LTS: Nhật báo Người Việt mở mục “Độc Giả Viết” nhằm mời gọi quý độc giả “cùng làm báo” với Người Việt, chia sẻ những rung cảm, ý tưởng, quan niệm, hồi ức, kiến thức, kinh nghiệm,… về đời sống và xã hội. Và, biết đâu, đây là cơ hội cho chúng ta, những độc giả, trở thành tác giả. Để tham gia, quý độc giả vui lòng gởi bài (dưới 1,500 chữ), cho Người Việt qua email: [email protected].
***
Nam Phương
Du lịch và ẩm thực hiện nay đang là một trào lưu thời thượng nóng bỏng bởi những chuyến viễn du thưởng ngoạn phong cảnh đẹp, văn hóa mới lạ giúp tinh thần con người thêm phấn chấn mà bên cạnh đó phần còn lại cũng thích thú không kém chính là khám phá các món ăn đặc trưng ở mỗi vùng miền đi qua. Điều này cho thấy đời sống con người đã dần cao hơn, nhu cầu tận hưởng, ăn ngon, mặc đẹp đã đẩy xa quan niệm một thời “ăn để sống chứ không phải sống để ăn.”
Cho nên bàn về ẩm thực là một đề tài vô cùng phong phú và hấp dẫn bởi vì đây không chỉ là điều kiện thiết yếu liên quan đến sinh mạng như nhiên liệu xăng dầu cho các bộ máy mà nó còn giúp con người có thêm năng lượng, hưng phấn để làm việc. Vì vậy ăn uống được xem như đệ nhất khoái khẩu trên đời là lẽ ấy. Ai cũng biết trong tất cả các buổi hội nghị, hội thảo, các buổi họp mặt, giao lưu… đều cần thiết phải có ẩm thực đi kèm thì mọi việc mới tốt đẹp và hứng thú.
Quả đúng như vậy, không có gì thú vị cho bằng những bữa ăn ngon mà thi sĩ Tản Đà ở thế kỷ trước đã xem việc ăn uống như là một nghệ thuật và còn tinh tế cho rằng có ba yếu tố có thể giúp những bữa ăn thêm ngon đúng nghĩa: 1. Giờ ăn phải ngon 2. Chỗ ngồi ăn ngon 3. Người ăn ngon.
Thật vậy, nếu ăn uống không đúng giờ giấc hoặc vào lúc quá no cũng sẽ làm mất cảm giác ngon. Nếu chỗ ngồi ăn luộm thuộm không gọn gàng sạch sẽ cũng làm bớt đi sự thích thú khi ăn. Điều thứ ba cũng không kém phần quan trọng bởi ăn uống là một sự thưởng ngoạn mà bên cạnh còn có những người thân thương cùng chia sẻ thì chắc chắn bữa ăn sẽ thêm ngon.
Mọi người chắc hẳn cũng chưa quên câu chuyện trong lịch sử Trung Hoa cận đại về bữa đại tiệc mà Từ Hy Thái Hậu khoản đãi bát quốc liên quân suốt bảy ngày đêm liên tục. Bắt đầu từ giao thừa năm Giáp Tuất 1874, với toàn những món ăn cầu kỳ, sơn hào hải vị và không kém phần kinh dị, khủng khiếp chính là để giao hảo, tạo sự cảm thông của các nước phương Tây khi triều đình Mãn Thanh đã đến thời kỳ suy vi, tàn lụi.
Ngoài những lợi ích do ẩm thực mang lại đây còn là một phương cách để thể hiện tình thương yêu và tạo sự thông hiểu dễ dàng cho nhau, vì thế không có gì lạ trong câu nói “Con đường ngắn nhất để đi đến tình yêu là con đường đi qua bao tử.” Theo Lâm Ngữ Đường ông còn tự tin hơn khi nói rằng “mọi khó khăn đều có thể giải quyết dễ dàng trên bàn tiệc,” có nghĩa rằng ẩm thực không chỉ là phương tiện để sống mà còn là phương kế cũng không hề sai.
Ngày xưa gọi sâm nhung, vi cá, tổ yến, sừng tê, tay gấu, cao hổ cốt là quý hiếm đại bổ thì hiện nay những người dư thừa tiền bạc cũng không ngần ngại tốn kém để tìm kiếm những thứ thực phẩm hảo hạng, đắt tiền hơn rất nhiều như Nấm Matsutake, bò Kobe, trứng nhum Nhật hay rong biển nâu Fucoidan và còn nhiều nhiều thứ khác nữa với mong muốn sống không ốm đau, bệnh tật.
Thế nhưng thực tế thì có ai là người không bịnh, không tử cho dù ăn bất cứ sơn hào, hải vị gì hay thậm chí có ngồi trên đống thuốc cũng không thể nào tránh thoát. Người giàu có ăn sang mặc đẹp với người cùng đinh nghèo khổ đều đi đến chỗ cuối cùng là sự chết. Cho nên gọi chết là công bằng nhất cho mọi người là điều đúng vậy.
