HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bị thúc hối thường xuyên, các dự án đầu tư công tại Việt Nam vẫn không tiến triển bao nhiêu dù đã gần hết năm 2022.
Hôm Thứ Bảy 3 Tháng Mười Hai, ông Thủ Tướng Phạm Minh Chính cầm đầu phái đoàn chính phủ đến tỉnh Bình Dương “làm việc” với quan chức cầm đầu tỉnh này hối thúc “giải ngân vốn đầu tư công” qua các “dự án hạ tầng giao thông quan trọng” tại địa phương.
Tỉnh Bình Dương là một trong những tỉnh có tỉ lệ giải ngân vốn đầu tư công thuộc loại khá cao trên cả nước nhưng cũng chỉ được “48.20% kế hoạch.”
Nhà cầm quyền trung ương đã “ban hành 13 nghị quyết” về “giải ngân đầu tư công,” “huy động cả hệ thống chính trị” nhằm thúc giục các địa phương bớt ù lỳ nhưng không hiệu quả bao nhiêu.
Một tuần trước đó, một phái đoàn tương tự đã đến Sài Gòn thúc giục địa phương này “đẩy nhanh nhiệm vụ giải ngân” đầu tư công cho các “công trình trọng điểm” ở địa phương. Tuy là địa phương cung cấp ngân khoản nhiều nhất nuôi cả hai guồng máy đảng và nhà nước, Sài Gòn lại nằm cuối bảng giải ngân đầu tư công, chỉ được 34%.
Trong cuộc họp hôm 2 Tháng Mười Hai, nhà cầm quyền trung ương CSVN đòi hỏi “mỗi cá nhân, tổ chức, bộ ngành phải đổi mới các làm, đổi mới tư duy, ứng xử có trách nhiệm với công việc, thực sự tâm huyết, đã hứa thì phải thực hiện và thực hiện có hiệu quả,” theo bản tin về cuộc họp phổ biến qua mạng chính phủ. Điều này gián tiếp xác nhận quan chức khắp nơi không ham hố gì với đầu tư công.
Hồi giữa năm, khi thấy các địa phương không mấy nhúc nhích, Bộ Giao Thông Vận Tải CSVN được lệnh thúc hối “đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư các dự án giao thông quan trọng” giai đoạn 2021-2025. Tuy nhiên, tin tức nói rằng dù bị đốc thúc “khẩn trương hoàn chỉnh các thủ tục khởi công các dự án đã được giao,” nhưng “đến nay một số chủ đầu tư (tỉnh, thành phố, bộ ngành), ban quản lý các dự án, “chưa quyết liệt đôn đốc đẩy nhanh tiến độ phê duyệt các dự án đã có quyết định đầu tư,” bản tin chính phủ hôm 2 Tháng Sáu 2022.
Giới quan sát quốc tế cho rằng, tỉ lệ đầu tư công tại Việt Nam thấp vì quan chức của chế độ thấy ăn hối lộ không còn dễ dàng như trước nên không sốt sắng thi hành các dự án đầu tư công.
Trước khi đi tới nhiều địa phương thúc hối giải ngân các ngân khoản đầu tư công đã sẵn sàng, Tháng Mười vừa qua, nhà cầm quyền trung ương CSVN đã gửi công điện hối thúc các bộ ngành, và các tỉnh thị các nơi “đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công những tháng cuối năm 2022 và đầu năm 2023.”
Theo giới chuyên viên quốc tế, rất khó để xác định chính xác nguyên nhân chính yếu làm cho các dự án đầu tư công tại Việt Nam lại ì ạch từ năm này qua năm khác, vì bản chất mù mờ, che đậy sự thật của hệ thống công quyền. Tuy nhiên, họ cho rằng chiến dịch “đốt lò” trừng trị các ông bà quan chức tham nhũng “không có vùng cấm” dẫn đến hệ quả mà “ông chủ lò” không ngờ tới.
Các quan thấy không được “chấm mút” dễ dàng thì không còn mặn mà với các dự án đầu tư công nữa.
Thời ông Nguyễn Tấn Dũng còn làm thủ tướng và mấy năm trước đó, các bộ ngành cũng như các quan đầu tỉnh, đầu huyện, thậm chí xuống tới xã phường đua nhau nghĩ ra các dự án đầu tư xây dựng. Thời gian này, cầu đang xây đổ sụp xuống sông, đường lộ chưa khánh thành đã bong tróc, ổ gà hố trâu chi chít. Thậm chí có cả trụ xi măng “cốt tre.”
Để có thể có những kiểu làm ăn gian dối như thế xảy ra, nhà thầu phải ăn chia với các quan chức nhà nước là “chủ đầu tư” của các dự án phát triển.
Các quan dỗi hay “rét”? Không ai biết. Chỉ biết vì tỉ lệ các kế hoạch đầu tư công kích thích tăng trưởng kinh tế phục hồi sau đại dịch COVID-19 đã không được các quan chức của chế độ hồ hởi thi hành, dù ông thủ tướng “yêu cầu làm ngày làm đêm,” theo bản tin VietNamNet hôm 26 Tháng Chín. (TN) [kn]
