Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe có tính cách tổng quát. Với các vấn đề cụ thể, chi tiết của từng bệnh nhân, xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp. Nhiều thông tin thiết thực và bổ ích khác về sức khỏe cũng được phát trên đài Radio Chuyện Sáng Chủ Nhật ở vùng Orange County, California, vào mỗi sáng Chủ Nhật từ 6 đến 9 giờ, trong chương trình “Câu Chuyện Sức Khỏe Sáng Chủ Nhật.” Nhiều thông tin sức khỏe bổ ích khác cũng có thể tìm thấy trên các website nguyentranhoang.com và radiochuyensangchunhat.com. Quý vị có thể liên lạc bác sĩ qua email: [email protected] hoặc điện thoại (714) 531-7930.
Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
Sống chung với một người hay giận dữ là một thử thách không hề nhỏ. Dù đó là vợ, chồng, cha mẹ, con cái hay bạn cùng nhà, việc phải đối mặt với cơn giận của họ mỗi ngày có thể khiến ta mệt mỏi, căng thẳng, thậm chí ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, nếu biết cách đối phó, ta có thể duy trì sự bình yên cho bản thân và dần dần giúp người đó kiểm soát cơn giận tốt hơn.
Dưới đây là những phương pháp giúp ta sống hòa hợp với một người dễ nổi giận.
1. NHẬN DIỆN NGƯỜI DỄ GIẬN: HỌ GIẬN NHƯ THẾ NÀO?
Trước tiên, ta cần hiểu kiểu giận dữ của người ấy để có cách đối phó phù hợp. Người dễ giận có thể thuộc một trong các nhóm sau:
1-Người “nổ như pháo”
Họ bùng nổ ngay lập tức khi gặp chuyện không vừa ý.
Hét to, nói lớn tiếng, đập phá đồ đạc.
Khi cơn giận qua đi, họ thường thấy hối hận.
2-Người “lạnh như băng”
Họ không la hét nhưng im lặng để trừng phạt.
Họ giữ sự giận dữ trong lòng, tạo không khí nặng nề.
Dễ khiến ta cảm thấy căng thẳng vì không biết họ đang nghĩ gì.
3-Người “đeo bám sự giận”
Họ không bùng nổ ngay nhưng ghi nhớ mọi chuyện.
Họ nhắc lại lỗi lầm của người khác trong quá khứ mỗi khi có cơ hội.
Cơn giận của họ dai dẳng và khó hóa giải.
Mỗi kiểu giận đòi hỏi cách tiếp cận khác nhau. Nhưng nhìn chung, ta có thể áp dụng những chiến lược sau để đối phó hiệu quả.
II. CÁCH ĐỐI PHÓ VỚI NGƯỜI DỄ NỔI GIẬN
1-Đừng phản ứng ngay lập tức
Người dễ giận thường kỳ vọng ta sẽ phản ứng lại để họ có lý do tiếp tục giận. Nếu ta tranh cãi, lớn tiếng hoặc cố gắng “dạy dỗ” họ ngay lúc đó, cơn giận sẽ càng bùng lên.
Cách tốt nhất:
Giữ im lặng một chút, không cần phản ứng ngay.
Nếu họ la hét, hãy để họ trút giận ra trước khi nói chuyện.
Đừng tỏ ra sợ hãi hoặc phòng thủ, nhưng cũng đừng thách thức.
Ví dụ: Nếu chồng/vợ nổi giận vì chuyện nhỏ nhặt, thay vì cãi lại, hãy nói:
“Anh/em đang giận, mình nói chuyện sau nhé.”
2-Giữ bình tĩnh bằng cách kiểm soát hơi thở
Khi ai đó giận dữ, không khí xung quanh cũng trở nên căng thẳng. Ta rất dễ bị cuốn vào năng lượng tiêu cực của họ.
Hãy hít thở sâu:
Hít vào chậm qua mũi trong 4 giây, giữ hơi trong 4 giây, rồi thở ra chậm trong 6 giây.
Cách này giúp ta không bị căng thẳng theo họ và có đủ tỉnh táo để phản ứng hợp lý.
3-Lắng nghe mà không phán xét
Nhiều người dễ giận vì họ cảm thấy không được lắng nghe hoặc tôn trọng. Nếu ta ngắt lời hoặc bảo họ “bình tĩnh lại”, họ sẽ càng giận hơn.
