HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Nhà cầm quyền CSVN vẫn chỉ ỡm ờ về chuyện sẽ “kiện Trung Quốc ở thời điểm phù hợp” trước áp lực của dân chúng đòi hỏi chế độ phải có thái độ dứt khoát.
“Bộ Quốc Phòng cũng cho rằng cần tích cực chuẩn bị, thu thập tài liệu, chuẩn bị sẵn hồ sơ đấu tranh pháp lý đưa ra quốc tế vào thời điểm phù hợp.” Bản tin trên tờ Thanh Niên hôm Thứ Bảy, 16 Tháng Năm, viết như thế khi đề cập đến “kiến nghị” của “đông đảo cử tri các địa phương” kêu gọi Bộ Quốc Phòng CSVN “nâng cao tiềm lực quốc phòng, xem xét kiện Trung Quốc ra tòa quốc tế để bảo vệ chủ quyền biển đảo.”
Bản tin cũng dẫn lại ý kiến của Bộ Quốc Phòng CSVN nhìn nhận những tháng gần đây, đặc biệt từ giữa năm ngoái đến nay, “tình hình Biển Đông thời gian gần đây diễn biến phức tạp. Trung Quốc không từ bỏ tham vọng ‘độc chiếm Biển Đông’ bất chấp dư luận và luật pháp quốc tế, ngày càng củng cố sự hiện diện, khả năng kiểm soát trên thực địa.”
Suốt mấy tháng trời chiếc tàu khảo sát địa chất Haiyang Dizhi 8 (Hải Dương Địa Chất số 8) với các tàu hộ tống chạy lên chạy xuống, chạy ngang chạy dọc trong vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam, thậm chí vào cách bờ biển Việt Nam khoảng 80 km, Bộ Quốc Phòng CSVN vẫn thấy nín thinh. Tin tức quốc tế từng cho thấy nhà cầm quyền CSVN chỉ cho mấy tàu cảnh sát biển bám theo các nhóm tàu Trung Quốc.
Dù vậy, Bộ Quốc Phòng CSVN lại kể công rằng đã “bố trí các tàu trực, tuần tra, kiểm soát trên các vùng biển trọng điểm, sẵn sàng xử lý khi có tình huống xảy ra” trong khi nhìn nhận “Hành động của tàu khảo sát Hải Dương Địa Chất 8 đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán của Việt Nam.”
Dư luận tại Việt Nam qua mạng xã hội chỉ biết tình hình tranh chấp Biển Đông rõ hơn qua báo đài quốc tế, đòi hỏi nhà cầm quyền phải phản ứng quyết liệt. Cử tri Đà Nẵng đòi kiện Trung Quốc ra tòa án quốc tế thì Bộ Quốc Phòng CSVN lại trả lời vòng vo ỡm ờ rằng “những gì thuộc về độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ kiên quyết không nhân nhượng, song phải có đối sách phù hợp, vì truyền thống văn hóa giữ nước của chúng ta là hòa hiếu, hòa bình, giữ vững chủ quyền biển, đảo, nhưng phải ổn định chính trị, giữ vững môi trường hòa bình để phát triển đất nước.”
Bởi vậy đến nay, người ta vẫn thấy cái “thời điểm phù hợp” mãi chưa đến. Theo vu cáo của chế độ thì “đám thế lực thù địch” bên ngoài và “bọn phản động” đầy ở trong nước lúc nào cũng ám ảnh sự tồn vong của chế độ nên Bộ Quốc Phòng CSVN nhắc nhở “quần chúng nhân dân” là “kiên quyết phản bác các luận điệu xuyên tạc, lợi dụng tình hình phức tạp trên Biển Đông để kích động, lôi kéo gây mất an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.”
Có vẻ như Hà Nội cho Bộ Quốc Phòng “trả lời kiến nghị cử tri” như kiểu muốn bắn tiếng thanh minh với Bắc Kinh về những đồn đoán là CSVN có thể cân nhắc việc kiện Trung Quốc ra tòa án quốc tế nhằm giải quyết các vùng biển tranh chấp trên Biển Đông.
Theo một bài viết của ký giả David Hutt trên Asia Times ngày 7 Tháng Năm, 2020, đang có những nguồn tin không chính thức mà giới theo dõi phân tích thời sự tin rằng Việt Nam có thể tiến hành vụ kiện tương tự như Philippines đã làm và đã thắng khi Tòa Trọng Tài Quốc Tế tuyên bố hồi Tháng Bảy, 2016.
Tòa đã tuyên bố Trung Quốc không có cái gì gọi là “quyền lịch sử” trong phạm vi chín đoạn “Lưỡi Bò” chiếm đến 90% Biển Đông. Bắc Kinh biết là đuối lý nên đã tuyên bố không tham gia phiên tòa cũng như không công nhận phán quyết của Tòa Trọng Tài Quốc Tế.
Tòa Trọng Tài Quốc Tế tuy ra phán quyết nhưng lại không có khả năng buộc các bên tranh tụng phải thi hành quyết định của tòa. Bởi vậy, Bắc Kinh cậy sức mạnh quân sự ăn hiếp các nước nhỏ phía Nam, vẫn ngày càng ngang ngược, lấn tới.
Một nguồn tin ngoại giao của Việt Nam nói với báo Asia Times, với điều kiện ẩn danh, rằng các cuộc bàn luận ở Hà Nội về một vụ kiện quốc tế bây giờ mạnh hơn trước đây nhiều.
Rất có thể, sợ Bắc Kinh phản ứng bất lợi, khó đối phó trong lúc nền kinh tế đang lao đao vì hệ quả của đại dịch COVID-19, người ta mới thấy Bộ Quốc Phòng CSVN ỡm ờ về chuyện kiện tụng vì “hòa hiếu, hòa bình.” (TN) [qd]
