HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Tổ chức bảo vệ nhận quyền quốc tế Theo Dõi Nhân Quyền cáo buộc rằng xã hội Việt Nam ngày càng bị đè nén tệ hại hơn trước.
Lãnh tụ mới xuất hiện tại Việt Nam sau những chuyện đấu đá nội bộ tranh giật quyền hành trong đảng CSVN hồi giữa năm 2024 đã không mang lại sự nới lỏng nào trong chính sách đàn áp nhân quyền. Tổ chức Theo Dõi Nhân Quyền (HRW – Human Rights Watch) lên án như vậy trong bản tường trình về nhân quyền thế giới năm 2025.
Theo HRW, chế độ độc tài đảng trị tại Hà Nội cấm tất cả mọi hoạt động độc lập của xã hội dân sự từ nhân quyền, nghiệp đoàn lao động, báo chí, tôn giáo và tất cả những tổ chức tư nhân độc lập khác nếu người ta nằm ngoài sự chi phối, kiểm soát của nhà cầm quyền các cấp. Đây là một thứ nhân quyền nghẹt thở trong một chế độ độc tài đảng trị.
Trong một bản tường trình dài 546 trang về hiện trạng nhân quyền thế giới, HRW kiểm điểm tình hình nhân quyền tại hơn 100 nước. Tổ chức này thấy rằng rất nhiều chính quyền đàn áp không nương tay và ngang nhiên bắt giam rồi bỏ tù tất cả những ai bất đồng chính kiến. Viết những điều ngược lại lời tuyên truyền một chiều của chế độ trên mạng xã hội là không được dung tha.
HRW cáo buộc rằng các nhóm võ trang và lực lượng cùa nhà cầm quyền ngang nhiên bắn giết người dân, xua đuổi người ta ra khỏi nhà và ngăn chặn các trợ giúp nhân đạo. Tại hơn 70 quốc gia, khi tổ chức bầu cử, các nhà độc tài giành thế đứng qua những trò tuyên truyền và các chính sách bịp bợm xảo trá.
Riêng tại Việt Nam, HRW cho hay “Tổng bí thư Tô Lâm khi lên làm lãnh tụ chóp bu đã không làm gì để giới hạn sự đàn áp có hệ thống một cách vô cùng nghiêm trọng đối với các quyền dân sự và chính trị” của nhân dân mà đúng ra người ta phải được tôn trọng trong các công ước quốc tế mà nhà cầm quyền CSVN đã tham gia ký kết. Bà Patricia Gossman, phụ tá giám đốc khu vực Á châu của HRW viết trong bản tường trình kể trên.
“Các nhà tài trợ quốc tế và các đối tác thương mại của Việt Nam muốn nhìn thấy những cải cách tại nước này được thi hành thì hãy lên tiếng chống lại thành tích nhân quyền tồi tệ ở đó.” Bà Gossman nói.
HRW đưa ra một số dẫn chứng nổi bật cho mọi người thấy tình trạng nhân quyền tại Việt Nam ngày càng xuống dốc ra sao trong năm 2024: Tô Lâm, Bộ trưởng Công an chiếm được ghế Tổng bí thư đảng CSVN sau khi đã đẩy ra khỏi Bộ Chính trị 5 thành viên có khả năng tranh giành ghế Tổng bí thư với ông ta. Leo lên ghế tột đỉnh rồi, Tô Lâm bỏ tù thêm nhiều người bất đồng chính kiến. Từ khi còn là Bộ trưởng Công an đến giờ, Tô Lâm đã bỏ tù một cách sai trái hàng chục người mà tội của người ta chỉ là nói ngược lại lời tuyên truyền hay chính sách của chế độ. Hành động này đã phá hủy xã hội dân sự tại Việt Nam và cho tới nay chủ trương này vẫn tiếp diễn.
Theo HRW, trong năm 2024, hệ thống tòa án tay sai của chế độ đã bỏ tù ít nhất 43 người dân dựa trên những cáo buộc nằm trong luật lệ hình sự mơ hồ, giải thích sao cũng được, đã bị cơ quan Nhân quyền LHQ lên án là trái với các cam kết quốc tế về nhân quyền. Trong số những người bị bỏ tù, người ta thấy có các ông Nguyễn Chí Tuyến, Nguyễn Vũ Bình, Phan Vân Bách, và người hoạt động môi trường Ngô Thị Tố Nhiên.
Là một nhà nước độc tài toàn trị, chính quyền kiểm soát hệ thống tư pháp nên nó không độc lập hay vô tư trong việc bắt giữ và xét xử. Nhà cầm quyền thường xuyên mở các phiên tòa quảng cáo là “xét xử công khai” nhưng chỉ là để vu cho người ta những tội danh tưởng tượng để đe dọa cả gia đình họ và cả đám đông quần chúng với các bản án đã định trước, gọi là “án bỏ túi”.
Tuy gọi là phiên tòa xử công khai nhưng thân nhân của nghi can và quần chúng bị cấm đến dự khán. Đồng thời, nhà cầm quyền CSVN dưới thời Tô Lâm vẫn tiếp tục siết chặt các quyền tự do hội họp, lập hội, tự do tôn giáo tín ngưỡng và ngay cả quyền tự do đi lại, cư trú của nhiều người cũng bị hạn chế.
HRW nói rằng nhà cầm quyền CSVN phải chấm dứt ngay lập tức các hành động đàn áp nhân quyền một cách có hệ thống, đồng thời trả tự do cho tất cả những người đã bị bắt giữ và cầm tù trong khi người ta chỉ hành sử các quyền căn bản của công dân. Các nhà tài trợ quốc tế và các đối tác thương mại của Việt Nam hãy áp lực nhà cầm quyền Hà Nội tôn trọng các quyền dân sự và chính trị của người dân. (NTB)
