Luật sư tại California và Washington. Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Luật Khánh Tận Chương 7, 13 cho cá nhân và cơ sở thương mại, xóa hết các loại nợ, tranh tụng trước Tòa Khánh Tận và khai phá sản hủy bỏ nợ thuế. Về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thuế, Luật Sư LyLy đại diện cho thân chủ trường hợp bị kiểm thuế, xin ngưng tịch thâu tài sản vì thiếu thuế, đại diện biện hộ trước Tòa Án Thuế và điều đình xin giảm nợ thuế. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Ngoài ra Luật Sư LyLy còn rất giàu kinh nghiệm về thuế lợi tức cá nhân, thuế trả nhân công, thuế mua bán và thuế tài sản ở hai cấp liên bang và tiểu bang. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở 10221 Slater Avenue, Suite 216, Fountain Valley, California 92708. ñiện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com.
Luật Sư LyLy Nguyễn
Đời người không phải lúc nào cũng bình an mà lắm khi tai ương xảy ra bất ngờ do tai nạn, bệnh tật, tuổi tác hoặc có thể vì bất cứ nguyên cớ nào khác khiến người đang khỏe mạnh bỗng trở thành bất lực không nói năng hay diễn đạt ý tưởng được.
Lấy thí dụ một nạn nhân bị tai biến mạch máu não bất ngờ rơi vào tình trạng hôn mê. Lúc ấy việc cấp bách đặt ra là tìm người trách nhiệm quyết định thay cho nạn nhân về vấn đề y tế và tài chánh theo ý muốn của người lâm nạn.
Đối với người sống chung luật lệ không tự động cho phép thay mặt quyết định nếu không có văn kiện chỉ định thay thế viết thành văn bản có chữ ký được lập ra trước đó. Có hai loại văn kiện pháp lý giản dị cho mục đích giúp người ngoại hôn ủy thác quyền thay mình về sức khỏe và tiền bạc. Đó là bản “chỉ dẫn điều trị y tế” (healthcare directives) và “ủy thác pháp quyền tài chánh dài hạn” (durable power of attorney for finance). Thiếu hai văn kiện này thì người sống chung sẽ gặp rất nhiều rắc rối về mặt tâm lý cũng như trên thực tế khi muốn quyết định giúp bạn tình cho dù trước tình trạng y khoa khẩn cấp hoặc chỉ điều hành một giao dịch đơn giản về tiền bạc. Tệ hại hơn nữa quyền quyết định y tế hay tài chánh cho người lâm nạn lúc đó có thể rơi vào tay thân nhân trong gia đình mà chắc chắn họ sẽ không đếm xỉa gì đến ý kiến của người sống chung. Dĩ nhiên quyết định của gia đình thường bao giờ cũng ngược lại nguyện vọng của nạn nhân. Điều may mắn là những trở ngại trên có thể giải quyết dễ dàng bằng cách lập hai văn bản vừa đề cập đến một cách rất đơn giản.
Chỉ dẫn điều trị y tế
Tất cả các tiểu bang đều có luật riêng cho phép mọi cá nhân được quyền lập ra một văn kiện giản dị gọi là bản “chỉ dẫn điều trị y tế” liệt kê những phương thức y khoa mà người ấy muốn hay không muốn được dùng để cứu chữa trong trường hợp bị bất lực không nói hay viết ra được. Quan trọng nhất là văn bản này có liệt kê tên người được chỉ định trách nhiệm thi hành bản văn.
Người ngoại hôn nào không lập văn kiện này nếu lỡ gặp tai biến mất khả năng thì phần động các bác sĩ điều trị giao lại cho thân nhân trong gia đình quyết định chiếu theo luật tiểu bang. Phần đông tiểu bang ấn định theo thứ tự vợ chồng, con trưởng thành rồi tới cha mẹ là những người có ưu tiên trước nhất mà không đả động gì đến người chung sống ngoại hôn.
Vài tiểu bang gồm có Arizona, Delaware, Maine, và New Mexico có cho kể thêm tên người bạn chung sống vào danh sách những nhân vật được thay mặt quyết định cho người lâm nạn, trong số đó chỉ riêng có New Mexico dành ưu tiên cho bạn chung sống dài hạn. Những tiểu bang khác cũng đang nới rộng dần điều luật cho các cặp ngoại hôn chung sống với nhau được xếp vào loại “bạn gần” trong danh sách những người được quyền thay thế quyết định với điều kiện nạn nhân không còn thân nhân nào khác hiện diện tại nơi đó.
