HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách thành phố Hà Nội loan báo sẽ cấm xe chạy bằng xăng, dầu tại các khu vực trung tâm thành phố kể từ ngày 1 Tháng Bảy, 2026.
Nói với báo đài trong nước, ông Trần Sỹ Thanh, chủ tịch thành phố Hà Nội, được dẫn lời: “Nếu không quyết tâm [cấm xe gắn máy chạy bằng xăng] thì không biết khi nào Hà Nội mới phát triển đô thị văn minh, sạch đẹp như các nước trên thế giới.”
Để tăng tính quyết liệt, hôm 12 Tháng Bảy vừa qua, ông Phạm Minh Chính, thủ tướng Việt Nam, ban hành “Chỉ Thị 20” về giải pháp “Cấp bách bảo vệ môi trường, cải thiện phẩm chất không khí tại các đô thị lớn” để hưởng ứng Hà Nội chính thức cấm xe gắn máy chạy xăng lưu thông trong khu vực “vành đai một” chạy qua các quận Cầu Giấy, Tây Hồ, Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Đống Đa cũ.
Tương tự, Sài Gòn cũng sẽ cấm xe gắn máy chạy xăng vào khu trung tâm, Cần Giờ, Côn Đảo… trong thời gian tới.
Thế là sắp tới đây, người dân ở Việt Nam sẽ phải thuê công ty điện lực thiết kế và lắp đặt ổ cắm sạc xe điện (EV), vì như vậy chủ nhà không bị đổ trách nhiệm tự đấu nối dây để khi lỡ bị chết cháy thì công an không thể kết luận “do chủ hộ tự đấu dây điện không bảo đảm kỷ thuật gây hỏa hoạn.”
Tuy nhiên, điều oái oăm hơn là tới giờ này khi Vinfast công bố đã lắp 150,000 trụ sạc ở Việt Nam, thì Bộ Khoa Học và Công Nghệ còn đang chủ trì xây dựng dự thảo “Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) về hạ tầng xe điện,” (dựa trên tiêu chuẩn quốc tế IEC61851-1:2017) để bảo đảm an toàn điện, bảo vệ tài sản và sức khỏe người dân, làm hành lang pháp lý cho các doanh nghiệp đầu tư hạ tầng xe điện.
Theo bài báo “Thiếu hạ tầng sạc cho xe điện” đăng trên báo Nhân Dân hôm 12 Tháng Bảy, QCVN dự kiến ban hành Tháng Bảy, 2026 (lúc cấm xe xăng trong khu vực vành đai 1 ở Hà Nội) áp dụng bắt buộc với xe điện nhập cảng, và một năm sau đó (Tháng Bảy, 2027) sẽ áp dụng bắt buộc cho xe điện sản xuất, lắp ráp trong nước.
Như vậy, QCVN sẽ là tiêu chuẩn để xây trụ sạc xe điện (thuộc hạ tầng xe điện), trong khi VinFast lại có trước QCVN.
“Không hiểu QCVN dựa vào tiêu chuẩn quốc tế IEC61851-1:2017, hay QCVN dựa tiêu chuẩn tự công bố của Vinfast?” cựu nhà báo Mai Bá Kiếm thắc mắc trên trang Facebook cá nhân.
“Chỉ Thị 20” với mục tiêu ban đầu làm trong sạch bầu không khí, lại làm chuỗi sản xuất xe điện tăng, chuỗi sản xuất xe xăng giảm. Như vậy cây xăng sẽ giảm, trụ sạc sẽ tăng, trong khi ở Việt Nam cây xăng đã phân bổ đều khắp nơi hơn 100 năm qua (từ năm 1911 hãng Shell đã được xây dựng ở Nhà Bè, Sài Gòn).
Trong khi đó, cho đến hiện tại Bộ Xây Dựng vẫn chưa quy hoạch phân bổ trạm sạc, để doanh nghiệp xe điện tự lắp trạm sạc, vì vậy nên nơi có nơi không.
Bên cạnh đó, quy hoạch phụ tải trạm sạc chưa có, nên cường độ khi trồi khi sụt. Quan trọng nhất là thay đổi chuỗi cung ứng các doanh nghiệp phụ trợ từ xăng qua điện, mà linh kiện xe điện phải nhập cảng 100%. Trong khi chính sách thuế quan của Mỹ khuyến khích Việt Nam xuất cảng hàng có xuất xứ “Made in Việt Nam.”
“VinFast bắt Bộ Khoa Học và Công Nghệ chạy theo mình như bị ‘Tào Tháo rượt.’ VinFast luôn đi trước thời đại, đi luôn qua nước Mỹ khi chưa có bộ QCVN. Từ nay đến lúc có QCVN bắt buộc áp dụng với xe điện lắp ráp trong nước còn hai năm nữa, cần phải ‘bắt giam’ bà hỏa cho chắc ăn!” cựu nhà báo Mai Bá Kiếm châm biếm. (Tr.N) [kn]
