HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Nhà cầm quyền CSVN vội vã lập “tổ phản ứng nhanh,” tìm cách đối phó với “thuế quan đối ứng” lên đến 46% của chính phủ Donald Trump loan báo ngày 2 Tháng Tư.
Trang mạng của nhà cầm quyền trung ương CSVN cho hay ngày 3 Tháng Tư, Thủ Tướng Phạm Minh Chính họp toàn bộ chính phủ để “thành lập ngay tổ phản ứng nhanh” do Phó Thủ Tướng kiêm Bộ Trưởng Ngoại Giao Bùi Thanh Sơn cầm đầu.
Phó Thủ Tướng Bùi Đức Phớc thì được giao “chủ trì, chỉ đạo các bộ ngành, tổ chức, lắng nghe ý kiến từ các doanh nghiệp, trong đó có doanh nghiệp xuất khẩu lớn.” Ông Chính kêu gọi các bộ ngành “bình tĩnh, bản lĩnh, có đối sách chủ động, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả với mọi diễn biến để tiếp tục vượt qua những khó khăn… từ cú sốc bên ngoài…”
Chiều ngày 2 Tháng Tư, Tổng Thống Mỹ Donald Trump loan báo đánh “thuế quan đối ứng” (reciprocal tariffs) với tất cả các đối tác thương mại trên thế giới, không trừ nước nào. Việt Nam nằm trong số những đối tác bị áp đặt thuế quan đối ứng nặng nhất với 46%, dù chưa rõ chính phủ Mỹ dựa trên những tiêu chuẩn gì để đưa ra tỷ lệ này.
Cuộc họp kể trên của chính phủ Phạm Minh Chính không thấy loan báo một biện pháp đối phó nào, chẳng hạn đánh sụt trị giá đồng nội tệ, giảm lãi suất ngân hàng, giảm thuế xuất cảng hay biện pháp nào khác. Nhưng mọi người đều nhìn thấy các tai hại nghiêm trọng cho nền kinh tế của Việt Nam khi hàng hóa xuất cảng sang Mỹ của nước này sẽ trong thế kẹt vốn đã phải cạnh tranh gay gắt, nay sẽ còn khó khăn gấp bội vì đắt hơn trước rất nhiều.
Ba tuần lễ trước ngày ông Trump loan báo “thuế quan đối ứng,” Hà Nội đã cử bộ trưởng Công Thương cầm đầu một phái đoàn sang Washington DC điều đình với việc giảm thuế nhập cảng cho hàng loạt sản phẩm Mỹ. Đồng thời, phái đoàn này còn điều đình mua nhiều loại sản phẩm gồm cả máy bay, khí hóa lỏng, để giảm bớt thâm thủng mậu dịch cho Mỹ.
Dù vậy, các biện pháp chi tiền bạo tay có vẻ mạnh mẽ đó vẫn không giúp Việt Nam thoát khỏi cú đập thẳng tay mà có nhà báo Mỹ nói rằng Hà Nội đã thất bại khi không thuyết phục nổi ông Trump ra tay nhẹ đòn. Khu vực ASEAN, đặc biệt Việt Nam bị áp đặt 46% thuế đối ứng bên cạnh Trung Quốc, Nhật, Nam Hàn, tuy bị nhẹ đòn hơn nhưng vẫn rất nặng.
Nhà báo Peter Jennings phân tích trên tờ South China Morning Post ở Hồng Kông cho rằng chính sách thuế quan đối ứng của ông Trump nhằm bít cửa sau của Trung Quốc tuồn hàng sang Mỹ để tránh thuế quan trừng phạt. Rất nhiều công ty từ Hoa Lục chạy sang Việt Nam, Thái Lan, và một số quốc gia khác mở hãng xưởng sản xuất rồi xuất cảng sang Mỹ. Những cơ sở này nhập cảng bộ phận rời và phụ tùng từ nội địa Trung Quốc rồi lắp ráp thành phẩm và bán sang Mỹ.
Hôm Thứ Năm, 3 Tháng Tư, hệ quả từ tin tức Mỹ đánh thuế quan đối ứng, trị giá đồng nội tệ của Việt Nam rớt mất 0.8% so với đồng đô la Mỹ. Chỉ số thị trường chứng khoán tại Sài Gòn cũng sụt giảm tới 6.7%. Nhiều nhà phân tích thị trường cho rằng một trong những biện pháp mà CSVN có thể đối phó là giảm thuế quan nhập cảng nhiều hơn nữa cho hàng Mỹ để hy vọng thuyết phục Mỹ bãi bỏ trừng phạt với Việt Nam.
Nếu những gì CSVN dự tính ứng phó không đem lại kết quả, giới đầu tư quốc tế dồn tới Việt Nam từ nhiệm kỳ đầu của ông Trump sẽ lần hồi phải bỏ chạy khi chuyện kinh doanh của họ tại nước này không còn đem lại lợi nhuận. Một số công ty đã bắn tiếng sẽ phải tính toán lại kế hoạch kinh doanh tại Việt Nam, hoặc thu gọn hoặc chạy đi nơi khác. Việc này nếu xảy đến sẽ là đại họa cho Việt Nam.
Dù vậy, trước tin tức xấu đổ ập xuống đầu như thế, CSVN vẫn còn thấy nói cứng. Trong cuộc họp chính phủ ngày 3 Tháng Tư, trang mạng của nhà cầm quyền trung ương CSVN thấy thuật lời ông Thủ Tướng Phạm Minh Chính “nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2025 từ 8% trở lên là không thay đổi.” (NTB) [kn]
