WASHINGTON, Hoa Kỳ (NV) – Bộ Thương Mại Mỹ quyết định áp thuế suất chống trợ giá với vỏ (lốp) xe hơi nhập cảng từ Việt Nam, lấy cớ nước này hạ thấp trị giá đồng tiền.
Đây là lần đầu tiên Bộ Thương Mại Mỹ áp đặt thuế quan chống trợ giá hàng hóa nước ngoài nhập cảng vì trị giá đồng tiền của nước xuất cảng được định giá hối suất thấp hơn để hưởng lợi, theo một tuyên bố hôm Thứ Tư, 4 Tháng Mười Một.
Thuế quan sẽ bị áp đặt từ 6.23% đến 10.08%. Bộ Thương Mại Mỹ cho hay năm 2019, Việt Nam xuất cảng sang Mỹ số lượng vỏ xe hơi trị giá khoảng $469.6 triệu.
“Quyết định sơ khởi ngày hôm nay tượng trưng cho chủ trương ‘nước Mỹ trước hết’ của chính sách mậu dịch,” Bộ Trưởng Thương Mại Wilbur Ross nói trong bản tuyên bố, theo hãng tin Bloomberg. Chính quyền Tổng Thống Trump “sẽ tiếp tục đối phó vấn đề này để biết chắc là kỹ nghệ nội địa Mỹ được cạnh tranh công bằng.”
Việt Nam đã nhiều lần phủ nhận hạ giá đồng tiền bên dưới trị giá thật mỗi khi bị Hoa Kỳ cáo buộc cạnh tranh bất chính.
“Việt Nam đã theo dõi sát tình hình từ khi vấn đề được nêu ra,” Dương Hoài Nam, phó phát ngôn viên của Bộ Ngoại Giao CSVN, cho hay trong cuộc họp báo ở Hà Nội khi được hỏi về vụ thuế quan trừng phạt nêu trên. “Chúng tôi đã giải thích cho phía Mỹ về chính sách (tiền tệ) của chúng tôi.”
Thủ Tướng CSVN Nguyễn Xuân Phúc khi gặp ông Adam Boehler, vụ trưởng Quan Hệ Tài Chính Quốc Tế của Mỹ, đã từng thanh minh rằng Hà Nội không sử dụng tiền tệ để “tạo lợi thế cạnh tranh” cho kỹ nghệ sản xuất xuất cảng.
Việc chính phủ Mỹ áp đặt thuế quan trừng phạt đối với vỏ xe hơi của Việt Nam đi tiếp theo lời loan báo hồi Tháng Mười là Hoa Kỳ sẽ điều tra xem chế độ Hà Nội có chủ trương “thao túng tiền tệ” hay không. Đồng thời với việc này là Việt Nam có dựa vào một số lượng lớn gỗ nhập cảng lậu để sản xuất bàn ghế giường tủ rồi xuất cảng sang Mỹ hay không.
Đại Diện Thương Mại Mỹ Robert Lighthizer lúc đó từng giải thích là việc sử dụng gỗ lậu làm thành hàng hóa bán sang Mỹ “vừa có hại cho môi trường, vừa bất công cho kỹ nghệ đồ gỗ của Mỹ.”
Hai việc điều tra vừa kể, Bộ Thương Mại Mỹ viện dẫn điều 301 của đạo luật thương mại ban hành từ năm 1974, cũng từng được áp dụng để điều tra các loại hàng hóa nhập cảng từ Trung Quốc. Bộ Thương Mại Mỹ đã kêu gọi những ai quan tâm có thể gửi bình luận đến cho chính phủ trước ngày 12 Tháng Mười Một, 2020.
Theo hãng tin Bloomberg, Bộ Thương Mại Hoa Kỳ sẽ chỉ thị cho Tổng Cục Thuế thu tiền từ các nhà nhập cảng vỏ xe hơi từ Việt Nam dựa theo thuế quan bị áp đặt. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra trước hay chậm nhất là ngày 16 Tháng Ba, 2021, khi Ủy Ban Thương Mại Quốc Tế (U.S. International Trade Commission) đưa ra phán quyết.
Khi gặp ông Boehler ở Hà Nội, ông Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu chính phủ Hoa Kỳ “cứu xét khách quan hơn về thực tế của Việt Nam” và còn nói rằng sử dụng (hối suất) đồng tiền để được lợi ích thương mại có thể “gây mất ổn định kinh tế vĩ mô, làm giảm niềm tin của giới đầu tư” trong khi gây thiệt hại cho cả nền kinh tế của Việt Nam.
Tháng Tám trước đó, Bộ Tài Chính Mỹ đã cáo buộc CSVN cố tình định giá tiền đồng thấp hơn thực tế trong năm 2019 khoảng 4.7% so với đồng đô la Mỹ.
CSVN đã mua ròng $22 tỷ ngoại hối thông qua Ngân Hàng Nhà Nước, làm giảm trị giá tiền đồng từ 3.5% đến 4.8%. Bộ Tài Chính Mỹ nói việc mua đô la Mỹ của Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam giúp hối suất đồng nội tệ so với đô la Mỹ từ một đô la đổi được 23,224 đồng vào năm 2019 phải đổi tới 24,314 đồng. Tỉ giá này thấp hơn 1,090 đồng so với mức hợp lý của tỉ giá thực tế.
Đầu năm nay, hôm 14 Tháng Giêng, 2020, Bộ Tài Chính Mỹ đã công bố bản báo cáo “Chính sách kinh tế vĩ mô và ngoại hối của các đối tác thương mại lớn với Hoa Kỳ.” Bản báo cáo này liệt CSVN vào số các nước cần giám sát về “thao túng tiền tệ.”
Mới đây, ngày 29 Tháng Mười, Ngoại Trưởng Mỹ Mike Pompeo bất ngờ đến Hà Nội, gặp Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc và một số chức sắc cấp cao CSVN. Bộ Ngoại Giao Mỹ ra bản thông cáo ca ngợi quan hệ mậu dịch giữa hai nước phát triển vượt bậc 25 năm sau khi thiết lập bang giao giữ hai kẻ cựu thù. Nhờ vậy, thương mại hai chiều trị giá hơn $81 tỷ hằng năm.
Hoa Kỳ, qua bản thông cáo báo chí về chuyến đi Hà Nội của Ngoại Trưởng Pompeo, cam kết mậu dịch song phương “công bằng” và giảm các “rào cản thương mại” với Việt Nam, nhờ vậy hai nước tiến đến “thịnh vượng chung.” (TN) [kn]
