BIỂN ĐÔNG, Việt Nam (NV) – Mẫu hạm nguyên tử của Hạm Đội 7 Hoa Kỳ USS Nimitz và đoàn tàu hộ tống liên tục tập luyện cả tháng trên Biển Đông.
Tin tức và hình ảnh phổ biến trên Twitter của Hải Quân Mỹ cho thấy, khi từ vùng biển Philippines tiến vào Biển Đông hôm 11 Tháng Giêng, nhóm tác chiến đặc nhiệm với hàng không mẫu hạm USS Nimitz đã vòng lên vòng xuống quanh quẩn tập trận hàng ngày tại Biển Đông cho đến nay.
Cuối tháng trước, nhóm tàu này gồm các khu trục hạm hộ tống, trang bị hỏa tiễn tấn công, USS Decatur, USS Chung-Hoon, USS Mayne E. Mayer ghé Singapore một thời gian ngắn rồi tiếp tục chương trình huấn luyện tuần tra tại Biển Đông.
Tin tức từ Hạm Đội 7 nói rằng nhóm tàu này tập luyện các hoạt động chống tàu ngầm, tấn công từ biển, phối hợp tác chiến giữa các thành phần và lãnh vực khác nhau gồm cả trên mạng, trên không, trên biển.
Đây là lần đầu tiên một nhóm mẫu hạm Mỹ tập trận trong năm 2023 tại Biển Đông, nhưng cuộc tập luyện lại kéo dài nhiều tuần lễ ở khu vực, thay vì chỉ đi ngang như những dịp khác.
Nhóm mẫu hạm Nimitz hoạt động trên Biển Đông khi Bộ Trưởng Quốc Phòng Mỹ Lloyd Austin đến Philippines ngày đầu Tháng Hai. Dịp này, Philippines thỏa thuận cho lực lượng Mỹ sử dụng thêm bốn căn cứ trên nước này đối diện với Biển Đông. Các căn cứ này giúp Mỹ khai triển nhanh chóng lực lượng tiền phương đối phó khi cần từ Đài Loan đến Biển Đông.
Cũng vào dịp này, ngoại trưởng các nước ASEAN đã họp ở Jakarta, thủ đô Indonesia, bàn thảo nhiều chuyện, trong đó có cả sự chậm chạp, thậm chí bế tắc của các cuộc đàm phán Bộ Quy Tắc Ứng Xử tại Biển Đông (COC). Ngoại Trưởng Indonesia, bà Retno Marsudi, nói trong cuộc họp báo hôm 4 Tháng Hai là sẽ có một cuộc họp về COC trong Tháng Ba tới giữa ASEAN với Trung Quốc.
Sau nhiều năm bị Trung Quốc cố tình trì hoãn để bồi đắp các đảo nhân tạo tại quần đảo Trường Sa, năm 2018, hai bên mới đồng ý sơ khởi được một bản dự thảo về các điều khoản đàm phán. Đến nay, bản dự thảo này vẫn còn phải thảo luận chi tiết nên một bộ quy tắc ứng xử để tránh xung đột võ trang không ai biết chắc đến khi nào mới hoàn tất.
Trong bản tuyên bố chung cuối tuần trước, các ngoại trưởng ASEAN thúc giục các bên hợp tác đàm phán “một cách xây dựng và hòa hoãn” về Biển Đông với cách tiếp cận mới để sớm đạt được thỏa hiệp, tương ứng với luật lệ quốc tế và Công Ứớc Quốc Tế Về Luật Biển (UNCLOS).
Các cuộc đàm phán mấy năm gần đây, một phần đã bị đình đốn vì các nước đều phải dồn sức đối phó với đại dịch COVID-19. Phần khác, những thỏa thuận căn bản cho các điều khoản thảo luận cũng vẫn không đạt được hoàn toàn dù chỉ là cái sườn từ đó để đàm phán.
Cuối Tháng Giêng, bộ phận Sáng Kiến Minh Bạch Hàng Hải Á Châu (AMTI) của Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quôc Tế (CSIS) ở Washington công bố bản phúc trình nói rằng, càng ngày Trung Quốc càng đưa lực lượng Hải Cảnh tuần tra gần như thường trực ở các khu vực tranh chấp với các nước láng giềng trong năm 2022.
Bênh cạnh các tàu Hải Cảnh cỡ lớn của họ, còn có một lực lượng đông đảo tàu dân quân biển, tuy là tàu đánh cá vỏ sắt nhưng không đánh cá mà làm nhiệm vụ tai mắt cho Hải Cảnh và tàu quân sự Trung Quốc.
Theo AMTI, điều đó chứng tỏ quyết tâm của họ kiểm soát vùng biển rộng lớn trong phạm vi đường “lưỡi bò” mà họ tuyên bố chủ quyền dù không được nước nào công nhận. (TN) [kn]
