Trà Nhiên/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Đông đảo giới yêu hội họa và văn học nghệ thuật tham dự triển lãm tranh “Sharing the Path” của năm họa sĩ, đồng thời là buổi tưởng niệm cố họa sĩ Nguyễn Đồng, được nhật báo Người Việt tổ chức hôm Thứ Bảy, 17 Tháng Năm, tại phòng sinh hoạt của nhật báo ở Westminster.
Buổi thưởng lãm tranh và sách sẽ kéo dài sang Chủ Nhật, 18 Tháng Năm, từ 11 giờ sáng đến 6 giờ chiều.
Ngoài tranh, triển lãm còn bao gồm sách có minh họa của hai họa sĩ Nguyễn Đồng và Nguyễn Thị Hợp, và các sách của Da Màu Press, của họa sĩ Nguyễn Quỳnh, của nhà nghiên cứu Huỳnh Hữu Ủy, và của nhà văn Thảo Trường.
“Sharing the Path” trưng bày tác phẩm của năm họa sĩ Nguyễn Đồng, Nguyễn Thị Hợp, Nguyên Khai, Ann Phong, và Nguyễn Việt Hùng.
Tuy mỗi họa sĩ mỗi trường phái nhưng chính điều đó càng làm “Sharing the Path” đầy sắc thái.
Tranh Nguyễn Đồng hội ngộ với bạn bè xưa
Họa sĩ Nguyễn Đồng gác cọ và rời cõi tạm vào ngày 18 Tháng Ba, hưởng thọ 85 tuổi.
Họa sĩ Nguyễn Thị Hợp, hiền thê cố họa sĩ Nguyễn Đồng, cho biết: “Tôi xúc động khi có được buổi triển lãm này vì hiếm khi kết hợp được các họa sĩ và các bức tranh như thế này. Và, cũng để cho anh Đồng gần gũi với các bạn bè xưa.”
“Từ lúc anh Đồng mất, gia đình lo toan hậu sự và chỉ có ba tuần chuẩn bị cho triển lãm nên sẽ có nhiều thiếu sót, mong quý vị thông cảm,” nữ họa sĩ chia sẻ.
Trầm ngâm một vài giây, bà tiếp: “Chọn tranh đã khó mà chọn tranh của người đã ra đi thì càng khó hơn. Mình phải hiểu người bạn đời, cũng như người bạn hội họa của mình. Anh hiểu tôi và tôi cũng hiểu anh.”
Họa sĩ Nguyễn Đồng theo học mỹ thuật tại một xưởng họa tư, và có một thời gian ngắn là sinh viên dự thính ở Trường Quốc Gia Cao Đẳng Mỹ Thuật Sài Gòn. Ông tốt nghiệp Đại Học Sư Phạm (ban Triết), Viện Đại Học Đà Lạt, năm 1965, và có triển lãm tranh lần đầu tiên tại Sài Gòn trong cùng năm đó.
Năm 1968, ông gia nhập Hội Họa Sĩ Trẻ Việt Nam, nơi hội tụ nhiều họa sĩ trẻ năng động thời đó. Ngoài ra, ông cũng là một cây viết bình luận và phê bình nghệ thuật cho một vài tờ báo tại Sài Gòn, phần lớn là cho trang Văn Học Nghệ Thuật của nhật báo Tiền Tuyến và sau đó cho tạp chí Trình Bày.
Ông Trần Gio Linh, con trai của cố nhà văn Thảo Trường, tặng cho họa sĩ Nguyễn Thị Hợp hai tấm bìa cỡ lớn của hai cuốn sách “Ngọn Đèn” và “Người Khách Lạ Trên Quê Hương” của thân phụ ông Linh, do chính họa sĩ Nguyễn Đồng vẽ bìa.
“Sau khi in sách xong thì tôi gọi cho chú Đồng thì mới được biết là chú Đồng mất cách đó ít ngày. Nên hôm nay tôi in bìa sách có nét cọ của chú như một lời tri ân,” ông Linh chia sẻ.
Lặng lẽ trước bức tranh vẽ về hoa sen của cố họa sĩ Nguyễn Đồng là Giáo Sư Nguyễn Trung Quân, ở Santa Ana, cựu hiệu trưởng trường Trung Học Phan Thanh Giản, Cần Thơ.
“Tôi không rành về tranh lắm nên không dám ý kiến nhiều nhưng tôi đặc biệt thích các bức anh Đồng vẽ về hoa sen. Tôi và anh Đồng là bạn học thời tiểu học và trung học, cho đến khi lên đại học thì anh Đồng lên Đà Lạt, tôi thì ở Sài Gòn. Tôi đến đây để tưởng niệm về người bạn thuở thiếu thời,” ông Quân nói.
Tĩnh lặng bên bức tranh của cố họa sĩ Nguyễn Đồng là bà Ngô Tuyết Mai, hội trưởng Hội Đồng Hương Bắc Ninh Nam California, cho biết cố họa sĩ là một người tài hoa, và có nét vẽ gợi nhớ quê hương.
Bà cho biết cố họa sĩ Nguyễn Đồng và họa sĩ Nguyễn Thị Hợp rất có lòng, thường giúp trình bày bìa cho nhiều đặc san của Hội Đồng Hương Bắc Ninh Nam California hằng năm.
“Ông Đồng mới lo xong cho quyển đặc san đặc biệt của hội thì ông ấy ‘mệt,’” bà Mai xúc động nói.
