PONTIAC, Michigan (NV) – Trong một phán quyết bước ngoặt, bồi thẩm đoàn Michigan hôm Thứ Năm, 14 Tháng Ba tuyên bố James Crumbley – người có con trai giết chết bốn học sinh tại trường trung học vào năm 2021 – là phạm tội ngộ sát không cố ý, kết quả mà các chuyên gia cho rằng có thể là tiền lệ quan trọng về mức độ chịu trách nhiệm của cha mẹ những kẻ xả súng trong trường học, theo Đài CNN.
Mới cách đây một tháng, mẹ của kẻ xả súng, Jennifer Crumbley, bị kết án với bốn tội danh tương tự, làm bà trở thành người mẹ đầu tiên phải chịu trách nhiệm trực tiếp về vụ xả súng hàng loạt do con họ gây ra.
“Giờ đây chúng ta đang sống trong một thế giới mới và thế giới mới đó là một công tố viên đang nói, ‘Nếu không có luật pháp, nếu không có những biện pháp bảo vệ chặt chẽ, thì chúng ta sẽ áp dụng luật pháp theo cách bảo đảm trách nhiệm trình bày trước công chúng và những ai liên quan,’” nhà phân tích pháp lý Joey Jackson của CNN nói vào Thứ Năm.
Các công tố viên trong phiên tòa xét xử James Crumbley kéo dài một tuần lập luận rằng ông là người “rất lơ đễnh.” Crumbley mua một khẩu súng SIG Sauer cỡ đạn 9 millimeter cho con trai bốn ngày trước khi xảy ra vụ tấn công, không bảo đảm khẩu súng được giữ an toàn đúng cách, bỏ qua tình trạng sức khỏe tâm thần đang sa sút của con trai và không “chăm sóc chu đáo” để ngăn chặn mầm họa có thể thấy trước, các công tố viên cho biết.
Họ cũng lập luận rằng vụ xả súng có thể không xảy ra nếu James hoặc Jennifer Crumbley nghe theo lời chỉ dẫn từ cố vấn trường học và cho con trai họ nghỉ học vào ngày xảy ra vụ xả súng, hoặc nếu họ nói với viên chức trường học rằng họ vừa mua cho cậu bé một khẩu súng.
Ethan Crumbley, lúc đó 15 tuổi, dùng khẩu súng SIG Sauer để giết bốn học sinh và làm bị thương sáu học sinh khác cùng một nhà giáo tại trường trung học Oxford High School vào ngày 30 Tháng Mười Một 2021. Năm ngoái, Ethan bị kết án chung thân không ân xá.
Ngay cả trước khi có phán quyết, các vụ án chống lại nhà Crumbley thu hút sự chú ý của cả nước Mỹ khi giới chức kiểm tra xem liệu cha mẹ có phải chịu trách nhiệm trực tiếp về vụ xả súng hàng loạt ở một quốc gia bị tàn phá bởi tiếng súng trong khuôn viên trường học và các cuộc tấn công bằng súng với nạn nhân hay không, và nếu có thì chịu trách nhiệm bằng cách nào. Những phán quyết kiểu này rất ít khi xảy ra với các bậc cha mẹ phải đối diện với trách nhiệm pháp lý về hành động của con mình, chẳng hạn như tội bỏ bê hoặc tội sử dụng súng.
Tuy nhiên, các vụ kiện chống lại nhà Crumbley phản ảnh cha mẹ đã tắc trách vượt xa mức bình thường, luật sư công tố Karen McDonald nói với bồi thẩm đoàn trong phiên tòa sau cùng.
“Nếu chỉ dựa trên việc phát giác ra James Crumbley phạm tội sơ suất nghiêm trọng rồi cáo buộc hình sự tất cả các bậc cha mẹ không biết con mình đang làm gì là không đúng,” bà nói và lưu ý rằng James không phải đối diện với “những thách thức bình thường như những ông bố bà mẹ phải trải qua.”
