TOKYO, Nhật (NV) – Thế Vận Hội Mùa Hè ở Nhật năm nay đầy biến động. Vẫn còn đó hình ảnh những cuộc tranh tài đáng nhớ, những vận động viên tạo đột phá, nhưng ký ức về kỳ Thế Vận Hội này chắc chắn làm người ta nhớ mãi vẫn là nỗi ám ảnh đại dịch COVID-19, theo Yahoo! News hôm 31 Tháng Bảy.
Thế Vận Hội đã được lên kế hoạch tổ chức hồi năm ngoái nhưng bị trì hoãn đúng một năm khi đợt bùng phát COVID-19 đầu tiên lan tràn khắp hành tinh.
Khi những ca nhiễm đầu tiên tăng nhanh vào mùa Xuân ở Nhật, câu hỏi nghiêm túc đặt ra là nên hoãn hay hủy bỏ luôn. Các nhà tổ chức kiên quyết cứ làm, hàng tỷ đô la đã được chi vượt dự toán, nhưng vẫn thiếu khán giả và làn sóng phản đối vẫn lan nhanh trong dân chúng Nhật.
Những thách đố cho kỳ Thế Vận Hội này là hoàn toàn khác biệt nhưng có kỳ Thế Vận Hội nào trong thời đại ngày nay mà không gặp khó khăn đặc biệt. Bao năm qua người ta vẫn tranh luận rằng Thế Vận Hội chỉ đem lại điều xúi quẩy hơn là được chúc phúc.
Ủy Ban Thế Vận Hội Quốc Tế (IOC) lập luận rằng Thế Vận Hội là cơ hội ‘vàng’ cho các thành phố đăng cai mở rộng vị thế ra toàn cầu, thu lợi nhuận lành mạnh và xây dựng được những công trình lớn có thể sử dụng hàng thập niên.
Trong thực tế, 37 năm qua chỉ có một thành phố kiếm được lợi nhuận sau khi tổ chức Thế Vận Hội.
Theo một phân tích, kể từ năm 1996 mọi kỳ Thế Vận Hội đều khiến nước chủ nhà chi vượt ngân sách, đôi khi phát sinh nợ hàng tỷ đô la.
Nước chủ nhà thường phải đương đầu với những khoản chi phí lớn để tu bổ những sân vận động khổng lồ mang biệt danh “con voi trắng” trở nên trống rỗng sau kỳ Thế Vận Hội.
Nhu cầu kiến thiết sân vận động và hạ tầng cơ sở cho các cuộc thi đấu cần nhiều diện tích rộng lớn để xây những công trình đó đồng nghĩa với việc phải tản cư hàng nghìn gia đình ở các khu xóm nghèo.
Ngoài ra, IOC cũng vướng vào những tranh cãi vì đã trao quyền tổ chức cho những quốc gia độc tài như Nga hay Trung Quốc.
Tại sao có cuộc tranh luận
Những xung đột xảy ra ở Tokyo làm sống lại những cuộc tranh luận hai năm một lần rằng nên thay đổi mạnh mẽ cách thức tổ chức Thế Vận Hội.
Nhiều ý kiến cho rằng một địa chỉ tốt phải xuất phát từ mục đích vận động viên là ưu tiên số một, thành phố chủ nhà và cộng đồng phải giành lấy quyền lực từ IOC, nơi mà các quan chức thường xuyên bị buộc tội lợi dụng vinh quang thể thao để đổ đầy lòng tham của mình và để tham nhũng.
Một ý kiến khác khá phổ biến là Thế Vận Hội chỉ nên tổ chức ở một nơi thay vì luân chuyển. Những người ủng hộ quan điểm này cho rằng có như vậy mới chấm dứt tình trạng bội chi hàng tỷ đô la, trở thành gánh nặng cho nước chủ nhà, đồng thời các vận động viên phải được coi là trọng tâm của thế vận.
Trong khi đó, lập luận khác cho rằng không thể sửa chữa những sai lầm của Thế Vận Hội hiện nay mà chỉ nên xóa bỏ hoàn toàn. Bởi lẽ, các cải cách nghe có vẻ có lợi, nhưng lại không thể thực hiện vì hệ thống hiện tại đem đến những lợi ích khổng lồ cho ai đó.
Luồng ý kiến khác cho rằng Thế Vận Hội là không cần thiết vì các cuộc tranh tài chỉ dành cho hầu hết các môn thể thao đã tồn tại mà chẳng đem lại điều gì mới mẻ.
Mặc dù rất ít nhận xét lạc quan dành cho IOC, nhưng cũng có ý kiến cho rằng Thế Vận Hội vẫn mang giá trị của chính nó. Nhóm người này cho rằng có thể tổ chức ăn mừng những thành tựu vượt bậc của các vận động viên mà không tạo điều kiện cho tham nhũng nảy nở như đã có.
Những thay đổi đang xảy ra
Hai Thế Vận Hội sắp tới được trao cho Paris và Los Angeles, hai thành phố đã chuẩn bị những kế hoạch giảm chi phí đáng kể bằng cách sử dụng lại những địa điểm, cơ sở vật chất hiện có và dựa hoàn toàn vào nguồn kinh phí do các doanh nghiệp tư nhân tài trợ.
Giữa các cuộc tranh luận đang diễn ra tại Thế Vận Hội Tokyo, vẫn còn nhiều tranh cãi với Thế Vận Hội Mùa Đông dự kiến diễn ra tại Bắc Kinh vào Tháng Hai năm sau.
Ủy Ban Thế Vận Hội Mỹ đang đối mặt với sức ép phải tẩy chay Thế Vận Hội này vì chính quyền Bắc Kinh đàn áp người Duy Ngô Nhĩ ở vùng Tây Bắc Trung Quốc. (KV) [kn]