Bất kể sống ở đâu, việc tính trước kế hoạch phòng bất trắc sẽ giúp cho người ngoại hôn đỡ tốn thì giờ và tránh cho bạn mình những khó khăn về sau. Có hai loại giấy tờ giúp mọi cá nhân diễn đạt ý muốn về điều trị y khoa và cùng được xếp chung vào loại “chỉ dẫn điều trị y tế.” Thứ nhất là tờ tuyên bố do đương sự viết thẳng cho y sĩ điều trị nói rõ các biện pháp y khoa mà mình muốn được sử dụng trong trường hợp bị bất lực. Mục tiêu của bản tuyên cáo là lập liên hệ với vị y sĩ điều trị cho mình sau này là người phải tôn trọng thi hành nguyện vọng bằng không thì chuyển đến y sĩ hay bệnh viện nào khác chịu chấp nhận tôn trọng nguyện vọng ấy.
Thứ nhì là văn kiện có tên “ủy thác pháp quyền y tế dài hạn” (“durable power of attorney for healthcare”). Trong văn bản này người lập chỉ định một nhân vật do mình lựa chọn – thông thường là người bạn tình – để giám sát y sĩ hay cơ sở y tế cung cấp phương thức điều trị sao cho đúng theo ý muốn của đương sự.
Người lập đồng thời cũng sử dụng bản ủy thác pháp quyền y tế dài hạn để giao cho người sống chung – tùy theo luật từng địa phương còn được gọi là “đại diện chỉ định” (attorney-in-fact), “đại diện” (agent), hay “ủy nhiệm viên” (proxy) – thêm những quyền hạn khác liên hệ đến săn sóc sức khỏe cho mình thí dụ như:
-hướng dẫn chỉ thị cho cơ sở cung cấp dịch vụ y tế dưới mọi tình huống mà người lập không ghi rõ trong bản chỉ dẫn điều trị y tế hay bản ủy thác pháp quyền y tế dài hạn.
-mướn hay sa thải nhân viên săn sóc y tế.
-thăm viếng đương sự trong bệnh viện hoặc các cơ sở y tế khác, nơi không cho người ngoài được vào.
-được quyền xem hồ sơ bệnh lý và các tài liệu cá nhân khác của đương sự.
-được tòa án cho phép cưỡng bách bệnh viện hay y sĩ phải thi hành nguyện vọng của đương sự khi họ từ chối không chịu thi hành dù vì bất cứ nguyên cớ nào.
Tại vài tiểu bang các văn bản “chỉ dẫn điều trị y tế” và “ủy thác pháp quyền y tế dài hạn” được gộp chung lại thành một văn kiện duy nhất thường được gọi chung là bản “Chỉ Dẫn Trước Về Điều Trị Y Tế” (“Advanced Heathcare Directive”).
Mọi cá nhân trên 18 tuổi có tình trạng tâm trí minh mẫn đều có quyền lập chỉ dẫn điều trị y tế hợp pháp. Từ ngữ “tâm trí minh mẫn” ở đây có nghĩa rằng người ấy có khả năng hiểu ý nghĩa của văn kiện này, nội dung có những gì và tác dụng ra sao. Cá nhân bị bất lực thể chất nhưng tâm trí minh mẫn cũng có thể lập văn kiện chỉ dẫn điều trị y tế hợp pháp bằng cách ủy nhiệm cho người khác ký thay mình trong trường hợp không tự ký lấy được. Ngoài ra bất kỳ lúc nào có tâm trí minh mẫn thì người lập văn kiện ủy thác pháp quyền y tế dài hạn cũng đều có thể thay đổi hoặc phế bỏ bất cứ lúc nào những gì đã lập trước đó.
Ủy thác pháp quyền tài chánh dài hạn
Bản “ủy thác pháp quyền tài chánh dài hạn” giúp cho người lập chỉ định cá nhân nào mà mình tín cẩn – còn gọi là “đại diện chỉ định” (attorney-in-fact) – để giúp điều hành mọi vấn đề tiền bạc một khi người ấy bị tai họa mất năng lực không còn lo nổi được cho chính bản thân mình. Trên đất Mỹ tất cả các tiểu bang đều công nhận văn kiện này.
