WASHINGTON, DC (NV) – Ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, cho hay hôm Thứ Ba, 15 Tháng Bảy, là thỏa hiệp thương mại với Việt Nam “coi như đã xong,” theo Reuters.
Ông Trump nói với giới truyền thông tại phi trường quân sự Andrews Air Force Base ở Maryland như trên, nhưng không phổ biến thêm chi tiết về thỏa hiệp với Việt Nam bởi vì thấy không cần thiết.
Trước đó, ngày 2 Tháng Bảy, ông Trump loan báo trên mạng xã hội Truth Social của ông là ông đã thỏa hiệp với Việt Nam về thuế quan sau cuộc nói chuyện qua điện thoại với ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN. Theo đó, hàng của Việt Nam xuất cảng sang Mỹ sẽ bị đánh thuế quan 20%, còn những loại hàng bị coi là “trung chuyển” cho một nước khác để tránh thuế quan cao, sẽ bị áp đặt đến 40%.
Đó chỉ là những con số tổng quát mà ông Trump nêu ra trong khi phía Hà Nội thì hoàn toàn nín lặng. Cho tới nay, người ta vẫn chưa được biết Washington định nghĩa là phân loại thế nào là hàng “trung chuyển” và thuế quan sẽ được áp đặt thế nào. Khi những sản phẩm đó đã được nhân công Việt Nam chế biến, nâng cao thành phần nội địa, giúp tăng trị giá thì tới mức nào tránh được cái thuế quan 40% đó.
Theo Reuters, khi được hỏi ông có định công bố chi tiết về thỏa hiệp với Việt Nam hay không, ông nói với nhà báo: “Tôi không nghĩ điều đó quan trọng. Chúng ta có một thỏa hiệp mà tôi có thể nói thỏa hiệp coi như đã được xác định xong rồi.”
Khi ông Trump phát động cuộc thương chiến với Trung Quốc năm 2018 khi lên làm tổng thống nhiệm kỳ đầu, nhiều loại hàng hóa từ Hoa Lục xuất cảng sang thị trường Mỹ bị áp đặt thuế quan rất cao. Hàng loạt các công ty đa quốc gia mở hãng xưởng sản xuất tại Hoa Lục vội vã chạy dạt sang các nước khác mà một số không nhỏ đã chạy sang Việt Nam, nước bên cạnh Trung Quốc ngay ở phía Nam.
Họ thiết lập nhanh chóng nhà xưởng tại các khu công nghệ của Việt Nam, đồng thời dẫn đến nhịp độ nhập cảng gia tăng từ Trung Quốc vào nước này, gồm nguyên liệu đến bộ phận rời, phụ tùng các loại từ điện tử đến máy móc, vải sợi, da giày. Việt Nam xuất cảng sang Mỹ gia tăng bao nhiêu thì nhịp độ nhập cảng nguyên liệu và bộ phận rời, phụ tùng máy móc từ Trung Quốc sang Việt Nam tăng bấy nhiêu. Thống kê thương mại của cả chính phủ Mỹ cũng như phía Việt Nam đều cho thấy con số tương ứng của năm 2024 là $140 tỷ.
Một bài bình luận trên tạp chí Financial Times ngày Thứ Tư, 16 Tháng Bảy, cho rằng ông Trump có thể thành công khi tìm cách giảm bớt thâm thủng mậu dịch giữa Hoa Kỳ với Việt Nam cũng như với các nước khác. Khi công khai hoan nghênh các tiếp cận này, Hà Nội có thể duy trì được thiện chí của ông Trump để tiếp tục bán hàng sang thị trường Mỹ.
Nhưng khi xét cái giá của cách tiếp cận chiến lược và kinh tế đó, khó có thể nói gì hơn là sự thất bại. Có vẻ Financial Times đặt vấn đề trên bàn cờ địa chính trị để phân tích và bình luận khi nhìn đến những hệ quả xa hơn là thuế quan và thương mại, về lâu về dài. (NTB) [qd]
