PARIS, Pháp (NV) – Pháp tuyên bố cuối hôm Thứ Sáu, 17 Tháng Chín, sẽ lập tức triệu hồi đại sứ ở Hoa Kỳ và Úc sau khi Úc hủy hợp đồng mua tàu ngầm thông thường của Pháp để mua tàu ngầm nguyên tử của Mỹ, theo AP.
Đây là lần đầu tiên Pháp triệu hồi đại sứ ở Mỹ, Bộ Ngoại Giao Pháp cho hay.
Ngoại Trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian ra tuyên bố cho biết Pháp đưa ra quyết định này theo yêu cầu của Tổng Thống Emmanuel Macron, và đây là quyết định “chính đáng dựa trên những tuyên bố cực kỳ nghiêm trọng” của Úc và Mỹ.
Ông Le Drian nhấn mạnh hợp đồng tàu ngầm giữa Úc và Mỹ công bố hôm Thứ Tư là “hành vi không thể chấp nhận giữa đồng minh và đối tác.”
Trước đó cũng hôm Thứ Sáu, một nhà ngoại giao cao cấp của Pháp, yêu cầu giấu tên, khẳng định mối quan hệ với Hoa Kỳ đang “khủng hoảng,” nhưng không nói rõ chi tiết.
Tổng Thống Macron chưa đưa ra ý kiến về vấn đề này kể từ khi Tổng Thống Mỹ Joe Biden công bố liên minh chiến lược với Úc và Anh ở Thái Bình Dương hôm Thứ Tư, khiến Pháp mất hợp đồng đóng tàu ngầm diesel-điện cho Úc trị giá tổng cộng gần $100 tỷ.
Hôm Thứ Sáu, nhà ngoại giao Pháp nêu trên cho biết ông Macron nhận được thư của Thủ Tướng Úc Scott Morrison sáng Thứ Tư thông báo quyết định hủy hợp đồng với Pháp.
Sau đó, giới chức Pháp liền liên lạc với chính quyền Mỹ “để hỏi có chuyện gì,” nhà ngoại giao này nói. Ông cho biết thêm hai bên nói chuyện với nhau chỉ hai đến ba giờ trước khi Tổng Thống Biden công bố thành lập liên minh mới với Anh và Úc.
Theo nhà ngoại giao này, Úc không bao giờ cho Pháp biết ý định chuyển sang tàu ngầm nguyên tử, kể cả khi ông Macron hội đàm với ông Morrison ở Paris hôm 15 Tháng Sáu.
Hôm Thứ Năm, Ngoại Trưởng Le Drian tuyên bố ông “hoàn toàn không thể hiểu” quyết định của Úc, đồng thời chỉ trích cả Úc lẫn Mỹ là “đâm sau lưng.”
Triệu hồi đại sứ là chuyện rất bất thường giữa quốc gia đồng minh. Năm 2019, Pháp triệu hồi đại sứ ở nước láng giềng Ý sau khi giới lãnh đạo Ý công khai chỉ trích chính phủ Pháp. Năm ngoái, Pháp triệu hồi đại sứ ở Thổ Nhĩ Kỳ sau khi tổng thống nước này nói ông Macron cần đi điều trị sức khỏe tâm thần. (Th.Long) [qd]
