ASSOSA, Ethiopia (NV) – Ethiopia hoàn tất công trình xây cất một con đập đồ sộ trên sông Blue Nile, từ lâu đã là căn nguyên dẫn tới căng thẳng với Ai Cập và Sudan, BBC đưa tin hôm Thứ Năm, 3 Tháng Bảy.
Khởi sự năm 2011 với ngân sách $4 tỷ, con đập này là nhà máy thủy điện lớn nhất Phi Châu và là niềm tự hào mãnh liệt của nhân dân Ethiopia.
Ethiopia cho biết con đập này là yếu tố quan trọng nhằm đáp ứng nhu cầu năng lượng nội địa nhưng lại bị Ai Cập và Sudan coi đó là công trình đe dọa nguồn cung ứng nước từ sông Nile tại hai quốc gia láng giềng.
“Hỡi các quốc gia láng giềng ở hạ lưu, Ai Cập và Sudan, chúng tôi xin gửi một thông điệp rõ ràng: Đập Phục Hưng không phải là hiểm họa mà là cơ hội cho tất cả,” ông Abiy Ahmed, thủ tướng Ethiopia, tìm cách trấn an hai quốc láng giềng trong một tuyên bố sau khi hoàn tất công trình.
Ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, từng tuyên bố vào năm 2020 rằng Ai Cập đe dọa “cho con đập nổ tung,” chính thức được gọi là Đập Phục Hưng Ethiopia Vĩ Đại (GERD).
Trong một hành động tỏ ý hòa giải, ông Abiy cho biết Ethiopia sẽ mời cả Ai Cập lẫn Sudan tới dự lễ khánh thành chính thức vào Tháng Chín.
Ông Abdel Fattah al-Sisi, tổng thống Ai Cập, và ông Abdel Fattah al-Burhan, chỉ huy quân đội Sudan, hội kiến trong tuần này và “nhấn mạnh rằng họ phản đối tất cả biện pháp đơn phương ở lưu vực sông Blue Nile,” hãng thông tấn AFP đưa tin.
Dài hơn 1 dặm (1.6 kilometer) và cao 145 mét, con đập tọa lạc trên nhánh sông Blue Nile ở vùng cao nguyên phía Bắc Ethiopia, nơi có 85% lưu lượng nước sông Nile.
Ethiopia muốn con đập sản xuất điện năng cần thiết, vì phần lớn dân số quốc gia này, khoảng 60%, không có điện để sử dụng.
Ai Cập lệ thuộc vào sông Nile để có được gần như toàn bộ nguồn nước ngọt và lo ngại rằng dòng chảy của nước có thể bị đứt đoạn.
Ai Cập lập luận rằng chỉ cần giảm 2% lưu lượng nước lấy từ sông Nile là có thể dẫn tới mất 200,000 mẫu Anh (80.9 ngàn hécta) đất canh tác.
Sudan cũng lệ thuộc rất nhiều vào nguồn nước từ sông Nile và có chung mối lo ngại với Ai Cập.
Ông Abiy cho biết Ethiopia “sẵn sàng hợp tác” với hai quốc gia láng giềng.
Tuy nhiên, các cuộc đàm phán trong quá khứ vẫn chưa giải quyết được bất đồng. (TTHN) [qd]
