BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Tờ Channel News Asia hôm Thứ Năm, 21 Tháng Năm, dẫn lời phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc kêu gọi Hoa Kỳ chấm dứt dùng “sự cưỡng ép” và “các mối đe dọa” đối với đồng minh Cuba, khẳng định Bắc Kinh “kiên quyết ủng hộ Cuba.”
“Phía Hoa Kỳ cần chấm dứt việc vung gậy trừng phạt và gậy tư pháp nhằm vào Cuba, cũng như ngừng đe dọa sử dụng vũ lực trong mọi tình huống,” ông Quách Gia Côn, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc phát biểu tại cuộc họp báo.
“Trung Quốc kiên quyết ủng hộ Cuba trong việc bảo vệ chủ quyền và phẩm giá quốc gia, đồng thời phản đối mọi sự can thiệp từ bên ngoài,” ông Quách Gia Côn nhấn mạnh thêm.
Phía Trung Quốc đưa ra phát biểu này một ngày sau khi Washington truy tố cựu Chủ Tịch Raúl Castro với các cáo buộc giết người.
Một đại bồi thẩm đoàn tại Miami hôm Thứ Tư, 20 Tháng Năm, đã truy tố cựu chủ tịch Cuba Raúl Castro về tội giết bốn người, ba trong số họ là người Mỹ, cáo buộc rằng các lực lượng quân sự Cuba đã hành động theo lệnh của ông Castro khi bắn hạ hai máy bay dân sự vào năm 1996. Ba công dân Mỹ là Carlos Costa, Armando Alejandre Jr., Mario de la Peña và Pablo Morales. Họ là những thành viên của tổ chức lưu vong chống Castro được gọi là Brothers to the Rescue (Anh Em Cứu Hộ.)
Channel News Asia cho biết Tổng Thống Trump hôm Thứ Tư đã hoan nghênh bản cáo trạng này như một “khoảnh khắc vô cùng trọng đại,” song lại hạ thấp triển vọng thực hiện các hành động đối với Cuba, quốc gia vốn đang chìm sâu vào khủng hoảng kinh tế suốt nhiều tháng qua do lệnh phong tỏa dầu mỏ của Mỹ.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã nhiều lần tìm cách gây sức ép lên Cuba và công khai thảo luận về việc lật đổ chế độ cộng sản tại đây. Quyết định truy tố ông Castro, 94 tuổi, em của cố Chủ Tịch Fidel Castro, đánh dấu một sự gia tăng đáng kể trong áp lực của Mỹ chống lại Cuba, diễn ra khi liên minh chiến lược của đảo quốc với Trung Quốc đã đạt tới mức độ hợp tác lịch sử.
Phản ứng lại, lãnh đạo Cuba đã bác bỏ các cáo buộc của Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ là do động cơ chính trị. Trong bài đăng trên mạng xã hội hôm Thứ Tư, ông Miguel Diaz-Canel, chủ tịch Cuba viết rằng Cuba đã hành động trong “tự vệ hợp pháp” và gọi ông Castro là “anh hùng” được người dân yêu mến. CNN cho hay, cư dân ở thủ đô Cuba hôm nay cũng phản ứng chống lại vụ truy tố của Mỹ đối với ông Raul Castro, điều mà họ mô tả là một động thái bị thúc đẩy bởi chính trị có thể làm sâu sắc thêm căng thẳng trong một thời điểm mong manh trong quan hệ Mỹ và Cuba.
Liên minh với Trung Quốc
Theo Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược Và Quốc Tế (CSIS), Cuba trở thành quốc gia đầu tiên ở Tây Bán Cầu thiết lập quan hệ ngoại giao với Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc, do Tổng Thống Mao Trạch Đông lúc đó lãnh đạo. Những gì bắt đầu là sự nhất trí về ý thức hình mẫu đã phát triển thành một quan hệ đối tác kinh tế và quân sự quan trọng.
Vào tháng 9 năm 2025, Cuba và Trung Quốc đã kỷ niệm 65 năm quan hệ ngoại giao với những cam kết mở rộng. Trong phiên họp lần thứ 75 của Đại Hội Đồng Liên Hợp Quốc, Trung Quốc đã bỏ phiếu ủng hộ dự thảo độc quyền do Cuba tài trợ với tựa đề “Cần thiết phải chấm dứt lệnh cấm vận kinh tế, thương mại và tài chính do Hoa Kỳ áp đặt chống lại Cuba.”
Sự hỗ trợ ngoại giao này mang lại cho Cuba sự ủng hộ quốc tế quan trọng khi quốc gia này phải đối mặt với áp lực gia tăng từ Mỹ.
Theo tờ Cuba Si, Phương tiện truyền thông chính phủ Cuba, vụ truy tố cựu Chủ Tịch Raúl Castro báo hiệu chiến dịch rộng lớn hơn của chính quyền Tổng Thống Trump vào địa chính trị của Caribbean. Với các biện pháp trừng phạt tiếp tục và sự can thiệp gần đây ở Venezuela, Cuba phải đối mặt với một tương lai không chắc chắn. Do đó, liên minh với Trung Quốc có thể là điều cần thiết cho Cuba ổn định chế độ và kinh tế. Giữa những căng thẳng với Hoa Kỳ đang ngày càng leo thang, tầm quan trọng chiến lược của quan hệ đối tác Trung Quốc với Cuba chưa bao giờ quan trọng hơn lúc này. (K.L)
