HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Tuy năm 2022 tăng trưởng được 8%, nền kinh tế của Việt Nam có thể đối diện với các nguy cơ thiệt hại từ những xáo trộn chính trị ở thượng tầng.
Đó là nhận định của một số chuyên gia theo dõi sát tình hình thời sự tại Việt Nam phổ biến trên truyền thông quốc tế. Họ dựa trên những sự việc đã và đang diễn ra mấy ngày vừa qua để cho rằng tăng trưởng tốt đẹp của nước này có thể mất hấp dẫn với giới đầu tư quốc tế.
Cho tới nay, nuôi sống nhà cầm quyền vẫn là giới đầu tư ngoại quốc. Họ mang tiền và kỹ thuật tới Việt Nam đầu tư sản xuất hàng hóa rồi bán đi khắp thế giới nhờ một số yếu tố chính. Trong đó, nhân công rẻ và dồi dào thành phần trẻ, chính trị ổn định, đa dạng hóa đầu tư từ Trung Quốc để tránh bị kẹt trong cuộc thương chiến Mỹ-Trung hoặc dịch bệnh nghiêm trọng mà phải đóng cửa.
Ngày 27 Tháng Mười Hai 2022, Tổng Cục Thống Kê Việt Nam báo cáo rằng cả năm này, giới đầu tư ngoại quốc đã “rót” vào Việt Nam gần $28 tỷ, giải ngân được $22.4 tỷ, gia tăng được 13.5% so với năm trước đó. Đồng thời, nền kinh tế đã tăng trưởng được tới 8.02% là mức cao nhất suốt mấy thập niên vừa qua.
Mậu dịch hai chiều lên tới $730 tỷ, cũng là con số ấn tượng hiếm thấy, trong đó xuất cảng hàng hóa đạt $371 tỷ. Nhưng không phải thành tích này là của cải của cả nước. Gần 75% trị giá hàng xuất cảng đến từ khu vực ngoại quốc đầu tư sản xuất để xuất cảng, trong đó, riêng hãng Samsung của Nam Hàn đã xuất cảng được $65 tỷ.
Nhiều công ty ngoại quốc đầu tư sản xuất đã bỏ chạy từ Trung Quốc sang Việt Nam và một số nước khác như Thái Lan, Malaysia, Ấn Độ nay sững sờ trước các diễn biến chính trị dồn dập ở Hà Nội. Người ta thấy mất dần sự hấp dẫn để kinh doanh, theo nhận xét của ông Zachary Abuza, phân tích gia của War College tại Washington, viết trên báo Nhật Nikkei ngày Thứ Ba, 17 Tháng Giêng.
Dồn dập từ hơn hai tuần qua, hai ông phó thủ tướng, một ông chủ tịch nước xin “thôi chức.” Nhóm từ này chỉ là một cách tuyên truyền tránh né cho những từ ngữ nặng nề hơn như cách chức, sa thải. Một số nhà phân tích còn cho rằng những ngày sắp tới và sau Tết Quý Mão, có thể còn một hai ông nữa ở thượng tầng cai trị sẽ đi theo.
Xáo trộn chính trị thường kèm theo những hệ quả về kinh tế, xã hội. Ông Abuza cho rằng những người lãnh đạo đảng CSVN nên nhớ rằng các nhà đầu tư quốc tế có thể tìm đến các địa chỉ khác để đầu tư sản xuất thay vì ở lại Việt Nam để chịu thiệt hại đến vốn liếng kinh doanh của họ. Nhiều nước khác sẵn sàng trải thảm đỏ để hấp dẫn giới đầu tư, không riêng gì Hà Nội.
Theo ông Abuza, nhiều người bị cách chức, như hai ông Phạm Bình Minh và Vũ Đức Đam, không có điều tiếng tham nhũng và được tín nhiệm nhờ hiểu biết chuyên môn cao và có uy tín quốc tế, có thể ảnh hưởng đến uy tín của cả chế độ, khi người ta cân nhắc các yếu tố để quyết định đầu tư, đi hay ở.
Trong tình thế hiện nay nhiều hãng xưởng, đặc biệt khu vực kỹ nghệ da giày, quần áo và đồ gỗ, đã đóng cửa hoặc giảm giờ làm vì thiếu đơn đặt hàng từ các nước từ Châu Âu tới Mỹ, hàng trăm ngàn công nhân hoặc thất nghiệp ngồi nhà hoặc giảm giờ làm vào đúng chuẩn bị mua sắm ăn tết. Báo chí tại Việt Nam cho thấy có công nhân thất nghiệp đã phải đi nhặt rác.
Báo VNExpress mới đây làm cuộc thăm dò bỏ túi cho thấy 58% những người được phỏng vấn cho biết lợi tức của họ bị giảm. Điều này cho hiểu cái tăng trưởng kinh tế vĩ mô 8% ăn trùm Châu Á của Việt Nam không đem lợi ích đến cho lớp người lao động. Trong khi đó, thị trường tín dụng ngân hàng và đầu tư địa ốc cũng đang đợi bão khi trái phiếu đáo hạn trong năm nay không được hoàn trả đúng kỳ hạn.
Thiên hạ từ trong đến ngoài đang theo dõi sát tình hình kinh tế, chính trị và xã hội Việt Nam quay cuồng trong cơn lốc hoặc chờ bão đến. (TN) [qd]