Nhìn về mặt tích cực thì việc ăn uống là cần thiết căn bản cho sự sống mỗi ngày nhưng ở một mặt khác sự quá độ về ăn uống cũng là điều tai hại. Xã hội bây giờ với đà phát triển quá mức nên thực phẩm là nhu cầu thiết yếu cũng theo đà tăng theo, phong phú, đa dạng đến nỗi không thể nào kể hết.
Chính sự đa dạng hấp dẫn của thực phẩm đã biến nó trở thành con dao hai lưỡi một khi ăn uống quá độ, không kiểm soát, sử dụng càng nhiều những thứ béo bổ chính là nguyên nhân dẫn đến nhiều bệnh tật mà khoa học đã chứng minh. Với nhiều thống kê cho thấy ngay cả trẻ em cũng đang mắc những chứng bệnh tiểu đường, béo phì hoặc những căn bệnh thường xảy ra cho những người lớn tuổi như đột quỵ, cao huyết áp thì hiện nay những loại bệnh này đang dần trẻ hóa ở nhiều lứa tuổi khác nhau.
Cuộc sống nhiều bận rộn cũng là lý do để fast food, thực phẩm đóng hộp, đông lạnh hay những bữa TV dinner chen chân vào mỗi nhà để lấy đi niềm vui, khoảnh khắc hạnh phúc của những bữa cơm trong gia đình. Hoa Kỳ là quốc gia được mệnh danh giàu nhất thế giới nhưng cũng là nơi có chỉ số giờ làm việc nhiều nhất với ba ca làm việc mỗi ngày. Buổi trưa chỉ có giờ ăn trưa mà không có giờ nghỉ trưa, buổi sáng thì vội vã, tất bật nhiều người không có giờ ăn sáng vì vậy thường bỏ bữa sáng hoặc chỉ ăn qua loa cho kịp giờ đi làm. Buổi tối lại phải ăn thật nhiều để bù lại cho cả ngày là cách thức ăn uống hoàn toàn không mang lại sự khỏe mạnh cho cơ thể.
Đời sống Mỹ bận rộn ngay cả trong những buổi tiệc, đến nỗi ít khi được ngồi vào bàn để thưởng thức các món ăn một cách ung dung thoải mái từng món một mà đa phần là pot luck, self serve với toàn dĩa giấy, muỗng nhựa, ly xốp. Thức ăn thường bỏ chung vào một dĩa nên khi ăn khó phân biệt được mùi vị riêng biệt của mỗi loại món ăn, có thể gọi là “Thực bất tri kỳ vị” nghĩa là ăn mà không biết mùi vị của thức ăn.
Ăn uống là điều thú vị mà đặc biệt ẩm thực Việt Nam càng hấp dẫn thú vị hơn với sự đa dạng phong phú và cả hương vị đặc trưng đã khiến văn hóa ẩm thực Việt Nam trở nên nổi tiếng trên toàn thế giới, giúp nhiều thế hệ người Việt Nam thành công qua con đường kinh doanh nhà hàng. Thế nhưng điều đáng tiếc có lẽ cũng bởi vì hai chữ bận rộn khiến nhiều gia đình đã không còn quan tâm đến những bữa ăn. Trẻ con đến trường ăn toàn thức ăn nhanh, hamburger, khoai tây chiên về đến nhà với những bữa tối TV dinner. Cha mẹ không có thời gian nấu nướng và nhiều lý do khác nữa để không còn có những bữa cơm ấm cúng gia đình với những món ăn quê hương thuần túy. Vì vậy đa số trẻ em Việt Nam sống ở Mỹ đã không quen hay không thích món ăn Việt Nam cũng là điều dễ hiểu.
Có nhiều gia đình Việt Nam khi đưa con cái về thăm khu Little Saigon ở Nam Cali đã gặp phải nhiều trở ngại cho vấn đề ăn uống, khi cha mẹ thì thích ăn món Việt Nam, con cái lại muốn chọn nhà hàng Ý, Nhật… Đây tưởng là điều nhỏ nhưng cũng làm cho niềm vui không trọn vẹn khi đi du lịch cùng nhau.
Đời sống bây giờ là vậy, tiền bạc, vật chất có thể dư thừa nhưng tìm được hương vị ấm cúng của những bữa cơm gia đình lại là điều không dễ. Tùy vào quan niệm sống của mỗi người của mỗi gia đình, dẫu sao thì bữa cơm đoàn tụ gia đình mỗi ngày vẫn là điều cần thiết.
Đọc bài thơ “Cảnh Vui Của Nhà Nghèo” của thi sĩ Tản Đà để thấy lại cảnh sống một thời bình yên
“…Tan buổi học mẹ ngồi tựa cửa
Mắt trông con đứa đứa về dần
Xa xa con đã tới gần
Các con về đủ quây quần bữa ăn
Cơm dưa muối khó khăn mới có
Của không ngon nhà khó cũng ngon
Khi vui câu chuyện thêm giòn
Chồng chồng, vợ vợ, con con một nhà…” [kn]
