Văn Lan/Người Việt
SANTA ANA, California (NV) – Kỷ niệm 30 năm hoạt động, Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) tổ chức cuộc triển lãm mang chủ đề “Yellow Submarine Rising: Currents within Asian American Art” (Tàu Ngầm Vàng Nổi Lên: Mỹ Thuật Của Nghệ Sĩ Gốc Á) bắt đầu hôm Thứ Bảy, 3 Tháng Mười Hai, tại Orange County Center for Contemporary Art, Santa Ana.
Đây là cuộc triển lãm đầu tiên của VAALA kể từ khi đại dịch COVID-19 bắt đầu, với đề tài chống thù ghét người gốc Á Châu. Đáng chú ý, theo Orange County Center for Contemporary Art, trong ngày khai mạc triển lãm có gần 800 người tham dự
“Yellow Submarine Rising” được trình bày với bốn chủ đề là Di Sản Văn Hóa, Cùng Thuộc Một Nhà, Nâng Cao Quyền Tự Quyết và Chuyển Đổi với Tương Lai.
Cuộc triển lãm giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật của bảy nghệ sĩ đương đại gốc Á, gồm có Antonius-Tín Bùi, Bình Danh, Alison Ho, Bonnie Huang, Alina Kawai, Victo Ngai, và Jave Yoshimoto.
Cô Ysa Lê, giám đốc điều hành VAALA, cho biết: “Năm nay kỷ niệm 30 năm hoạt động của hội, chúng tôi quyết định chọn một đề tài thiết thực cần sự quan tâm của mọi người. Qua chủ đề ‘Yellow Submarine Rising,’ các nghệ sĩ chia sẻ những câu chuyện, những kinh nghiệm sống của họ khi va chạm vào những thái độ kỳ thị hoặc thù ghét vì chủng tộc, và đồng thời cho thấy niềm tự hào là người gốc Á Châu.”
Với nhiều phong cách thể hiện, các nghệ sĩ đã trình bày tác phẩm qua các chất liệu gồm nhiếp ảnh, vải sợi gai dệt nhuộm, cắt giấy, khắc gỗ, vẽ trên giấy, và tác phẩm sắp đặt. Cuộc triển lãm được thực hiện để vừa suy ngẫm và tìm hiểu, vừa phản ứng lại sự gia tăng các tội ác vì thù ghét người gốc Á Châu trong thời gian qua.
Bốn chủ đề trong triển lãm đều đề cập đến những ước vọng nhân bản được thể hiện qua các tác phẩm mang tính “liên tục văn hóa,” chuyển tiếp từ những phương cách thể hiện truyền thống qua đến tân tiến, được thể hiện trong các biểu tượng của Alina Kawai và trong những bức tranh cắt giấy mang tính thách thức của Antonius-Tín Bùi; hoặc bắt rễ bản thân vào một nơi chốn, phản ảnh trong các bức chụp chân dung của Bình Danh; hoặc thể hiện trong các sợi đan xen của Bonnie Huang; hay can đảm để chống lại những bất công như trong những bức tranh vẽ và khắc chạm laser tỉ mỉ của Jave Yoshimoto; hoặc kêu gọi hành động như trong tác phẩm sắp đặt “Rock the Boat” của Alison Ho; và cuối cùng là sự bảo đảm một di sản tràn đầy hy vọng cho tương lai qua các tranh vẽ minh họa trong sách thiếu nhi và những tác phẩm thuộc dự án Honor của Victo Ngai.
Trong lời khai mạc triển lãm, Giáo Sư Thúy N. D. Trần, giám tuyển cuộc triển lãm, cho biết tiêu đề triển lãm “Yellow Submarine Rising” được lấy cảm hứng từ bài hát “Yellow Submarine” của ban nhạc The Beatles vào thập niên 1960, nói về thế giới được hình thành như một chiếc tàu ngầm màu vàng, nơi con người sống hòa thuận và chấp nhận nhau, bất chấp những sự khác biệt (như chủng tộc, màu da vàng) của chúng ta.”
“Từ hồi 8 tuổi, khi mới qua Mỹ còn học tiểu học, tôi đã từng được dạy bài hát này, kêu gọi mọi người sống trên trái đất hãy yêu thương nhau, cùng chung trong một con tàu, phải biết chấp nhận nhau. Qua ‘Yellow Submarine Rising,” là một ẩn dụ cho chúng ta thấy rằng có thể lay chuyển làn sóng ý thức về chủng tộc ở Hoa Kỳ. Tất cả chúng ta đều là những ‘người đồng thuyền’ thuộc nhiều sắc tộc và nền tảng văn hóa khác nhau, nếu chúng ta huy động được sự đoàn kết từ trái tim yêu thương nhau và sự cởi mở của trí tuệ, thì chúng ta có thể cùng nhau vượt lên trên cuộc khủng hoảng này,” cô Thúy N. D. Trần kể tiếp.
