KANO, Nigeria (NV) – Khi chi phí sinh sống ngày càng tăng, nhiều người ở miền Bắc Nigeria đang chuyển qua ăn các loại gạo mà các nhà máy xay xát thường bỏ lại sau khi xay lúa hoặc bán cho nông dân để nuôi cá, phóng sự do Đài BBC ghi nhận hôm Thứ Tư, 14 Tháng Hai.
Việc ăn gạo có phẩm chất kém trong ngôn ngữ Hausa, được nói rộng rãi ở miền Bắc Nigeria, là afafata, có nghĩa là “đấu tranh” vì chúng thực sự là một cuộc chiến để nấu và ăn vì loại gạo này rất cứng.
“Cách đây vài năm, người ta chẳng quan tâm tới loại gạo này và chúng tôi thường vứt chúng chung với vỏ trấu, nhưng nay thời thế đã thay đổi,” Isah Hamisu, một công nhân nhà máy xay lúa ở thành phố Kano miền Bắc, nói với Đài BBC.
Mặc cho loại gạo này bể nát, dơ và cứng nhưng giá thành rẻ hơn của afafata giúp chúng thu hút người dân nhiều hơn và giúp các gia đình nghèo khó hơn có thể ăn được một trong những loại thực phẩm chủ lực ở quốc gia này.
Chủ trang trại cá Fatima Abdullahi cho biết cá của bà rất thích món này nhưng vì người dân đang ăn afafata nên giá của nó dần dần tăng lên.
Giá cả ở Nigeria đang gia tăng với tốc độ nhanh nhất trong gần 30 năm. Trước áp lực toàn cầu, việc Tổng Thống Bola Tinubu hủy bỏ trợ giá nhiên liệu cộng với sự mất giá của đồng tiền naira góp phần làm lạm phát leo thang.
Một bao gạo tiêu chuẩn nặng 50 kilogram (110lb), có thể giúp nuôi sống một gia đình từ tám tới 10 người trong khoảng một tháng, hiện có giá 77,000 naira ($53). Đây là mức tăng hơn 70% tính từ giữa năm ngoái và vượt quá nguồn lợi tức hàng tháng của phần đông người dân Nigeria.
Gặp phải tình trạng này, nhiều người đang phải khổ nhọc để đối phó và ở một số tỉnh bang lại nổ ra các cuộc biểu tình về chi phí sinh hoạt.
Đầu tháng này tại tỉnh bang Niger, miền Trung Nigeria, những người biểu tình chặn đường sá và giăng biểu ngữ nói rằng họ sắp chịu hết thấu vì giá cả tăng cao.
Vài ngày sau cũng có một cuộc biểu tình tương tự tại Kano ở phía Tây Bắc. Sau đó, Thống Đốc Alhaji Abba Kabir Yusuf thừa nhận nạn đói ở tỉnh bang của ông và cho biết cần phải tìm ra giải pháp.
Hiện tại, một số người tìm được giải pháp từ afafata.
Hajiya Rabi Isah, sinh sống tại tỉnh bang Kano, nói với Đài BBC rằng nếu không có loại gạo này, con cái của bà sẽ đói vì bà không đủ tiền mua gạo thông thường.
“Gạo thông thường có giá 4,000 naira ($2.70) mỗi chén, vượt quá khả năng của tôi. Hiện giờ, tôi chỉ có thể mua afafata với giá 2,500 naira ($1.69),” Isah nói. Một chén gạo mua ở chợ có thể nuôi sống một gia đình trung bình ở Kano trong một ngày.
Thương nhân ở chợ cũng nhận thấy sự khác biệt.
Saminu Uba, người buôn bán tại chợ Medile ở Kano, cho biết việc kinh doanh afafata của ông đang bùng nổ.
“Gần như người ta không còn đủ khả năng mua gạo bình thường nữa và họ tìm mua loại gạo này, nó rẻ hơn, mặc dù ăn không mấy gì ngon miệng,” ông nói với Đài BBC.
Chính quyền Tổng Thống Tinubu cho biết họ đang làm tất cả những gì có thể để giải quyết tình hình, gồm có phân phối hơn 100 tấn ngũ cốc như gạo, hạt kê và bắp với hy vọng rằng những loại thức ăn này sẽ làm giảm tác động của lạm phát và giúp giảm giá thị trường.
Dẫu vậy, phụ tá tổng thống, Bayo Onanuga, gần đây làm cho nhiều người chau mày khi nói rằng Nigeria vẫn là một trong những quốc gia có chi phí sinh hoạt thấp nhất Phi Châu.
Nhà lãnh đạo tiền nhiệm của Tổng Thống Tinubu, Muhammadu Buhari, từng cấm nhập cảng gạo nhằm khuyến khích nhiều nhà nông Nigeria trồng trọt hơn, nhưng các nhà sản xuất địa phương không thể đáp ứng nhu cầu.
Trước đó, thị trường Nigeria dư dật gạo từ Thái Lan với mức giá phải chăng cho nhiều người.
Ông Tinubu dỡ bỏ các lệnh hạn chế nhập cảng, nhưng hiện nay tình trạng thiếu ngoại tệ và giá trị đồng naira giảm khiến việc nhập cảng gạo trở nên nhọc nhằn hơn. (TTHN)
