HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Chính phủ Mỹ đã nới lỏng lệnh cấm viên chức đến dự kỷ niệm 50 năm ngày 30-4 CSVN tổ chức ăn mừng nhuộm đỏ được cả nước ở Sài Gòn.
Theo bản tin báo New York Times ngày 29 Tháng Tư, họ đã thấy Tổng lãnh sự Mỹ tại Sài Gòn là bà Susan Burns có mặt trong buổi tiếp tân của nhà cầm quyền vào buổi tối cùng ngày, tổ chức ở một khách sạn tại địa phương. Điều này cho thấy chính phủ của Tổng thống Trump đã thay đổi lại một quyết định đưa ra trước đó.
Cũng trong ngày 29 Tháng Tư, hãng tin NPR của Mỹ cho hay là nhìn trong bản danh sách mà họ có được về khách mời mà chế độ Hà Nội công bố tên các nước nhận lời đến dự các chương trình được tổ chức tại Sài Gòn, đứng đầu danh sách là các “bạn quý” Lào, Cam Bốt, Trung Cộng và Cuba và thấy không có Mỹ.
Bản tin NPR xác nhận lại bản tin của báo New York Times ngày 22 Tháng Tư tiết lộ chính phủ Donald Trump ra lệnh cho các giới chức chính phủ Mỹ, gồm cả Đại sứ của họ tại Hà Nội, không tham dự bất cứ chương trình lễ lạt nào của CSVN liên quan đến ngày 30-4, dù ở đâu. Hai biến cố chính là tiệc mừng vào buổi tối ngày 29 và diễn hành của các lực lượng võ trang ngày 30-4.
Nhưng nay báo NYT thì lại thấy sự việc diễn ra khác hẳn. Chính quyền của Tổng thống Donald Trump loan báo nhiều quyết định đột ngột từ kinh tế đến chính trị, từ thương mại đến thuế quan, bị các giới dân cử, các tổ chức dân sự, dân chúng chống đối liền điều chỉnh ngược lại.
Khi chính phủ của ông Trump ra lệnh cho quan chức ngoại giao tại Việt Nam không đến dự các lễ lạt của chế độ Hà Nội và cũng bị nhiều tổ chức cựu quân nhân Mỹ phản ứng, giới bình luận thời sự chỉ trích, nên cũng sửa lại lệnh cấm.
Theo NYT, hôm Thứ Ba 29-4, chính phủ Mỹ thông báo cho chức sắc CSVN là bà Tổng lãnh sự Susan Burns, đi dự buổi tiếp tân vào buổi tối cùng ngày với các nhà ngoại giao khác. Nhân chứng thấy bà có mặt tại buổi tiếp tân.
Tuy nhiên, không thấy có đại sứ Mỹ tại Việt Nam là Marc Knapper có mặt trong buổi tiếp tân dù trước đó, ông dự trù đại diện cho chính phủ Mỹ đến dự. Theo nguồn tin, ông cũng dự trù không có mặt trong buỗi diễn hành của các lực lượng võ trang CSVN ngày 30-4, kỷ niệm ngày chính quyền tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng, chấm dứt cuộc chiến kéo dài 20 năm, thông nhất hai miền nam bắc.
Theo NYT, một số lời chỉ trích nói việc chỉ cho bà Burns tham dự là còn thiếu hiểu biết về tầm quan trọng của tiến trình hòa giải hậu chiến tranh với một cựu thù nay đã là đối tác chiến lược toàn diện trong khi nỗ lực của Trung Quốc cố đẩy ảnh hưởng Mỹ ra khỏi khu vực Đông Nam Á.
“Nước Mỹ coi trọng quan hệ thân cận hơn với Việt Nam vì phải cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc. Trong khi đó, Việt Nam hy vọng quan hệ chặt chẽ hơn với Mỹ sẽ giúp họ theo giữ được an ninh để theo đuổi thịnh vượng”, nhận định của ông Alexander Vuving, giáo sư tại Trung Tâm Nghiên Cứu An Ninh Á Châu-Thái Bình dương ở Honolulu được NYT dẫn lại.
Ít có nước nào ở Á Châu lại thù địch với Trung Quốc hơn Việt Nam. Người Việt Nam coi bản sắc dân tộc của họ gắn liền với các cuộc chiến chống lại sự thống trị của Bắc Kinh. Việt Nam từng là thuộc địa của Trung Quốc với hai lần bắc thuộc, nay lại còn đang phải đối phó với Bắc Kinh về vấn đề chủ quyền biển đảo tại Biển Đông, mặc dù họ cũng đang hoan nghênh các nhà đầu tư kỹ nghệ của Trung Quốc..
Ba mươi phần trăm hàng hóa xuất cảng của Việt Nam được xuất sang Mỹ hồi năm ngoái dẫn đến thặng dư thương mại $123.5 tỉ USD nên bị ông Trump áp đặt thuế quan đối ứng tới 46%. Nhưng ở đầu bên kia, Trung Quốc cũng là nước xuất cảng nhiều nhất nguyên vật liệu cho kỹ nghệ tại Việt Nam, nên Hà Nội muốn giữ thế cân bằng ảnh hưởng với cả hai đối tác, báo NYT nói.(NTB)