Cô Thúy N. D. Trần, một chuyên viên nghiên cứu về lịch sử nghệ thuật và mỹ thuật đương đại của cộng đồng người Mỹ gốc Á, và hiện là giảng viên đại học ngành mỹ thuật, cho biết thêm: “Bài hát ‘Yellow Submarine’ là một bài hát thiếu nhi nổi tiếng vẫn đang được giảng dạy ở các trường tiểu học, giúp thu hẹp khoảng cách văn hóa và thế hệ. Từ thập niên 1960, bài hát cũng nhắc nhở về một thời đại tiến bộ xã hội vĩ đại ở Hoa Kỳ gồm có phong trào dân quyền, phong trào giải phóng phụ nữ, và cũng là lần đầu tiên có thuật ngữ ‘Người Mỹ gốc Á’ được ông Yuji Ichioka, một trong những người lãnh đạo phong trào người Mỹ gốc Á Châu, đặt ra. Sự gia tăng gần đây của tội ác thù hận chống người gốc Á là một sự thụt lùi nghiêm trọng so với thời gian trước đây, với những nỗ lực tranh đấu chống lại sự kỳ thị tại Hoa Kỳ.”
“Cuộc triển lãm kêu gọi mọi người tiếp tục đấu tranh cho dân quyền và chống sự kỳ thị, để thế hệ sau của chúng ta sẽ có một tương lai sáng sủa hơn. Chúng ta phải tiếp tục hành động như họa sĩ Alison Ho khuyến khích, qua tác phẩm Roch The Boat (Lay Chiếc Thuyền),” cô Thúy nhấn mạnh.
Trong buổi khai mạc triển lãm còn có sự tham gia của ba nghệ sĩ Jenni Trang Lê, Sun Lưu, và Liz Cartojano, sôi động và sâu lắng, khiến người xem tăng thêm phần cảm xúc về thân phận người gốc Á.
Jenni Trang Lê là nhà thơ và sản xuất phim, cô đã từng thành lập nhóm nhà thơ trẻ One Mic và cô hiện làm việc trong đoàn làm phim “The Sympathizer,” phim truyền hình chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nguyễn Thanh Việt. Cô từng là phó đạo diễn phim “The Rebel” (Dòng Máu Anh Hùng) của đạo diễn Charlie Nguyễn, nhận được nhiều sự yêu thích của khán giả.
Sun Lưu là nhà thơ Mỹ gốc Việt và Hoa, thơ của anh đã được đưa lên Button Poetry, All Def Poetry, KCET, và The Hollywood Reporter.
Trong khi đó, Liz Cartojano là đạo diễn, biên đạo múa và vũ công, người gốc Philippines, với phim “Morena” của cô đoạt giải nhì trong cuộc thi phim ngắn chủ đề “Dance Against Asian Hate.” Cô cộng tác với Grand Central Art Central qua chương trình vũ Strike with Force.
Theo báo cáo về tội ác vì thù ghét (hate crimes) vào năm 2021 của Ủy Ban Quan Hệ Con Người (Human Relations Commission) ở Orange County, tội phạm thù ghét người gốc Á gia tăng 43% và những sự kiện liên quan đến sự thù ghét người gốc Á tăng 164% từ năm 2020 đến năm 2021. Sự căm ghét đã bắt nguồn từ một thời kỳ lịch sử từ xa xưa với các chính sách bài ngoại, phân biệt chủng tộc có hệ thống, và sự xuyên tạc về hình ảnh người Mỹ gốc Á trên các phương tiện truyền thông.
Triển lãm sẽ kéo dài từ ngày 3 đến ngày 17 Tháng Mười Hai, tại Orange County Center for Contemporary Art, 117 N. Sycamore St., Santa Ana, CA 92701, và sẽ bao gồm nhiều chương trình đặc biệt.
Giờ mở cửa phòng triển lãm từ 12 giờ trưa đến 5 giờ chiều Thứ Sáu đến Chủ Nhật.
Riêng những chương trình đặc biệt, vào ngày Thứ Bảy tiếp theo, 10 Tháng Mười Hai, từ 1 giờ trưa đến 3 giờ chiều là mạn đàm với một số tác giả sách thiếu nhi và đọc sách cho các em thiếu nhi; sinh hoạt nghệ thuật thủ công dành cho các em và gia đình.
Vào Thứ Bảy, 17 Tháng Mười Hai, từ 2 giờ trưa đến 3 giờ chiều là mạn đàm với nhiếp ảnh gia Bình Danh về hành trình nghệ thuật và giới thiệu sách mới, “Binh Danh: The Enigma of Belonging.”
Vào cửa hoàn toàn miễn phí. [qd]
