Luật Sư tại California và Washington. Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Luật Khánh Tận Chương 7, 13 cho cá nhân và cơ sở thương mại, xóa hết các loại nợ, tranh tụng trước Tòa Khánh Tận và khai phá sản hủy bỏ nợ thuế. Về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thuế, Luật Sư LyLy đại diện cho thân chủ trường hợp bị kiểm thuế, xin ngưng tịch thâu tài sản vì thiếu thuế, đại diện biện hộ trước Tòa Án Thuế và điều đình xin giảm nợ thuế. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Ngoài ra Luật Sư LyLy còn rất giàu kinh nghiệm về thuế lợi tức cá nhân, thuế trả nhân công, thuế mua bán và thuế tài sản ở hai cấp liên bang và tiểu bang. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở 10221 Slater Avenue, Suite 216, Fountain Valley, California 92708, điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com.
Luật Sư LyLy Nguyễn
Hoa Kỳ là xứ tự do cho nên những cặp nam nữ muốn ăn ở với nhau ngoài hình thức kết hôn thành vợ chồng theo truyền thống hay theo luật” phổ thông,” họ còn có thể sống chung với nhau như “bạn tình” không cần đến hôn thú và cũng không cần đến danh nghĩa vợ chồng.
Bài này trình bày một số vấn đề luật pháp liên quan đến sống chung (cohabitation or living together – tạm gọi là “bạn tình” sống chung) cùng khác biệt so sánh với “vợ chồng” kết hôn hợp pháp.
Quá trình và xu hướng sống chung ngoài hôn nhân
Luật pháp Hoa Kỳ chưa chính thức xét xử thuận lợi cho các cá nhân sống chung với nhau ngoài hôn nhân. Tuy nhiên luật lệ liên quan đến lãnh vực này đã thay đổi đáng kể trong vòng 40 năm qua khiến cho con số bạn tình sống chung đã gia tăng vượt bực.
Trên vài phương diện, bạn tình sống chung có lợi thế theo quan điểm luật pháp. Bạn tình có thể tự đặt điều kiện liên hệ với nhau tùy ý mà không hề bị luật hôn nhân chi phối và giới hạn. Khi cuộc tình tàn và đôi bên chán không muốn ở với nhau nữa thì việc chia tay đường ai nấy đi rất giản dị, hai người bạn tình không cần phải theo những thủ tục khắt khe trong việc giải tán cuộc sống chung. Hơn thế nữa họ còn có thể tránh được cái gọi là “thuế hôn nhân” trong bộ luật thuế vụ Internal Revenue Code theo đó cặp sống chung bị đóng thuế cao hơn số thuế mà họ đáng lẽ chỉ phải đóng nếu khai như hai cá nhân độc thân không kết hôn.
Ngược lại bạn tình sống chung không được hưởng những phúc lợi hôn nhân dành cho vợ chồng, đặc biệt đối với vấn đề tài sản tạo mãi được trong thời gian lấy nhau. Luật tài sản hôn nhân (marital property laws) không áp dụng cho nhũng người sống chung cho dù họ có ý định ăn ở với nhau suốt đời. Vả lại luật lệ về vấn đề phân chia tài sản giữa hai vợ chồng trong trường hợp có người chết đi sẽ không áp dụng cho những người sống chung không cưới hỏi. Con cái của những cặp bạn tình thường không có điều kiện hưởng mọi quyền hạn giống như con của vợ chồng cưới hỏi chính thức; mặc dù phần lớn các luật lệ hiện nay đang được cứu xét và tu chính để tránh bất công cho lứa con cái của họ vốn vô tội khi ra đời.
Hiện tại có một xu hướng mưu cầu công bằng được một số cặp sống chung kể cả nam nữ cũng như đồng tính luyến ái áp dụng là tạo khế ước để lập quyền hạn cho cả hai bên giống như vợ chồng chính thức. Tóm lại ngày nay nhiều chuyên gia về luật gia đình đều đề nghị những cặp bạn tình sống chung nên thiết lập giao kết như vậy. Những thay đổi về luật lệ sau này có thể đem lại thêm nhiều thuận lợi cho họ nhưng đó là chuyện tương lai. Tuy nhiên lập giao ước như thế có thể không hợp lệ theo luật của vài tiểu bang đặc biệt không nhìn nhận giao ước đặt trên căn bản “quan hệ tình dục” (sexual relationship).
Khác biệt giữa vợ chồng do hôn nhân và bạn tình sống chung trên khía cạnh luật pháp
Kết hôn đôi khi không thuận lợi cho bất cứ ai vì nhiều lý do và hoàn cảnh đa đoan khác nhau khiến một số cặp nam nữ chọn kiểu bạn tình sống chung mà không đếm xỉa gì đến quyền lợi pháp lý. Trên khía cạnh luật pháp có nhiều điểm khác biệt giữa hai hình thức “vợ chồng” so với “bạn tình” tóm tắt dưới đây:
Điều kiện kết hôn hay sống chung:
-Vợ chồng phải hội đủ điều kiện kết hôn tùy từng tiểu bang ấn định khác nhau gồm có đơn xin kết hôn, thời gian chờ giấy phép, thử máu, tuổi tối thiểu, nghi thức hôn lễ do chức sắc tôn giáo hay viên chức hộ tịch chủ hôn cùng với nhân chứng.