Song hành với bản “chỉ dẫn điều trị y tế” người ngoại hôn nên lưu ý lập bản “ủy thác pháp quyền tài chánh dài hạn” nếu có ý muốn giao cho bạn tình của mình quản trị luôn vấn đề tiền bạc phòng hờ không may bị mất khả năng tâm trí. Nếu quên lập văn kiện này mà về sau lỡ không còn minh mẫn để quyết định hay điều hành bất cứ việc gì thì gia đình của người đó phải đệ đơn xin tòa án chỉ định nhân vật đứng ra điều hành tiền bạc cho nạn nhân. Những thủ tục này được gọi là “thủ tục bảo quản” (“conservatorship proceedings”) rất tốn kém và tốn thời giờ. Đây cũng là tai họa cho những cặp uyên ương ngoại hôn khi lâm sự chẳng may tòa án chỉ định thân nhân trong gia đình nắm quyền mà trước đó gia đình ấy đã phản đối không ủng hộ việc sống chung, đặc biệt trường hợp hai người đã cùng tạo góp tiền bạc với nhau trong thời gian lâu.
Người ngoại hôn có thể lập bản “ủy thác pháp quyền tài chánh dài hạn” hiệu lực ngay tức khắc hoặc chỉ có hiệu lực khi nào đương sự bị mất năng lực. Loại này có tên là “ủy thác pháp quyền để hở” (“springing power of attorney”). Tuy phần đông ưa chuộng loại “pháp quyền để hở” nhưng loại pháp quyền có hiệu lực tức khắc mang lợi điểm đặc biệt đối với những người ngoại hôn đã từng sống với nhau lâu năm và cùng đang có sự nghiệp chung đáng kể. Nếu cá nhân nào lập bản ủy thác pháp quyền có hiệu lực tức khắc thì người bạn tình có quyền hạn đứng ra thay mặt giúp điều hành giao dịch tài chánh bất cứ lúc nào ngay cả khi chưa bị hoạn nạn. Điều này đắc dụng cho những người thường đi làm ăn hay công tác xa và thường bị kẹt không về nhà kịp vì thời tiết xấu hay vì bất cứ lý do nào khác.
Khi lập bản “ủy thác pháp quyền tài chánh dài hạn,” người lập có thể giao cho bạn tình ít hay nhiều quyền hạn tùy ý dưới danh nghĩa “đại diện chỉ định” gồm có:
-Ủy thác sử dụng tài sản hiện hữu để thanh toán các chi tiêu hàng ngày và các bills nợ hàng tháng.
-Ủy thác mua, bán, bảo trì nhà ở cùng các tài sản khác kể cả việc, trả thuế và tiền nhà.
-Ủy thác thu tiền phúc lợi an sinh xã hội, Medicare cùng các phúc lợi khác do chính phủ, các cơ quan quân sự hay dân sự chu cấp nếu có.
-Ủy thác giúp đầu tư vào cổ phiếu, chứng khoán hay các loại đầu tư khác.
-Ủy thác giao dịch với ngân hàng và các cơ sở tài chánh khác.
-Ủy thác mua bán các hợp đồng bảo hiểm (insurance policies) và tiền góp đồng niên (annuities).
-Ủy thác khai thuế và nộp thuế.
-Ủy thác điều hành tiểu nghiệp vụ do mình làm chủ.
-Ủy thác đòi hỏi tài sản mình được thừa kế nếu có.
-Ủy thác mướn luật sư đại diện ra tòa.
-Ủy thác quản trị các trương mục hưu trí.
Bất cứ quyền hạn nào giao cho người đại diện chỉ định được luật pháp quy định phải hành động có lợi cho người ủy thác. Cũng giống như bản chỉ dẫn điều trị y tế, bất cứ ai đều có thể lập ra bản “ủy thác pháp quyền tài chánh dài hạn” với điều kiện có ít nhất 18 tuổi và trong tình trạng tâm trí sáng suốt. Dĩ nhiên bất cứ lúc nào tâm trí minh mẫn thì người ấy có quyền thay đổi hoặc phế bỏ văn bản ủy nhiệm pháp quyền tài chánh dài hạn đã lập trước đó.
Kỳ tới chúng tôi trình bày vấn đề ly dị theo luật gia đình của Hoa Kỳ. Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quí độc giả một vài kiến thức tổng quát về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quí độc giả vẫn cần thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quí vị.