Hãy thử:
Gật đầu nhẹ, nhìn vào họ khi họ nói.
Nhắc lại điều họ nói để họ biết ta thực sự nghe: “Anh/em giận vì thấy mình bị đối xử không công bằng, đúng không?”
Không vội tìm cách sửa chữa vấn đề ngay lập tức, mà chỉ cần họ biết ta hiểu họ.
4-Đừng đổ thêm dầu vào lửa
Khi người kia đang giận, ta nên tránh những câu nói có thể khiến họ mất kiểm soát hơn.
Những câu không nên nói:
“Có gì đâu mà làm quá vậy?”
“Anh/em lúc nào cũng nóng nảy thế!”
“Thôi đi, lớn rồi mà cứ như con nít.”
Những câu nên nói:
“Anh/em đang giận, mình có thể nói chuyện sau được không?”
“Mình cần chút thời gian để suy nghĩ về chuyện này.”
“Anh/em có muốn đi dạo một chút cho thoải mái hơn không?”
5-Khi họ bình tĩnh lại, hãy nói chuyện rõ ràng
Sau khi cơn giận qua đi, đó là thời điểm thích hợp để nói chuyện và giúp họ nhận thức được hành vi của mình.
Dùng cách nói “Tôi cảm thấy” thay vì “Anh/em lúc nào cũng..”
Thay vì phản ứng “Anh lúc nào cũng la hét như vậy!”
Hãy (cố) bình tỉnh chia sẻ cảm xúc: “Em cảm thấy rất căng thẳng khi anh la lớn như vậy. Em muốn mình có thể nói chuyện nhẹ nhàng hơn.”
Đừng chỉ trích họ, mà hãy diễn đạt cảm xúc của mình một cách nhẹ nhàng nhưng kiên định.
6-Đặt ranh giới rõ ràng
Nếu cơn giận của họ ảnh hưởng quá nhiều đến ta, hãy đặt ranh giới:
“Anh/em có thể giận, nhưng anh/em không thể hét vào mặt người khác.”
“Mình có thể tranh luận, nhưng không xúc phạm nhau.”
“Em/anh sẽ không tiếp tục cuộc nói chuyện này nếu anh/em cứ quát lên.”
Ranh giới giúp ta bảo vệ bản thân mà vẫn giữ được sự tôn trọng đối với họ.
7-Khuyến khích họ tìm cách kiểm soát cơn giận
Nếu ta thực sự quan tâm đến người ấy, ta có thể nhẹ nhàng giúp họ nhận ra rằng họ có thể kiểm soát cơn giận tốt hơn.
Gợi ý nhẹ nhàng:
“Em thấy gần đây anh hay căng thẳng, mình có nên thử tập thể dục hay đi dạo không?”
“Có thể mình cần tìm cách khác để giải tỏa bực bội, anh nghĩ sao?”
“Anh/em có từng nghĩ đến việc học cách kiểm soát cảm xúc không?”
Hãy nhớ rằng họ chỉ thay đổi khi họ thực sự muốn, đừng ép buộc họ.
III. CHĂM SÓC BẢN THÂN KHI SỐNG VỚI NGƯỜI DỄ GIẬN
Sống với một người hay nổi giận có thể làm ta bị ảnh hưởng tiêu cực. Vì vậy, ta cần chăm sóc tinh thần của mình:
Dành thời gian cho bản thân: Đi dạo, nghe nhạc, đọc sách để giải tỏa căng thẳng.
Không để cảm xúc của họ điều khiển mình: Hãy nhớ rằng cơn giận của họ là của họ, ta không cần phải mang gánh nặng đó.
Tâm sự với bác sĩ hay chuyên viên tâm lý hay viết nhật ký: Đừng giữ mọi căng thẳng trong lòng.
KẾT LUẬN
Sống chung với một người dễ giận là một thử thách, nhưng nếu biết cách đối phó, ta có thể duy trì sự bình yên cho bản thân và giúp họ kiểm soát cảm xúc tốt hơn. Hãy nhớ rằng ta không thể thay đổi người khác, nhưng có thể thay đổi cách ta phản ứng với họ.
Quan trọng nhất là: Giữ bình tĩnh, đặt ranh giới, và (nhớ, cố gắng) đừng để cơn giận của họ chi phối cảm xúc của mình.
