WASHINGTON, DC (NV) – Thẩm Phán Ruth Bader Ginsburg, thủ lĩnh cấp tiến của Tối Cao Pháp Viện (TCPV) Hoa Kỳ, qua đời vì bệnh ung thư hôm Thứ Sáu, 18 Tháng Chín, thọ 87 tuổi, đài CNN dẫn thông báo của TCPV cho hay.
Bà Ginsburg qua đời vì ung thư tuyết tụy tại nhà riêng ở Washington, DC, có gia đình ở bên, theo thông báo. Lễ an táng riêng tư sẽ được tổ chức ở Nghĩa Trang Quốc Gia Arlington.
“Đất nước chúng ta vừa mất một thẩm phán có tầm vóc lịch sử,” ông John Roberts, chủ tịch TCPV, ra thông báo cho biết hôm Thứ Sáu. “Chúng tôi ở TCPV vừa mất một đồng nghiệp đáng quý. Hôm nay, chúng ta đau buồn, nhưng chắc chắn những thế hệ tương lai sẽ nhớ đến bà Ruth Bader Ginsburg như chúng ta từng biết bà ấy – một nhà đấu tranh cương quyết và không mệt mỏi cho công lý.”
Không lâu sau khi TCPV loan báo bà Ginsburg qua đời, nhiều nguồn tin thân cận với Tổng Thống Donald Trump cho ABC News biết rằng, vài ngày nữa, ông Trump dự trù sẽ đề cử người thay thế vị thẩm phán quá cố.
Những nguồn tin này cho hay danh sách ứng viên là rất ngắn và bao gồm ít nhất một phụ nữ. Bà Amy Coney Barret, chánh án Tòa Kháng Án Liên Bang, được xem là ứng viên số 1, hai nguồn tin nói với ABC News.
Cũng trong ngày Thứ Sáu, ông Mitch McConnel, Trưởng Khối Đa Số Thượng Viện, tuyên bố ông sẽ tổ chức bỏ phiếu đối với bất kỳ ứng viên nào mà Tổng Thống Trump đề cử, theo CNBC.
Bà Ginsburg từng bị năm cơn đau ung thư, gần đây nhất là đợt tái phát hồi đầu năm nay khi sinh thiết cho thấy gan bị thương tổn nặng.
Trong một thông báo, bà cho biết hóa trị đang có “kết quả tích cực” và bà vẫn có thể làm việc như bình thường.
“Trước giờ tôi thường nói tôi sẽ vẫn làm thẩm phán cho TCPV miễn là tôi có thể làm việc như bình thường,” bà Ginsburg ra thông báo cho hay hồi Tháng Bảy, 2020. “Hiện giờ, tôi vẫn có thể làm việc bình thường.”
Bà Ginsburg là thẩm phán lớn tuổi nhất ở TCPV. Bà làm việc ở đây được 27 năm.
Bà được xem là người ôn hòa khi được cựu Tổng Thống Bill Clinton bổ nhiệm vào TCPV năm 1993. Sau đó, bà để lại dấu ấn sâu đậm trong vấn đề bình đẳng giới, quyền công dân và bình đẳng lương, rồi đến gần cuối đời được xem như biểu tượng văn hóa đại chúng và người hùng của phong trào tiến bộ.
Ý kiến quan trọng đầu tiên của bà khi làm thẩm phán là vào năm 1996, bà viết trong phán quyết đa số vụ Hoa Kỳ với tiểu bang Virginia. Phán quyết đó xác nhận quy định chỉ tuyển nam của Học Viện Quân Sự Virginia (VMI) là vi hiến. Đến lúc đó, quy định này được áp dụng suốt 157 năm.
“Phụ nữ nào muốn học và hội đủ điều kiện học ở VMI phải được cho học, vì tiểu bang có bổn phận bảo đảm công bằng cho họ,” bà Ginsburg viết trong phán quyết 7-1.
Bà Ginsburg lập gia đình với ông Martin Ginsburg, một luật sư thuế nổi tiếng. Họ sống với nhau hơn 50 năm đến khi ông Ginsburg qua đời cũng vì bệnh ung thư năm 2010. Vợ chồng bà có hai người con. (Th.Long) [qd]
