ĐÀI BẮC, Đài Loan (NV) – Tại Đài Loan, chính phủ đang chạy đua để làm điều mà không quốc gia hay thậm chí công ty nào có thể làm được: chế tạo giải pháp thay thế cho Starlink, dịch vụ mạng điện toán vệ tinh do công ty hỏa tiễn SpaceX của Elon Musk vận hành, theo The New York Times.
Starlink cho phép quân đội, nhà máy điện và nhân viên y tế duy trì các kết nối trực tuyến quan trọng khi hạ tầng cơ sở chính không hoạt động trong các trường hợp cấp bách, chẳng hạn như cơn địa chấn ở Tonga và việc Nga xâm lược Ukraine.
Giới chức Đài Loan phải đối diện với những lời nhắc nhở liên tục rằng hạ tầng cơ sở truyền thông của họ phải có khả năng chịu đựng khủng hoảng. Hòn đảo dân chủ nằm cách Trung Quốc 80 dặm, nơi các lãnh tụ thề sẽ động binh nếu cần thiết nhằm khẳng định tuyên bố của họ rằng Đài Loan là một phần lãnh thổ Hoa Lục.
Đài Loan thường xuyên hứng chịu các cuộc tấn công an ninh mạng và các cuộc xâm nhập gần như hàng ngày nhắm vào lãnh hải và không phận của họ bởi Giải Phóng Quân Trung Hoa, lực lượng được thành lập trong những năm gần đây.
Và hạ tầng cơ sở của Đài Loan cũng lạc hậu. Năm ngoái, quần đảo Matsu xa xăm, nằm trong tầm nhìn ra bờ biển Trung Quốc, phải chịu đựng tình trạng Internet chập chờn trong nhiều tháng sau khi hai đường dây cáp Internet dưới biển bị đứt. Các tuyến dây cáp quang kết nối Đài Loan với hệ thống internet này bị đứt khoảng 30 lần như vậy từ 2017, phần lớn là do các mỏ neo kéo trúng rồi làm đứt do có nhiều tàu trong khu vực.
Cuộc chiến Ukraine làm tăng thêm trách nhiệm đè nặng lên vai các nhà lãnh đạo Đài Loan. Với phần lớn hệ thống viễn thông bị đình trệ do võ khí và các cuộc tấn công mạng của Nga, quân đội Ukraine bị lệ thuộc vào hệ thống do tỷ phú Musk kiểm soát.
SpaceX nắm cán ngành công nghiệp internet vệ tinh và ông Musk từ lâu vốn kinh doanh ở Trung Quốc thông qua công ty xe hơi điện Tesla, có nhà máy sản xuất lớn ở Thượng Hải. Các viên chức ở Đài Loan quyết định, tốt nhất là gầy dựng một mạng lưới vệ tinh mà họ có thể tự kiểm soát.
Nhưng việc chế tạo hệ thống vệ tinh được sản xuất, phóng và điều hướng từ Đài Loan sẽ đòi hỏi hàng tỷ Mỹ kim cùng nhiều năm nghiên cứu, thử nghiệm.
SpaceX tốn năm năm và phóng hàng ngàn vệ tinh vào quỹ đạo tầm thấp của Trái Đất, một vành đai gần hơn nhiều so với nơi mà các vệ tinh liên lạc truyền thống hoạt động, cách Trái Đất khoảng 100 dặm. Các vệ tinh truyền tín hiệu cho các thiết bị truyền phát ở mặt đất và phạm vi càng gần thì tín hiệu càng nhanh.
Ông Musk nhiều lần tuyên bố rằng trong vài năm nữa, hệ thống vệ tinh của ông sẽ phủ sóng dịch vụ Internet toàn cầu với tốc độ nhanh tương đương dịch vụ internet đất liền.
Musk không phải là tỷ phú kỹ nghệ duy nhất có mục tiêu này. Nhà sáng lập Amazon, Jeff Bezos, cũng công bố kế hoạch chế tạo hệ thống vệ tinh trên quỹ đạo tầm thấp của Trái Đất. Nhưng trong khi SpaceX chịu trách nhiệm cho hơn một nửa số lượng vệ tinh đang hoạt động quay quanh Trái Đất thì Amazon mới chỉ phóng được hai vệ tinh.
Tại Đài Loan, chính phủ cho biết họ muốn đưa vệ tinh liên lạc đầu tiên lên quỹ đạo vào năm 2026, vệ tinh thứ hai sẽ cất cánh trong vòng hai năm, đồng thời phát triển thêm bốn vệ tinh thử nghiệm. Tổng Thống Thái Anh Văn cam kết chi $1.3 tỷ cho đề án không gian của Đài Loan nhằm phát triển những thử nghiệm tốt nhất thành một mạng lưới internet vệ tinh hoàn toàn do Đài Loan thực hiện và kiểm soát.
Trong lúc hệ thống internet đang được phát triển, chính phủ Đài Loan tiến hành làm trung gian cho các thỏa thuận để sử dụng các mạng vệ tinh hiện có. Họ có kế hoạch khai triển 700 dụng cụ truyền phát tín hiệu có khả năng nhận tín hiệu vệ tinh. Vào Tháng Tám, Đài Loan hợp tác với công ty SES tại Luxembourg và vào Tháng Mười Một, Chunghwa Telecom công bố làm việc chung với Eutelsat OneWeb. Quan hệ hợp tác có thể cung ứng các lớp internet dự phòng ngay cả sau khi Đài Loan đủ năng lực vận hành mạng lưới của riêng họ.
Mạng vệ tinh do Đài Loan chế tạo có thể làm được nhiều điều hơn là đơn thuần đem lại cho Đài Loan một hệ thống liên lạc thay thế. Điều này có thể giúp Đài Loan trở thành nhà sản xuất kỹ nghệ chủ lực trong nhiều năm tới, cũng như việc họ là nguồn cung ứng phần lớn các chất bán dẫn tân tiến trên thế giới.
Trong số những thách thức mà Đài Loan phải đối diện gồm có chi phí cho hỏa tiễn chở vệ tinh. Phần lớn hỏa tiễn chỉ có thể phóng một lần và cần số lượng nhiên liệu khổng lồ, làm chi phí đội lên quá cao cho tất cả các quốc gia trừ những chính phủ giàu có nhất mới đủ tiền thí nghiệm.
Trong năm qua, các vệ tinh nghiên cứu và dự báo thời tiết của Đài Loan cũng được phóng bởi công ty Arianespace của Pháp, cũng như SpaceX.
Từ năm 2018, Đài Bắc bắt đầu khám phá cách thức có được kỹ nghệ internet vệ tinh, gồm có cả các cuộc đàm phán với SpaceX. Nhưng ông Musk từ chối yêu cầu của Đài Loan rằng bất kỳ thực thể ngoại quốc nào bắt tay với hạ tầng cơ sở truyền thông đều phải liên doanh với một đối tác địa phương nắm giữ phần lớn cổ phần. Ông Musk coi điều này là “hoàn toàn không thể chấp nhận,” Hsu Chih-hsiang, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên Cứu An Ninh và Quốc Phòng Quốc Gia cho biết. SpaceX không trả lời yêu cầu bình luận.
Khi được hỏi về triển vọng hợp tác với SpaceX, Bộ Kỹ Thuật Số Đài Loan cho biết trong một tuyên bố qua điện thư rằng họ sẽ “đánh giá khả năng hợp tác” với bất kỳ nhà khai thác vệ tinh nào, miễn là nhà khai thác đó “tuân thủ an ninh quốc gia Đài Loan và quy định về bảo mật thông tin.” (TTHN)
