CLEVELAND, Ohio (NV) – Xylitol, một chất tạo ngọt có hàm lượng calorie thấp được dùng trong nhiều loại thực phẩm ít đường và các sản phẩm khác như kẹo chewing gum và kem đánh răng, có thể liên quan tới nguy cơ đau tim, đột quỵ và tử vong cao gần gấp đôi ở những người tiêu thụ nhiều xylitol, một nghiên cứu mới khám phá, theo CNN Health.
“Chúng tôi cho các tình nguyện viên khỏe mạnh uống một thức uống thông thường có pha xylitol để xem nguy cơ sẽ tăng cao tới mức nào sau đó thấy tất cả tăng gấp 1,000 lần,” Bác Sĩ Stanley Hazen, tác giả nghiên cứu cao cấp, giám đốc Trung Tâm Chẩn Đoán và Phòng Ngừa Tim Mạch tại Viện Nghiên Cứu Lerner Cleveland Clinic cho biết.
“Khi người ta tiêu thụ đường, lượng glucose có thể tăng 10% hoặc 20% nhưng không tăng gấp 1,000 lần,” Hazen, nhà lãnh đạo Trung Tâm Vi Sinh Vật và Sức Khỏe Con Người tại Cleveland Clinic cho biết.
Năm 2023, cũng là các nhà nghiên cứu tại Cleveland Clinic, từng khám phá kết quả tương tự trong một chất tạo ngọt ít calorie khác có tên là erythritol, được dùng làm đường tăng khối lượng trong stevia, la hán quả và các loại thực phẩm ít đường theo chế độ ăn kiêng keto.
Các nghiên cứu bổ túc trong phòng thí nghiệm và trên động vật được trình bày trong cả hai bản tin đều cho thấy erythritol và xylitol có thể khiến tiểu cầu dễ đông máu hơn. Các cục máu đông có thể bể và ùa tới tim, làm người ta lên cơn đau tim hoặc kéo lên não, gây đột quỵ.
Trong nghiên cứu mới về xylitol, “các khoa học gia cũng nhìn thấy sự khác biệt về hành vi của tiểu cầu ngay cả sau khi tiêu thụ hàm lượng xylitol vừa phải trong một loại thức uống thông thường so với hàm lượng tiêu thụ trên thực tế,” Bác Sĩ Matthew Tomey, bác sĩ tim mạch tại Bệnh Viện Tim Mount Sinai Fuster tại New York City, không tham gia vào nghiên cứu cho biết.
Khoảng 61% người trưởng thành tại Hoa Kỳ sẽ mắc bệnh tim mạch vào năm 2050, theo dự đoán gần đây do Hiệp Hội Tim Mạch Hoa Kỳ công bố. Giảm hoạt động đông máu là phương pháp điều trị chính được các bác sĩ tim mạch áp dụng, vì vậy nếu trong tiểu cầu có cục máu đông thì đó là dấu hiệu xấu, Bác Sĩ Andrew Freeman, giám đốc phòng ngừa và sức khỏe tim mạch thuộc Viện Sức Khỏe Do Thái Quốc Gia tại Denver cho biết.
“Khi có ai đó lên cơn đau tim, chúng tôi cho họ uống aspirin hoặc các loại thuốc như clopidogrel hoặc Plavix để chống lại hoạt động của tiểu cầu. Các loại đường gốc rượu này dường như làm tăng hoạt động của tiểu cầu, điều này quả là đáng lo ngại,” theo Freeman, người không liên quan tới nghiên cứu mới.
Carla Saunders, chủ tịch Hội Đồng Kiểm Soát Hàm Lượng Calorie, một hiệp hội trong ngành thực phẩm, nói với CNN rằng kết quả nghiên cứu “trái ngược với nhiều thập niên nghiên cứu đưa ra bằng chứng khoa học chứng minh sự an toàn và hiệu quả của các chất tạo ngọt ít calorie như xylitol, do các cơ quan quản lý và y tế toàn cầu thực hiện. Những khám phá này là một kết quả bất lợi cho những người dựa vào chất tạo ngọt thay thế như một cách để cải thiện sức khỏe.”
Cũng ngọt không thua gì đường nhưng có hàm lượng calorie ít hơn một nửa, xylitol thường được dùng trong kẹo cao su không đường, kẹo bạc hà, kem đánh răng, nước súc miệng, syrup trị ho và vitamin dạng nhai. Xylitol thường được thêm vào với hàm lượng lớn trong kẹo, gia vị đồ nướng, hỗn hợp làm bánh, nước sốt thịt nướng, tương cà, bơ đậu phộng, bánh pudding, syrup ăn với bánh ngọt cùng nhiều thứ khác.
Xylitol là một loại đường gốc rượu, một loại carbohydrate có trong các loại thực phẩm như bông cải trắng, cà tím, rau diếp, nấm, cải bó xôi, mận, trái mâm xôi và dâu tây. Tuy nhiên, hàm lượng xylitol có trong các nguồn thức ăn thiên nhiên là rất thấp, Hazen cho biết.
Tuy nhiên, nếu sử dụng cho mục đích thương mại, xylitol được làm từ lõi bắp, cây bạch dương hoặc vi khuẩn biến đổi di truyền.
“Xylitol được người ta rao bán như một chất tạo ngọt thiên nhiên, và vì xylitol không làm tăng hàm lượng đường huyết nên cũng được quảng cáo là ít carbohydrate và dễ áp dụng cho chế độ ăn kiêng keto,” Hazen cho biết.
Nhiều hiệp hội chuyên môn cũng khuyến nghị áp dụng xylitol làm chất thay thế đường cho các bệnh nhân béo phì, tiểu đường hoặc tiền tiểu đường để cải thiện khả năng kiểm soát đường huyết, Hazen nói thêm.
Hazen cho biết, tình trạng ăn thực phẩm nhiều Xylitol tăng lên trong hai thập niên qua, là do Cơ Quan Quản Lý Thực Phẩm và Dược Phẩm FDA công nhận đường gốc rượu là GRAS, hay nói cách khác là “đường gốc rượu đủ an toàn.”
Nghiên cứu công bố hôm Thứ Năm, 6 Tháng Sáu trên tạp chí European Heart Journal, khởi đầu như một phương pháp tìm ra các hóa chất hoặc hợp chất chưa từng được biết, tồn tại trong máu của một người có thể dự đoán nguy cơ đau tim, đột quỵ hoặc tử vong trong vòng ba năm tới.
Để thực hiện nghiên cứu, Hazen và các khoa học gia phân tích 1,157 mẫu máu từ những người đang có bệnh tim được thu thập từ 2004 tới 2011. Nhóm nghiên cứu cũng kiểm tra nhiều mẫu máu khác từ hơn 2,100 người cũng có nguy cơ mắc bệnh tim cao.
Họ tìm được một số loại đường gốc rượu dường như có tác động tới tim mạch, gồm có xylitol và erythritol. Erythritol là thành phần chiếm ưu thế theo trọng lượng trong nhiều thực phẩm stevia và la hán quả.
Năm 2023, Tổ Chức Y Tế Thế Giới WHO cảnh cáo người tiêu thụ không nên dùng chất tạo ngọt nhân tạo để giảm cân và kêu gọi nghiên cứu thêm về độc tính lâu dài của chất tạo ngọt ít calorie và không có calorie, nghiên cứu cho biết. (TTHN)