Bà khen các bức vẽ của đôi họa sĩ Nguyễn Đồng-Nguyễn Thị Hợp có chiều sâu và biến hóa khiến bà luôn khám phá các hình ảnh khác nhau mỗi khi xem tranh.
Em Nhân Nguyễn, cư dân Anaheim, một trong số ít bạn trẻ tới xem tranh từ lúc buổi triển lãm vừa mở cửa, cho biết em ấn tượng với tranh của hai họa sĩ Nguyễn Việt Hùng và Ann Phong.
“Tranh của họa sĩ Nguyễn Việt Hùng nhìn ‘không thực,’ nhìn như những khung cảnh trong giấc mơ, một tính ‘siêu thực’. Xem tranh em cảm giác rất quen thuộc, không phải vì đã xem nhiều tranh của họa sĩ mà có lẽ vì những bức tranh đó là không gian để mình có thể tự do suy tưởng mà không bị ràng buộc bởi một chủ ý quá rõ ràng của tác giả,” em Nhân nói.
Em tiếp: “Tranh của Ann Phong thì em ấn tượng nhất bức ‘Memory of Saigon.’ Đó là một màu tím rất đẹp, một màu tím có thực của mây trời sau cơn mưa. Hoặc, đó có thể là màu để diễn đạt cái tính hoài niệm.”
Riêng một góc phòng thưởng lãm tranh là ông Doanh Nguyễn, cư dân Anaheim, chia sẻ: “Tranh của năm họa sĩ, mỗi người một phong cách, một trường phái riêng nhưng các tranh của họa sĩ Nguyên Khai khá ấn tượng, vừa ẩn dụ, đầy chất nghệ thuật như bức ‘Thiếu Nữ Đàn Mandolin.’”
Ông cho biết bức “Chân Dung Mặt Trăng” của họa sĩ Nguyên Khai thì đầy bí ẩn, rất mơ hồ với gam màu buồn và lạ.
Ông tiếp: “Tranh Nguyên Khai đối với tôi là độc đáo và gần gũi, hình tượng thiếu nữ như chơi vơi đầy nghệ thuật!”
Lễ tưởng niệm cố họa sĩ Nguyễn Đồng
Chiều cùng ngày là buổi tưởng niệm họa sĩ Nguyễn Đồng. Tuy ông đã khuất bóng nhưng tác phẩm thì còn mãi.
Bà Hoàng Vĩnh, tổng giám đốc công ty Người Việt, tâm tình về những đóng góp của cố họa sĩ Nguyễn Đồng, nhân viên kỳ cựu của nhật báo Người Việt, về phần mỹ thuật của tờ báo trong mấy chục năm cho đến khi nghỉ hưu.
“Hành trình của trang báo Người Việt từ những năm đầu tiên cho đến bây giờ đều lưu lại dấu ấn của anh Đồng và chị Hợp,” bà Hoàng Vĩnh nói.
Bà cũng cho biết bìa Giai Phẩm Xuân 2025 của Người Việt, ấn phẩm đánh dấu 50 năm người Việt tị nạn tại hải ngoại, là một trong các tác phẩm cuối cùng của cố họa sĩ Nguyễn Đồng.
Tiếp đến, nhà văn Phạm Quốc Bảo cho biết ông và ông Nguyễn Đồng là những người bạn với thâm tình hơn 60 năm, từ những năm tại trụ sở Hội Họa Sĩ Trẻ Việt Nam trong khuôn viên Đại Học Văn Khoa, ở Sài Gòn.
Sau này, hai người bạn tâm giao còn có duyên làm việc chung cho nhật báo Người Việt.
“Lấy buổi tưởng niệm làm triển lãm tranh là hình thức văn học nghệ thuật mà chỉ có hải ngoại mới có thể làm đẹp như vậy,” nhà văn Phạm Quốc Bảo nói.
Nói về cố họa sĩ Nguyễn Đồng, họa sĩ Nguyễn Việt Hùng cho biết, thoạt đầu có vẻ khó tiếp cận vì ông Đồng có vẻ nghiêm trang nhưng khi đã tiếp xúc được thì vị cố họa sĩ mở lòng và trả lời tường tận nhiều câu hỏi.
“Anh Đồng cũng có nhiều điều tiếu lâm. Anh thường nói Triết học là do người chế ra thôi chứ cũng không cần thiết, ấy thế mà anh lại theo học môn đó,” họa sĩ Nguyễn Việt Hùng chia sẻ.
Ông Hùng còn nhận xét khuynh hướng sáng tác của cố họa sĩ Nguyễn Đồng nghiêng về nghệ thuật đương đại nhưng đâu đó vẫn phảng phất nét Á Đông, rất gần với người Việt Nam.
Ngoài ra, chương trình còn có những tiết mục Dân Ca Quan Họ Bắc Ninh mà cố họa sĩ yêu mến lúc sinh thời, với sự trình bày của Ban Văn Nghệ Hội Đồng Hương Bắc Ninh Nam California, Hội Cổ Nhạc Miền Nam Việt Nam Hải Ngoại, Lê Hồng Quang và nhóm bè lớp thanh nhạc Lê Hồng Quang.
Chương trình khép lại với những lời tâm tình của một số thân hữu tưởng nhớ một người họa sĩ tài hoa đã mãi “khuất bóng hoàng hôn.” [qd]
—–
Liên lạc tác giả: [email protected]
