BẾN TRE, Việt Nam (NV) – Xâm nhập mặn đến sớm gần một tháng tại Bến Tre, Tiền Giang, làm ảnh hưởng nước sinh hoạt, đe dọa nhiều diện tích lúa, cây ăn trái đang vào vụ thu hoạch bán Tết.
Một tuần qua, độ mặn trên sông Tiền diễn ra bất thường, thời điểm cao nhất lên đến gần 10 phần ngàn khiến nhà vườn không thể dẫn nước từ sông vào mương tưới cây.
Nói với báo VNExpress hôm 30 Tháng Mười Hai, 2024, ông Trần Long Sơn, 62 tuổi, có khu vườn bưởi hơn 3,000 mét vuông ở xã Giao Long, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre, than: “Nước dưới mương cạn, nước máy bị nhiễm mặn hơn 2 phần ngàn nhưng phải dùng vì năm nay mặn đến sớm không kịp trữ nước ngọt.”
Những năm trước vào dịp Tết Nguyên Đán, cây cho 5-6 tấn trái, trừ chi phí ông Sơn thu lãi 30-40 triệu đồng ($1,177 tới $1,569). Tuy nhiên những năm gần đây, nhiều lần hạn mặn, nhất là đợt năm 2019-2020 khiến cây trong vườn suy yếu, năng suất giảm.
Theo ông Sơn, khác với cây dừa có thể chịu được khô hạn trong thời gian dài, lứa bưởi đang cho trái vụ Tết nếu thiếu nước sẽ bị giảm năng suất. Ước tính vụ Tết năm nay, toàn bộ vườn bưởi chỉ có thể vớt vát vài trăm ký, xem như lỗ vốn. Nếu tình trạng này kéo dài, cây bưởi có nguy cơ bị chết.
Cách nhà ông Sơn khoảng 100 mét, ông Huỳnh Ngọc Quang, 54 tuổi, cho hay gia đình có hồ xi măng trữ 2 khối nước mưa dành cho mùa hạn. Thế nhưng một tuần qua, gia đình ông phải xả nước mưa để nấu ăn vì nước máy bị nhiễm mặn.
“Nhà có xe hơi nhưng không dám rửa, đồ đạc bằng kim loại trong nhà xài nước mặn cũng rất mau gỉ sét,” ông Quang ngán ngẫm nói.
Ông Nguyễn Anh Quốc, trưởng Phòng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Huyện Châu Thành, Bến Tre, cho biết năm nay một phần khu vực xã Giao Long và xã Trường Đa, nước nhiễm mặn cao bất thường lại còn đến sớm so với dự báo gần một tháng nên khiến nhà vườn gặp khó khăn. Hiện có khoảng 300 hécta bưởi tại hai xã trên bị đe dọa.
Không riêng Bến Tre, tình trạng mặn đến sớm cũng xảy ra ở một số nơi ở Tiền Giang.
Nửa tháng nay, độ mặn 0.43 phần ngàn đã xuất hiện tại khu vực cống Xuân Hòa, huyện Chợ Gạo, cao hơn cùng kỳ các năm 2015, 2022, 2023. Độ mặn 0.6 phần ngàn cũng xâm nhập thành phố Mỹ Tho.
Sở Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Tiền Giang cho hay năm nay mặn đến sớm hơn cùng kỳ khoảng 25 ngày. Nếu trong Tháng Hai và Tháng Ba “diễn biến mặn phức tạp” không thể lấy được nước ngọt cấp cho vùng ngọt hóa Gò Công, hơn 800 hécta diện tích lúa có nguy cơ bị ảnh hưởng.
Ông Võ Văn Thông, giám đốc Đài Khí Tượng Thủy Văn Tiền Giang, cho biết từ cuối Tháng Mười Hai, 2023, đến Tháng Hai, 2024, tổng lượng dòng chảy từ sông Mekong về đồng bằng sông Cửu Long giảm dần, ở mức thấp hơn trung bình nhiều năm từ 10% đến 20%. Hai tháng tiếp theo, lượng nước tiếp tục thấp hơn trung bình nhiều năm từ 5% đến 15%.
Hồi đầu năm 2024 xâm nhập mặn ở miền Tây không quá gay gắt, song kéo dài ảnh hưởng lớn đến đời sống, sản xuất của người dân. Hàng chục ngàn gia đình thiếu nước, nhiều diện tích cây trồng khô hạn. Các tỉnh Long An, Tiền Giang và Cà Mau buộc phải công bố “tình huống khẩn cấp về thiên tai.” (Tr.N) [qd]
