NEW YORK, New York (NV) – Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 tăng trở lại ở một số nơi trên thế giới, các chuyên gia đang theo dõi một đợt bùng phát dịch có thể sắp xảy ra ở Mỹ, theo bản tin hãng thông tấn AP hôm Thứ Sáu, 25 Tháng Ba.
Mặc dù dịch bệnh có nhiều tiến triển trong hai năm vừa qua, thế nhưng giới chuyên gia cho rằng vẫn có một số dấu hiệu không tốt.
Theo đó, càng nhiều người tự xét nghiệm COVID-19 tại nhà thì số người được xét nghiệm theo tiêu chuẩn tối ưu càng thấp, trong khi đây là dữ liệu mà chính phủ dùng để thống kê số ca nhiễm.
Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC) sẽ dùng ít phòng nghiên cứu hơn để tìm kiếm các biến thể mới.
Giới chức y tế phần lớn quan tâm đến các ca nhập viện. Trong khi các ca nhập viện chỉ tăng khi đợt bùng phát dịch đã bắt đầu.
Chương trình giám sát nước thải vẫn còn chắp vá, chưa đủ để cung cấp dữ liệu cần thiết cho những đợt bùng phát dịch sắp tới.
Giới chức Tòa Bạch Ốc cho biết quỹ dành cho vaccine, chữa trị và xét nghiệm COVID-19 của chính phủ đang dần cạn kiệt.
Hay theo cách nói của Bác Sĩ Jennifer Nuzzo, chuyên gia nghiên cứu đại dịch tại đại học Brown University, hiện tại nước Mỹ “đang ở tình trạng không tốt.”
Các nhà khoa học thừa nhận rằng với nguồn vaccine dồi dào và các phương pháp chữa trị phù hợp, nước Mỹ có sự chuẩn bị tốt hơn so với khi đại dịch bắt đầu. Số ca nhiễm, nhập viện và tử vong vì COVID-29 cũng giảm trong nhiều tuần.
Tuy nhiên vẫn có những điểm cần lưu ý. Chẳng hạn Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) thống kê rằng số ca nhiễm COVID-19 tăng hai tuần liên tiếp trên toàn cầu. Điều này có thể vì nhiều nước tạm dừng các biện pháp hạn chế, đồng thời chủng BA.2 của Omicron lây lan nhanh hơn.
Ở nước Mỹ, CDC cho biết BA.2 chiếm tỉ lệ ngày càng cao, hơn một phần ba trên toàn quốc và hơn một nửa ở vùng Đông Bắc. Tỉ lệ ca nhiễm tăng nhẹ ở New York và số ca nhập viện tăng nhẹ ở New England.
Bác Sĩ James Musser, một chuyên gia bệnh truyền nhiễm tại Houston Methodist, cho biết các dữ liệu về BA.2 của Mỹ vẫn khá mịt mù. Theo ông, giới khoa học cần thêm nhiều dữ liệu để đưa ra các quyết định phù hợp.
Và đây là những điều các chuyên gia COVID-19 đang theo dõi và những thứ khiến họ lo lắng:
1-Kết quả xét nghiệm
Nhiều người cho rằng kết quả xét nghiệm là phần cốt lõi trong việc thấu hiểu virus Corona từ khi đại dịch bắt đầu đến nay, tuy nhiên điều này không phải lúc nào cũng đúng.
Ban đầu, chỉ những người bệnh mới được xét nghiệm, có nghĩa là số người không triệu chứng hoặc không thể lấy mẫu xét nghiệm bị bỏ sót. Còn hiện nay bộ xét nghiệm nhanh tại nhà phổ biến hơn. Tuy nhiên lại có trường hợp người bệnh xét nghiệm dương tính tại nhà nhưng không thông báo. Cơ quan y tế cũng không thể kiểm soát được hết.
Theo ước tính của bà Mara Aspinall, giám đốc quản trị một công ty tư vấn tại Arizona chuyên theo dõi các xu hướng xét nghiệm COVID-19, trong Tháng Giêng và Tháng Hai, có trung bình từ 8 đến 9 triệu lượt xét nghiệm tại nhà mỗi ngày. Con số này gấp bốn đến sáu lần số lượng xét nghiệm PCR.
Trước tình trạng này, một số chuyên gia kết luận rằng những con số không còn phản ảnh chính xác tình hình như trước đây.
2-Truy vết các biến thể mới
Đầu năm 2021, Mỹ bỏ xa các nước khác trong việc dùng xét nghiệm di truyền để phát hiện các đột biến nguy hiểm. Một năm trước, CDC ký hợp đồng với 10 phòng thí nghiệm lớn để giải trình gene các biến thể. Tuy nhiên trong hai tháng tới, CDC chỉ còn duy trì ba phòng thí nghiệm.
Trong Tháng Mười Hai và Tháng Giêng, khối lượng giải trình gene hằng tuần theo hợp đồng khá cao, tuy nhiên sau đó giảm còn khoảng 35,000. Đến cuối mùa Xuân, các lượt giải trình gene giảm xuống còn 10,000, dù CDC cho biết có thể tăng công suất lên 20,000 nếu cần thiết. Ngoài ra, CDC tuyên bố thời gian và tiêu chuẩn phẩm chất được tăng lên.
Những thông tin này cũng không làm giới khoa học bớt lo lắng. Theo bà Bronwyn Maclnnis, giám đốc giám sát gene mầm bệnh tại Viện Broad của MIT và Harvard, việc giảm số lượng này ảnh hưởng nhiều đến hệ thống giám sát bệnh dịch.
3-Giám sát nước thải
Ở Mỹ có hệ thống giám sát nước thải có nhiệm vụ tìm kiếm dấu hiệu của virus Corona trong nước thải. Các nhà nghiên cứu liên kết mẫu nước thải với số ca dương tính COVID-19 một tuần sau đó, từ đó rút ra kết luận mẫu nước thải có thể cho biết xu hướng dịch bệnh.
Một số cơ quan y tế cũng sử dụng nước thải để tìm kiếm các biến thể. Chẳng hạn thành phố New York phát hiện dấu hiệu của Omicron trong mẫu nước thải ngày 21 Tháng Mười Một, 10 ngày trước khi ca nhiễm đầu tiên được báo cáo ở Mỹ.
Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng hệ thống này không bao phủ toàn quốc. Chúng cũng không phân biệt được ai là người nhiễm bệnh.
4-Dữ liệu nhập viện
Hồi tháng trước, CDC vạch ra một loạt biện pháp mới để quyết định xem có nên bỏ quy định đeo khẩu trang, hoặc bớt quan tâm đến kết quả xét nghiệm dương tính và tập trung nhiều hơn vào các ca nhập viện hay không.
Số ca nhập viện là một chỉ số trễ, thường trễ hơn một tuần so với ca nhiễm bệnh. Nhưng một số nhà nghiên cứu cho rằng dữ liệu nhập viện đáng tin cậy và dễ giải thích hơn so với dữ liệu ca nhiễm. Đồng thời độ trễ cũng không quá nhiều.
Tuy nhiên giới chức y tế vẫn lo ngại về dữ liệu này. Bởi vì nếu chính phủ liên bang dỡ bỏ tuyên bố khẩn cấp về y tế công cộng, các viên chức không thể buộc bệnh viện báo cáo dữ liệu COVID-19. Vì vậy họ đang thúc giục Quốc Hội thông qua một đạo luật yêu cầu các bệnh viện cung cấp dữ liệu lâu dài. (V.Giang) [qd]