Mặc dù vậy, các phán quyết buộc tội James và Jennifer Crumbley có thể đặt ra tiền lệ quan trọng cho việc ai ngoài hung thủ phải chịu trách nhiệm trước một vụ xả súng hàng loạt, mặc dù những trường hợp như vậy vẫn chưa nhiều, các chuyên gia cho biết.
James và Jennifer Crumbley mỗi người bị kết án bốn tội ngộ sát không cố ý, một tội danh có hình phạt tối đa lên tới 15 năm tù, có hiệu lực cùng thời điểm. Cả hai đều sẽ bị tuyên án vào ngày 9 Tháng Tư.
Từng có vài trường hợp khác ở Mỹ trong đó cha mẹ bị buộc tội vì con họ xả súng. Tại Illinois, cha của kẻ xả súng hàng loạt vào ngày 4 Tháng Bảy bị buộc tội có hành vi sai lạc khi ký vào đơn xin cấp thẻ Nhận Dạng Chủ Sở Hữu Súng của tiểu bang cho con trai sau khi con ông có hành vi muốn dùng súng. Và ở Virginia, mẹ của một đứa trẻ 6 tuổi bắn thầy cô giáo phải đối diện với tội trạng.
Trong một ý kiến được ghi bằng văn bản vào Tháng Ba năm ngoái, một hội đồng thẩm phán của tòa phúc thẩm Michigan thừa nhận vụ án của cha mẹ Crumbley có thể đặt ra tiền lệ nhưng nói vụ này là chưa từng có và bất thường, nói rằng mối lo ngại “giảm đi đáng kể” bởi thực tế cho thấy hành động của Ethan Crumbley “có thể được đoán trước một cách hợp lý và đó là bước cuối cùng để nhìn ra sự việc.”
Cuối cùng, các công tố viên có thể sử dụng bản án để răn đe các phụ huynh khác, Jackson nói.
Jennifer Crumbley khai rằng bà vẫn sẽ không làm khác đi bất cứ điều gì trước khi vụ thảm sát nổ ra, vốn là điều bà bị hỏi đi hỏi lại trong lúc các bồi thẩm đoàn suy xét phán quyết, chủ tịch bồi thẩm đoàn trong phiên tòa xét xử người mẹ cho biết trên chương trình “Today” của NBC vào tháng trước.
Lúc nói tới những tin nhắn bằng văn bản và nhật ký đáng lo ngại mà Ethan viết, các công tố viên lập luận rằng cha mẹ cậu bé phải chịu trách nhiệm riêng về cái chết của bốn học sinh vì họ đưa cho Ethan một khẩu súng, không bảo đảm an toàn và phớt lờ những dấu hiệu cho thấy sức khỏe tâm thần của Ethan ngày càng tệ hại.
Một thám tử cho biết một cái khóa dạng dây cáp được bán cùng với khẩu SIG Sauer vẫn được tìm thấy trong bao bì nhựa của nó và không tìm thấy bất kỳ loại khóa súng nào khác trong nhà; người bào chữa đặt câu hỏi liệu có cơ chế khóa súng nào khác có thể được sử dụng để bảo vệ khẩu súng hay không.
Điều quan trọng nữa của phiên tòa là buổi gặp gỡ giữa cha mẹ Ethan và các viên chức nhà trường vào buổi sáng xảy ra vụ xả súng. Cố vấn Shawn Hopkins của trường trung học Oxford High School làm chứng rằng ông đề nghị cha mẹ đưa Ethan về nhà để điều trị sức khỏe tâm thần sau khi nhà trường nhìn thấy những bài viết đáng lo ngại của Ethan trong một bài tập toán. Nhưng Jennifer Crumbley nói rằng họ không thể làm vậy vì họ còn phải đi làm. James Crumbley không phản đối lời nói của Jennifer, người cố vấn làm chứng. (TTHN)
