thời điểm đó, tôi cũng rất ghét dầu hôi và cái đồ bơm dầu ồn ào kia. Buồn thay, tôi không thích đong dầu một, thì tôi cảm thấy xót xa 10 khi nhìn thấy bố hoặc mẹ tôi phải làm hành động đó. Bố hoặc mẹ phải ngồi chồm hổm, hoặc quỳ một chân xuống đất, một tay giữ ống bơm, tay còn lại phải kéo lên kéo xuống một cây cần dài trong ống bơm để bơm dầu lên. Tôi buồn bã và xót xa vô cùng khi thấy bất kỳ người thân yêu nào của tôi phải làm điều đó, nên cuối cùng tôi quyết định giành việc bơm dầu cho mình. Bất cứ khi nào có mặt tôi ở cửa hàng, tôi đều giành việc bơm dầu. Làm riết thành quen, tôi không còn thấy dầu hôi là hôi nữa, tôi thấy mùi của nó vô cùng đặc biệt, thứ mùi hăng hắc có thể làm cho người ta ghiền hồi nào không hay. Có khi bơm dầu ướt cả tay, nhưng chỉ một lúc sau, dầu và mùi dầu bay đầu mất, thế là tay tôi như vừa được bôi một lớp kem dưỡng mịn màng, cũng thích.
Nhưng cái gì cũng có hai mặt của nó, điều sung sướng khi có cửa hàng tại nhà, đó là tôi được thỏa thích ăn bánh kẹo mà không phải trả tiền, đã vậy còn vô cùng hào phóng mời bạn bè khắp nơi, đương nhiên là cũng len lén thôi. Tôi không sao quên được mùi vị thơm tho, béo ngậy của những chiếc bánh hạnh nhân hay tai mèo được đựng vô cùng gọn gàng, bắt mắt trong những cái keo to bằng thủy tinh trong suốt. Tôi phải bắc ghế leo lên mới có thể với tới những thứ ngọt ngào này.
Nhưng cũng có những điều không thích chút nào khi nhà bán tạp hóa, đó là không thể tự mình đi mua quà sinh nhật cho bạn. Lúc nào cũng phải chọn trong đống hàng hoá có sẵn của tiệm, ôi thôi chán chết, điều này làm tôi chẳng bao giờ tự tin khi các bạn mở quà, món quà của tôi luôn là xà bông hay dầu gội đầu, khỏi mở vì ai cũng biết.
Nhưng ngao ngán hơn cả là khi đi học, mỗi lần phải viết hồ sơ sơ yếu lý lịch, đến mục nghề nghiệp của bố là tôi lại băn khoăn không biết phải viết thế nào cho phải. Mẹ tôi thì dễ rồi, mẹ làm cho bưu điện mấy chục năm nay nên chỉ cần đề là Công Nhân Viên Bưu Điện là xong. Còn bố tôi lại là một ca khó, không lẽ lại ghi là bán tạp hóa à? Tôi luôn ao ước bố có một nghề nghiệp gì đó mà có thể gọi thành tên, như kỹ sư hay giáo viên chẳng hạn. Nhưng tôi có biết đâu, bố tôi sinh vào cái thời kỳ loạn lạc, có được miếng ăn đã khó, nói chi tới việc có được một công việc như ý. Sau này tôi mới biết, vừa học xong trung học 18 tuổi đầu là mất nước, bố phải cùng ông bà nội kiếm tiền lo cho các bác trong trại tù cải tạo, mặc dù bố vô cùng thích học, thích được đến trường (điều này hoàn toàn ngược lại với con gái bố sau này, là tôi, vô cùng lười học). Bố luôn nói, ước gì có ai cho bố đi học, bố sẽ đi học suốt đời (ôi, sao mà kinh thế). Bố cưới mẹ và tạo dựng cuộc sống từ con số không, nuôi tôi khôn lớn đủ đầy, vậy mà tôi cứ thắc mắc hoài về cái danh xưng nghề nghiệp vô nghĩa kia. Có lần nghe người lớn nói chuyện, thời buổi này mấy ông giám đốc toàn là mua chức mua quyền, tham nhũng hối lộ, tôi ghét lắm. Tới khi nghe bạn bè khen một cô bạn có ba làm giám đốc, tôi liền nhảy vào nói giám đốc toàn là mua chức quyền chứ không có thực tài, tôi liền bị cô bạn nọ mắng cho một câu “vậy sao ba mày không ngon đi làm giám đốc đi,” tôi liền thẳng thắn trả lời “tại ba tao không thèm” mà trong lòng mừng rỡ nghĩ “may quá, bố mình không làm giám đốc.” Năm đó tôi 7 tuổi, chưa thật sự biết giám đốc là gì nữa trời, mà đã ghét người ta như vậy đó.
Rồi cuối cùng tôi cũng biết phải viết gì ở mục nghề nghiệp của bố trong sơ yếu lý lịch. Hôm đó, tôi liếc trộm qua nhỏ bạn ngồi kế bên, không ngờ nó cũng cùng hoàn cảnh như tôi, nhưng nó khôn hơn tôi, nó biết chính xác phải ghi gì. Tôi viết bố tôi làm nghề “buôn bán.”
Khi nhớ lại khoảng thời gian đó, tôi không khỏi xấu hổ, vì sao tôi ngày xưa lại đi xấu hổ về một chuyện đáng tự hào như vậy. Tôi đã không biết bố tôi đã rất vất vả tìm mọi cách để tôi có cuộc sống đầy đủ hơn. Tôi đã không biết lao động chân chính, cho dù là nghề nghiệp gì, đều xứng đáng được tôn trọng. Giờ đây, Murakami làm tôi phải “xưng tội” về những gì làm tôi vô cùng xấu hổ khi xưa. Phải nói lời cám ơn đến cái ống bơm dầu ngày xưa đã cho tôi mạnh mẽ hơn, cám ơn bố mẹ đã không giận con khi con cảm thấy xấu hổ về công sức lao động của bố mẹ, và cám ơn Murakami đã cho tôi đủ dũng khí để có thể viết ra những dòng chữ này… Thở phào nhẹ nhõm.
(Trích từ nguồn: http://nvnorthwest.com/2017/03/12774/)
