WASHINGTON, DC (NV) – Cố vấn thương mại của Tổng Thống Trump nói rằng Việt Nam chỉ đề nghị 0% thuế quan đối với hàng hóa Mỹ nhập cảng thì vẫn không đủ để gỡ bỏ thuế quan đối ứng mà Hoa Kỳ “ra đòn” là 46%.
“Hãy lấy trường hợp Việt Nam để nói. Khi họ đến thương thuyết với chúng ta rồi nói: Hai bên đều xóa bỏ hàng rào thuế quan hàng hóa nhập cảng của nhau. Điều này không có nghĩa gì với chúng ta vì những lừa gạt phi thuế quan mới là cốt lõi.”
Đài truyền hình CNBC hôm Thứ Hai, 7 Tháng Tư, dẫn lời ông Peter Navarro, cố vấn của Tổng Thống Donald Trump về chính sách ngoại thương, nói như vậy trên chương trình “Squawk Box.” Nghĩa đen của từ “squawk” là tranh cãi, kêu la om sòm, từ tượng thanh như vịt kêu.
Ngày 2 Tháng Tư vừa qua, Tổng Thống Trump họp báo ở Tòa Bạch Ốc công bố bảng “thuế quan đối ứng” với hầu hết tất cả các đối tác thương mại trên thế giới mà ông cho là không công bằng. Các nước, nhất là các đối tác thương mại lớn của Mỹ từ khắp nơi đã xuất cảng ồ ạt đủ mọi thứ sang Mỹ nhưng ngược lại đã mua rất ít hàng Mỹ, gây thua thiệt trầm trọng cho nền kinh tế Mỹ.
Việt Nam là một trong những đối tác thương mại lớn của Mỹ và có tỉ lệ thặng dư thương mại với Mỹ đứng hàng thứ ba trên thế giới, với $123.46 tỷ, chỉ sau Trung Quốc và Mexico, theo dữ liệu của Tổng Cục Thống Kê Mỹ. Trong khi đó, họ chỉ nhập cảng từ Mỹ có 13.1 tỷ, dẫn đến quyết định đánh 46% thuế quan đối ứng cho hàng hóa Việt Nam.
Mức thuế quan đối ứng của Mỹ dự trù áp dụng từ ngày 9 Tháng Tư tới đây sẽ là đại họa cho nền kinh tế của Việt Nam, vốn trông nhờ phần lớn vào xuất cảng hàng hóa từ khu vực ngoại quốc đầu tư sản xuất tại Việt Nam, để tồn tại và tăng trưởng. Vì vậy, ngày 4 Tháng Tư, sau các cuộc họp khẩn tìm biện pháp đối phó, Tổng Bí Thư CSVN Tô Lâm đã gọi điện thoại cho Tổng Thống Trump đề nghị xóa bỏ thuế quan cho hàng hóa của hai nước xuất cảng sang thị trường của nhau.
Ông Trump ngay sau cuộc điện đàm đã viết phản ứng trên mạng X rằng ông đã có một cuộc điệm đàm “hiệu quả” với lãnh đạo Việt Nam và ông sẽ gặp ông Tô Lâm “trong tương lai gần” để thảo luận. Đêm Thứ Bảy, 5 Tháng Tư, Hà Nội đã cử ngay một phái đoàn do ông Phó Thủ Tướng Hồ Đức Phớc sang Washington đển đàm phán về đề nghị của ông Tô Lâm.
Theo nhận định của ông Navarro phát biểu trên đài CNBC, đàm phán với phía Việt Nam về thuế quan không phải là điểm chính yếu. Những thứ không phải thuế quan mà Việt Nam đang tiến hành qua mặt Mỹ mới quan trọng hơn. Ông nêu ra ba thứ “lừa gạt” (cheating) gây thiệt hại cho Mỹ là hàng hóa Trung Quốc sản xuất tại Việt Nam để tránh thuế quan trừng phạt, nạn ăn cắp tài sản trí tuệ và thuế trị giá gia tăng (value-added tax) (TGGT).
Bởi vậy, theo ông Navarro, đàm phán về thuế quan chỉ là “khởi điểm nhỏ bé để bắt đầu.”
Từ khi ông Trump loan báo thuế quan đối ứng với các nước đối tác thương mại, thị trường tài chính khắp nơi hoảng loạn. Không những ở Mỹ, Âu Châu, Á Châu mà cũng như tại Việt Nam. Một số nhà phân tích báo động giới đầu tư ngoại quốc sẽ lũ lượt bỏ chạy khỏi Việt Nam khiến hàng triệu nhân công thất nghiệp và nền kinh tế nước này khó tránh lao dốc.
Những công ty đầu tư sản xuất tại Việt Nam như hãng Nike chẳng hạn, chứng khoán mất điểm thảm hại trên thị trường chứng khoán Mỹ. Tại Việt Nam, sau khi ông Trump loan báo thuế quan đối ứng, báo Tuổi Trẻ nói chứng khoán “bốc hơi” 61 điểm ngày 3 Tháng Tư chỉ sau 10 phút mở cửa.
Không những hàng trăm công ty từ Trung Quốc chạy sang Việt Nam mở hãng xưởng sản xuất từ quần áo giày dép đến tấm pin năng lượng mặt trời (solar panels), các công ty của Việt Nam cũng mua phụ tùng từ Trung Quốc rồi lắp ráp hoàn chỉnh, xuất cảng sang Mỹ. Đối chiếu thống kê của Hải Quan Việt Nam với Trung Quốc thì Mỹ nhìn thấy ngay trò trốn thuế quan trừng phạt của giới tư bản Trung Quốc.
Còn về thuế TGGT, loại thuế này được rất nhiều nước trên thế giới áp dụng trong đó có Việt Nam, tương tự như “thuế tiêu thụ” (sale taxes) ở Mỹ. Chính phủ Washington cho rằng loại thuế này cũng phải được coi là rào cản thương mại không thể chấp nhận được.
“Chúng tôi đã cố gắng (thúc giục họ) tại Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO) từ những năm thời thập niên 1970 để yêu cầu được giảm bớt thuế TGGT (Mỹ gọi là VAT – Value -added tax) và họ đã trả lời không đổi với chúng tôi mỗi khi yêu cầu,” lời ông Navarro nói trên đài CNBC ngày Thứ Hai, 7 Tháng Tư.
Theo ông cố vấn Navarro trong cuộc phỏng vấn vừa kể, thuế TGGT sẽ là đề tài trong tất cả các cuộc đàm pháp chung quanh vấn đề thuế quan với cả Liên Âu (chứ không riêng gì với Việt Nam).
Trong cuộc họp trực tuyến với “các bộ, ngành, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, các hiệp hội, doanh nghiệp để chủ động thích ứng với tình hình mới về thương mại quốc tế” chiều tối ngày 7 Tháng Tư, báo mạng của nhà cầm quyền trung ương CSVN khoe rằng lời đề nghị đàm phán đưa thuế quan với Mỹ về 0% đã kéo 50 nước trên thế giới theo chân.
Nay ông Navarro, người đứng đằng sau chiến lược kinh tế tài chính của Tổng Thống Trump nêu ra những cái nhức đầu lớn hơn cho CSVN. Gần đây, nhiều nhà phân tích thời sự trong và ngoài nước đã phân tích những điều đó và đưa khuyến cáo nhưng không thấy CSVN phản ứng. (NTB) [kn]