-Bạn tình sống chung có thể bắt đầu bất cứ lúc nào với bất cứ ai, bất cứ tuổi tác hay giới tính mà không cần đến điều kiện chính thức nào cả. Tuy nhiên trong phạm vi bài này chúng tôi chỉ đề cập đến những cặp sống chung nam nữ. Vấn đề đồng tính luyến ái là một đề tài nhậy cảm chưa được luật pháp chính thức công nhận ngoại trừ tại một số nhỏ địa phương cho nên sẽ được bàn đến khi có dịp.
Chấm dứt hôn nhân hay sống chung:
-Vợ chồng muốn chấm dứt quan hệ bắt buộc phải qua thủ tục ly dị (divorce) hay hủy bỏ hôn nhân (annulment); phần nhiều các vụ này phức tạp, tốn kém, tốn thì giờ và hủy hoại tình cảm đã có trước đó.
-Bạn tình thường chấm dứt sống chung một cách giản dị không phiền phức khi hai người đồng ý chia tay. Tuy nhiên tình tàn thường cũng phải trả giá đắt giống như vợ chồng tan vỡ gây tiêu hao tình cảm từng có.
Phân chia tài sản:
-Vợ chồng khi ly dị bắt buộc có bổn phận phân chia tài sản theo luật pháp quy định.
-Bạn tình vào lúc chấm dứt sống chung sẽ chia tài sản tùy theo ý muốn của hai người. Tuy nhiên vì không có luật lệ che chở nên thường xẩy ra tranh chấp nặng nề vì không phân định được phần mỗi người là bao.
Trợ cấp hôn phối:
-Vợ chồng người nào có lương bổng hay lợi tức cao hơn thì phải trợ cấp tài chính cho người kia ngay khi ly thân hay ly dị.
-Bạn tình sống chung một khi chia tay thì không ai có bổn phận phải nuôi ai trừ phi trước đó có lập giao ước trợ cấp. Tuy nhiên đối với người bạn tình giầu hơn thì đây là lợi điểm vì người bạn tình kia đã quen nương dựa thì khi chia tay sẽ bị chới với vì phải tự túc trong hoàn cảnh thiếu hụt tiền bạc. Lúc còn yêu đương nồng thắm thì được người tình chăm sóc kỹ lưỡng. Lúc đã chia tay tâm tình thay đổi thí mấy ai còn đoái hoài tới?
Quyết định về sức khỏe hay tài chính:
-Vợ chồng nếu có một người đau ốm hoặc mất năng lực thể chất hay tâm thần thì người kia thông thường có quyền nhân danh người đau mà quyết định thay thế về các vấn đề liên hệ đến sức khỏe và tài chính.
-Bạn tình – bất kể quan hệ tình cảm thâm sâu là bao cũng như thời gian chung sống lâu bao nhiêu đi nữa – một khi có người bị đau ốm hay mất năng lực thể chất hay tâm thần thì người kia sẽ không có quyền quyết định thay về sức khỏe và tài chánh
Thừa kế di sản:
-Vợ chồng khi một người qua đời, người còn lại có quyền pháp định được thừa kế một phần hay nửa tài sản của người quá cố tùy theo tiểu bang.
-Bạn tình khi một người qua đời thì tài sản của người quá cố sẽ được truyền lại cho ai có tên trong di chúc hoặc trong trường hợp không có di chúc thì sẽ chuyển cho thân nhân của gia đình người ấy theo luật tiểu bang. Người bạn tình còn sống sót hoàn toàn không có quyền khiếu nại gì ngoại trừ người đó có tên trong di chúc của người chết.
Tư cách pháp lý của con cái:
-Vợ chồng có con chính thức thì những đứa trẻ đó đương nhiên được pháp luật coi là hậu duệ (offspring) của cả vợ và chồng.
-Bạn tình nam nữ khi có con với nhau thì người cha của đứa trẻ không được pháp luật tự động công nhận phụ hệ mà phải làm đơn xin thiết lập phụ hệ do phán quyết của tòa án căn cứ theo kết quả thử máu hay DNA.
Nuôi nấng con cái:
-Vợ chồng có bổn phận nuôi nấng con cái sinh ra trong suốt cuộc hôn nhân cho tới khi đứa trẻ đạt tuổi trưởng thành pháp định.
-Bạn tình nam nữ khi có con với nhau thì người nam tuy không có bổn phận trực tiếp phải nuôi con trong thời gian sống chung nhưng có thể tự nguyện nuôi con. Tuy nhiên nghĩa vụ nuôi con đến tuổi trưởng thành sẽ trở thành bắt buộc một khi có thiết lập phụ hệ.
Cấp dưỡng con thơ sau khi ly dị hay chia tay:
-Vợ chồng sau khi ly dị hay ly thân, thông thường người nào không được quyền giữ con thì bị buộc bổn phận cấp dưỡng con thơ cho tới tuổi trưởng thành.
-Bạn tình nếu có lập khai sinh với tên hai người làm cha mẹ đứa bé, sau khi quan hệ sống chung chấm dứt thì người không được quyền giữ con có bổn phận pháp định phải cấp dưỡng đứa con tới tuổi trưởng thành giống như con của vợ chồng do hôn nhân.
Kỳ tới chúng tôi tiếp tục trình bày thêm vài chi tiết pháp lý khác về bạn tình sống chung ngoài hôn nhân. Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quí độc giả một vài kiến thức tổng quát về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quý độc giả vẫn cần thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quí vị.
