KIEV, Ukraine (NV) – Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky cáo buộc Nga hành động “man rợ” với cuộc tấn công bằng hỏa tiễn vào cảng Odesa, theo BBC hôm Thứ Bảy, 23 Tháng Bảy.
Vài giờ trước cuộc tấn công, hai bên đạt được thỏa thuận nhằm nối lại hoạt động xuất cảng ngũ cốc ở Ukraine. Thỏa thuận được ký ngày Thứ Sáu, 22 Tháng Bảy, tại Istanbul. Tuy nhiên vì cuộc tấn công, hiện chưa biết thỏa thuận có sẽ được thi hành hay không.
Phía Kiev cho biết các chuẩn bị vẫn đang được tiến hành để tiếp tục xuất cảng ngũ cốc, dù có những vi phạm rõ ràng từ phía Nga.
Về phần mình, Nga cho biết họ thực hiện cuộc tấn công, nhưng mục tiêu là nhắm vào một tàu hải quân của Ukraine. Giới chức quân sự Ukraine nói có một chiếc tàu bị bắn trúng, nhưng không xác nhận đó là tàu quân sự hay dân sự.
Trong phát biểu của mình, ông Zelensky nói rằng ông không thể tin tưởng Nga sẽ tuân theo thỏa thuận, vì văn bản cam kết là các bên không được tấn công tàu buôn, tàu dân sự và những cơ sở hạ tầng ở cảng liên quan đến việc xuất cảng ngũ cốc.
Các quan sát viên nói rằng có lẽ Nga sẽ lập luận là vụ tấn công không vi phạm thỏa thuận. Thế nhưng đến hiện tại Nga vẫn chưa đưa ra thêm tuyên bố gì.
Ukraine là nước xuất cảng ngũ cốc lớn của thế giới. Tuy nhiên vì chiến tranh, 20 triệu tấn ngũ cốc của nước này bị mắc kẹt tại các cảng, không thể đưa đi chỗ khác. Điều này dẫn đến tình trạng thiếu lương thực và giá cả tăng trên khắp Châu Phi, khu vực vốn phụ thuộc vào lúa mì từ Ukraine và Nga.
Đã phải mất hai tháng để các bên đạt được thỏa thuận xuất cảng ngũ cốc, điều được Liên Hiệp Quốc ca ngợi là “tia sáng hy vọng.”
Thỏa thuận dự trù kéo dài 120 ngày, với trung tâm điều phối và giám sát nằm ở Istanbul do các viên chức Liên Hiệp Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và Ukraine điều khiển. Thỏa thuận có thể được gia hạn nếu hai bên đồng ý.
Theo trung tâm chỉ huy phía Nam của quân đội Ukraine, chỉ vài giờ sau khi thỏa thuận được ký kết, cảng Odesa bị hai hỏa tiễn tấn công. Hai hỏa tiễn khác bị hệ thống phòng không bắn hạ. Cuộc tấn công không gây thiệt hại đáng kể cho cảng Odesa.
Cuộc tấn công bị lên án ở nhiều nơi. Ngoại Trưởng Mỹ Antony Blinken cáo buộc Nga đang làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu, đồng thời tạo “nghi ngờ rất lớn” về độ tin cậy của Nga đối với thỏa thuận.
Khi lên tiếng hôm Thứ Bảy, ông Blinken đòi Nga phải chấm dứt các hành động gây hấn của mình và làm theo những gì được nêu ra trong thỏa thuận xuất cảng ngũ cốc. (V.Giang) [kn]
